Номтнрин үүлдвриг өөдәнәр үнләд

Хальмг ик сурһулин өөнин өдрмүд ик йовудта болв. Мана таңһчин ик сурһулин делгрлтд иим ик кемҗәтә керг-үүлдвр шин урмд өгч, хальмг номтнрин шинҗллтиг гүүдүллһнд, Әрәсән болн һазадын орна номтнрла күцәҗәдг нөкцлтиг өргҗүлхнь лавта.

Тәвн тавн җилин ончта өөнин керг-үүлдвр ик кемҗәтә болад зәрминнь тускар тодрхаһар бичдг арһ учрсн уга. Теднә чинрнь болхла зөвәр ик. Тер тоод өөнин өдрмүдт моңһлтнрин амн үгин зөөрин 10 ботьта хураңһу һарсн йовдл делкән номин болн сойлын делгрлтин төлә онц чинр зүүснь лавта. Эн йовдлд дуулврмуд онц хург нерәдгдлә. Түүнә тускар номтнр эврә тоолвран келв.
РАН-а Кел шинҗллһнә күрәлңгин номин төвин һардач, профессор, филолог номин доктор Биткән Айса эн йовдлыг иигҗ үнлв: «Ик кемҗәтә, номин гүн учр-утхта, эн шинҗллт цуг моңһл келтнрин амн үгин алтн зөөриг багтав. Хальмг болн бурят улсин «Җаңһр», «Гэсэр» алдр дуулврмуд эн хураңһуд орв, тер тоод моңһл үндстә келн-улсин үлгүрмүд, цецн үгмүд, туульс, тәәлвртә туульс болн нань чигн үүдәврмүд орв. Хальмг ик сурһулин һардач Салан Бадмин болн хальмг филологин болн дорд үзгин шинҗллтин күрәлңгин һардач Лиҗин Мингияна дөңгәр эн 10 ботьта үүдәвр барас һарсмн.
Нарт-делкәд ик чинр зүүҗәнә, делкән болн Әрәсән дорд-үзгин туск медрл хоршалһнд эн хураңһу ик тәвцән орулҗана. Эн үйин номтнрас үлгүр авч, Хальмг ик сурһулин оютнр, номтнр ахнрин үлдәсн зөөриг өргҗүлҗ, хальмг номин делгрлтд нилчән күргҗ, түүнә сән иргчинь теткхнь лавта.
Дорд үзгин шинҗллтин сессь бас эн өдр болв. Тенд Әрәсән болн һазадын орна номтнр иргч нөкцлтин зураһан батлҗ, эднә коллективсин көдлмшиг цааранднь гүүдүлхәр шиидв. Тернь иргч күцәмҗин бат ул болҗана.
Би эврән бас Хальмг ик сурһулиг төгсәләв, энтн хамгин герлтә, кишгтә цаг бәәсмн, багшнр маднд гүн медрл өгв, ода нанла хамдан сурч йовсн үүрмүдм кесг компаньст көдлҗәнә, нертә улс болв. Мана хальмг ик сурһулин багшнриг болн оютнриг йөрәҗ, улм өөдән күцәмҗ бәрҗ, вузин нер туурулҗ йовтн», - гиҗ Айса Николаевна темдглв.
Тер мет Казахстана аль Фарабин нертә Келн-улсин ик сурһулин номт Айгуль Каракулова эн сессьт орлцҗ, тоолвран келв: «Нанд Хальмг Таңһчд бәәлһн ик гидгәр таасгдв, сәәхн седклтә хальмг номтнрт ханлтан өргҗәнәв. Дорд үзгин шинҗллтин хургт соньн кесг илдкл нанд таасгдв, дорд үзгин келн-улсин тууҗин болн сойлын тускар номтнр кесг тоотыг медүлв. Тиим нөкцлт цааранднь делгрх зөвтә гиҗ санҗанав.
Китдәс һарчасн Торһн хаалһин цагт кесг келн-улс хоорндан хәрлцҗ, сойлан делгрүлҗ йовла. Тер мет тер кемд хасг келн яһҗ делгрҗәснә болн болвсрҗасна тускар би илдклән келәв. Хальмг болн моңһлчудын кесг келнд түрг янзта кесг әдл үг бәәнә. Хальмг ик сурһулин болн Казахстана Келн-улсин ик сурһулин нөкцлт цааранднь делгрҗ йовтха гиҗ йөрәҗәнәв, хальмг номтнрин шинҗллт тууҗин болн сойлын соньн халхсиг Хальмг Таңһчин улст медүләд бәәтхә гиҗ дурдҗанав».
Тер мет Хальмг ик сурһульд делкән болн Европин 10 дииләч өсч-боссн бәәнә, тиим кевәр хальмг вузд спортын делгрлтд ик оньг өггдҗәхинь тер йовдл иткүлҗәнә. Спортсменмүдт нерәдсн нәр-наадн бас онц йовдл болҗ өөнин өргн байриг кеерүлв. Энд греко-римск бөк бәрлдәнә Хальмг вузин кубокин марһан болв. Терүнд Европин чемпион, Әрәсән спортын эрдмч Һәрән Мингиян диилвр бәрв. «Тиим диилвр бәрсндән би ик байрта бәәнәв. Мана вузин һардач Салан Бадмд болн мана багшнрт, дамшулачнрт ханлтан өргҗәнәв. Тадна нилчәр би Европин чемпион болув. Хальмг ик сурһульд спорт цааранднь делгрләд йовтха», - гиҗ хальмг баатр йөрәв.
Хальмг ик сурһулин 55 җилин ончта өөн тиигҗ байрта-бахтаһар давв, хальмг номтнрин билг-эрдмнь ик сурһулин болн мана эңкр таңһчин цецгәрлтд туслтха!
ТҮРВӘН Һуна