«Җилмүд уудан кемлнә, җирһлин өөдм ирнә»...

07-02-2023, 11:17 | Общество

Хальмг улсин бичәч, Хальмг Таңһчин күндтә иргн, урн үгин халхар олн мөрәсин лауреат, Әрәсән бичәчнрин Ниицәнә гешүн, седкүлч Нуура Владимирин 85 җилин өөнд нерәдсн асхн байрин бәәдлд болв.

Таңһчин нертә улс, бүрдәцсин элчнр, хамдан көдлҗ йовсн үүрмүднь, олн баһчуд правительствин сүүрин заалыг дүүргв. Таңһчин нертә бичәчд болн олна үүлдәчд нерәдсн асхн хальмг дууһар эклснь сергмҗтә сән таал үүдәв. Хальмг Таңһчин ачта артистк Очкан Анна Нуура Владимирин шүлгәр көгҗм орулҗ Манҗин Аркадь бичсн дун эргнд күңкнҗ, байрин бәәдлд ик өргмҗ өгв.

Бичәчин җирһлин болн үүдәгч үүлдврин туск илдкл таңһчин Олна палатын гешүн Цернә Василий кев. Нуура Владимирин бәәдл-җирһлин тускар, олн-әмтнләһән хамдан дааҗ һарсн зовлң болн түрү бәәдл эрт төлҗхд туслҗ, үүдәлтин эклцнь болсинь, Һол үүдәврмүдин учр-утхинь тодрхаһар медүлҗ, нег насна улсин җирһлин күслиг шүлгч үүдәлтдән сән кевәр үзүлҗ чадсиг Цернә Василий йилһән сәәнәр медүлв. Бичәчин үүдәлтлә таньлдлһна сән дамшлтыг баһчуд эн асхн медҗ авв.

Хальмг Таңһчин Толһачин Зәрлгәр Нуура Владимир Хальмг Таңһчин Күндллһнә Һашгар ачлгдв. Күндтә ачлвриг Таңһчин Толһачин Залврин һардачин үүл дааҗах Кирилл Попов бичәчд бәрүлҗ өгв.

Хальмг Таңһчин Залврин ахлач Босхмҗин Гилән (зургт) Хальмг улсин бичәчиг ончта өөнләнь халунар йөрәв. Төрскнч седкл зүүлһлһнд бичәчин шүлглән ик нилчән күргҗәхинь, сурһмҗин ик чинртә болҗахинь Гиляна Герасимовна зааҗ келв. Таңһчин Залврин Күндллһнә һашгиг Владимир Дорджиевичд бәрүлҗ өгв.
Билгтә үгәрн таңһчин нериг туурулҗах, баһчудт төрскн һазр-усндан дурта боллһна сурһмҗ өгчәхинь темдгләд, Хальмг Таңһчин Улсин Хурал (Парламент) Нуура Владимириг Күндллһнә һашгар ачлв. Өөдән ачлвринь Улсин Хуралын ахлачин дарук Сергей Сухинин бәрүлҗ өгв.

Сарпулин багшнрин күрәлң төгсәснәннь дару Нуура Владимир «Хальмг үнн» газетд ирҗ көдләд, седкүлчәс авн редакторин дарук болҗ төлҗсмн. «Калмыкия» зәңгллһнә таңһчин агентствин болн седкүлчнрин нерн деерәс Нуура Владимириг «Хальмг үнн» газетин ах редактор Бембин Евгений йөрәв. Хальмг бичәчнр цугтан төрскн газетд барлгдҗ, бичәчин үүлдврән эклсинь зааһад, төрскн келәр һардг газет Нуура Владимирин болн энүнә үйин бичәчнрт чигн йоста эклцнь болсиг темдглв. Ах үйин бичәчнрлә харһҗ, теднә селвг соңсҗ йовсн Нуура Владимир болн эднә насна бичәчнр үйнриг залһҗ йовна гиҗ темдглв. Энүнә үүдәврмүдин болн тодлврмудын дөңгәр ода бәәх әмтн, нег үлү баһчуд урн үгин улынь тәвсн нертә бичәчнриг, теднә үүдәврмүдиг медҗ авна. Төрскн олн-әмтнә җирһләр бәәһәд, цуг түрү-зүдүг таңһчлаһан хамдан дааһад өсч-төлҗсн, җирһлин хаалһд батрсн Нуура Владмирин үүдәврмүд үйнриг залһгч чинртә болҗахинь Бембин Евгений темдглв. «Калмыкия» РИА барлҗ һарһҗах цуг һарцсиг җилин туршарт умшх арһ өгчәх сертификат бичәчд белглгдв.

Хальмг ик сурһулин нерн деерәс хальмг улсин бичәчиг Дорд үзгин номин болн хальмг филологин күрәлңгин һардач Лиҗин Мингиян йөрәһәд, ик сурһулин һардврин, Салан Бадмин йөрәлин бичгиг шүлгчд бәрүлҗ өгв.

РАН-а Хальмг номин Төвин нерн деерәс филолог номин доктор Манҗин Байрта йөрәһәд, шин дегтринь барлхин төлә сертификат бәрүлҗ өгв.
Таңһчин медәтнрин Хүүвин нерн деерәс нертә бичәчиг Пашнана Эрднь халунар йөрәв. Шин олн үүдәврмүдәр умшачнран байрлултха гисн йөрәлән баһ наста бичәчнрин нерн деерәс Көглтин Даван мөрән лауреат, шүлгч Бочан Алексей нерәдв.
«Көк темсән нанд бәрүлҗ
Көл ишкүлсн һазр – дүүҗң.
Харасн, йөрәсн угад эн
Харм төрҗ, хорһдл болна
Төрсн һазран көлсәрн кеерүлҗ,
Төрл-садан энд үлдәнәв.
Тәвсн хөв эдниг тосч,
Тәрсн экин урһц амсулг» – гиҗ Нуура Владимир бичсмн.

Төрсн һазр-усна нерн деерәс Нуура Владимириг Приютна района муниципальн бүрдәцин толһач Манжикә Басан йөрәв. Үлдчнә гимназин йөрәл чигн эн өдр соңсгдв.

Өөнин байринь хувалцхар ирсн цуг улст Владимир Дорджиевич ханлтан өргв. «Әмдин чирә алтн» гиҗ мана өвкнр келдгәр, цуг тадн эндр нааран ирәд улан чирәһәрн харһлцсн ямаран ик байр», – гиҗ Владимир Дорджиевич келәд байрин седкләрн хувалцв. Төрсн цагасн авн һазр-уснаннь аһар киилҗ бәәсн, ээҗ Булһн таалҗ өсксн цагас авн улсин җирһлд учрсн тоотыг цуг әмтнлә хамдан дааҗ һарсн төләдән нертә олн билгтнрлә: Калян Санҗ, Сән-Белгин Хаср, Эрнҗәнә Константин, Көглтин Дава, Инҗин Лиҗ болн нань чигн иим билгтнрлә, нег кемд бәәҗ теднә билгәс күртҗ йовсндан би ик хөвтә болҗанав. Цуг эннь мини үүдәврин улнь болҗ намаг уралан көтлсмн. Буһу хотна туск болн Барс җилин туск шүлгәсн умшад, Владимир Дорджиевич җирһлин болн үүлдврин туск тоолврарн ирсн улсла хувалцв. Хальмг Таңһчин ачта артист Бурлака Эдуард, Чонкуша Петрин нертә көгҗмин колледжин оютнр билг-эрдмәрн эн нәәриг кеерүлв. Баһчуд оларн ирсн эн асхн нертә шүлгчин шүлгүдиг баһ наста оютнр умшҗ, шүлгләнә делкәд үүрмүдән орулв.

Хальмг улсин бичәч Нуура Владимирт әмтн тиигәд күндллһән медүлв. Ах үйин билгтнриг тевчлһнә частр болҗ эн асхн әмтнд тодлгдхнь маһд уга.

ҖИРҺЛИН Кермн