Төрскн келн - хааҗ болшго нарн

Хальмг Таңһчин кесг сурһульмудт билгтә, дамшлтта хальмг келнә багшнр көдлҗәнә. Эднә нилчәр бичкдүд болн арвтнр төрскн келән сәәнәр дасч, бат медрл авна. Тер тоод Ик Буурла района Орһахн селәнә сурһулин эклц классин багш Володькинә Иринаг (зургт) эрк биш заах кергтә. Яһад гихлә одахн Ирина Сергеевна төрскн келнә багшнрин Цугәрәсән дамшлтын кичәлд орлцад диилвр бәрв. Орн-нутгин марһаг төрскн келнә багшнрин Әрәсән ниицән болн А.С.Пушкинә нертә орс келнә шаңһа күрәлң бүрдәв.
- Тиим марһан эклҗәхин тускар ниигмин сүлҗәнд медләв. Түрүләд холас орлцлһна девсң болв. Тегәд олн җилмүдт хоршасн байн дамшлтан шинрүләд, Москваһур йовуллав. Жюри терүг хәләһәд, мини кесн көдлмшиг өөдәнәр үнлҗ, нанд түрүн девсңгин дииләчин цаас илгәв. Дәкәд Москвад болх марһанд орлцтн гисн үрвр кев. Тиигҗ үүрмүдиннь дөңгәр мана орн-нутгин хотл балһснд болсн марһанд орлцув,- гиҗ марһанд белдлһнә түрүн кем ямаран болсинь Ирина Сергеевна цәәлһв.
Болв Цугәрәсән марһана дииләч болхв гиҗ Орһахна сурһулин багш санҗасн уга, нүүрлгч орм эзлхлә бас сән болх гисн седклтә билә. Нег халхаснь тернь зөвтә тоолвр бәәсмн, яһад гихлә Москваһур олн регионас 33 багш ирв. Марһанд орлцачнр хойр эс гиҗ нам терүнәс үлү келнә үгиг хоорнднь дүңцүлҗ күүндвр тогтаһад, терүг кичәлд яһҗ олзлдган үзүлх зөвтә бәәсмн. «Тер даалһвриг йилһән сәәнәр күцәләв. Кичәлән давулсна хөөн жюри мини көдлмшиг үнлв. Орс кел сәәнәр медҗәхиг эдн темдглв. Тер мет академик Эрднин Пүрвән үүдәсн УДЕ-н ховр эв-арһ эдниг бас соньмсулв. Москван багшин ик сурһулин профессормуд болн нань чигн номтнр жюрин ханьд орсмн. Марһан үр-иньгин сән таалд давв гиҗ келх кергтә. Аштнь ик марһана дииләч болснь нанд байр-бахмҗ үүдәв. Олн җилин туршарт хоршасн дамшлт, олн зүсн эв-арһ нанд туслв», - гиҗ марһана тускар Орһахна сурһулин багш келв.
Талдан багшнрин дамшлтын кичәлмүд Ирина Сергеевнад бас таасгдв. Пензан мүҗәс ирсн багш орс болн чуваш келәр бичсн Әрәсән частрин үгиг хоорнднь дүңцүлв. Яһад чуваш кел шүүҗ аввт гиҗ сурхла, терүнә класст чуваш келн-улсин сурһульчнр сурдгинь багш цәәлһв. Келн-улсин хувцна марһан чигн болв. Терүнә йовудт Бурятин болн Татарстана багшнр йилһрәд бәәв.
Эврә цагтан Ирина Сергеевна Элстин багшин училищд сурад, гүн медрл авсмн. Хальмг келнә туст гүн медрлтә багш Кензән Санҗ эднд төрскн кел зааҗасмн.
- Училищин хөөн Орһахна сурһульд ирҗ көдлләв, энд өрк-бүлән өндәлһәд, күүкдән өскәд-босхад, ода тедн эврә өрк-бүлтә улс болв. Көдлн бәәҗ Хальмг ик сурһулин багшин әңг чиләләв,- гиҗ Ирина Сергеевна келнә.
1993 җилд таңһчин сурһульмудт келн-улсин классмуд секгдсиг багш тодлна. Тиигхд эк-эцкнрнь баһ-саһар болв чигн хальмгар келдг бәәсмн, аав-ээҗнрнь чигн әмд бәәсмн, тегәд тер төр олна күчәр хаһлгдла. Ода болхла эк-эцкнрт төрскн кел дасххин төлә Ирина Сергеевна тедниг кичәлдән дуудна, күүкдтәһән хамдан хальмг кел дасхиг сурна. Наадна эв-арһиг дамшлтта багш өргнәр олзлна, энүгәр дамҗад күүкд медмҗән угаһар шин үгмүд дасна, тиим эв-арһ эднд таасгддгиг Ирина Сергеевна келнә. Тер эв-арһан дамшлтын кичәлмүдт района болн таңһчин багшнрт чигн үзүлнә.
Энүнә сурһульчнрин кесгнь ода бийснь сән мергҗлтнр болад, таңһчдан болн райондан тусан күргҗәнә. Болв түрүн багшан эдн мартҗахш, терүнд улм өөдән күцәмҗ дурдҗ, Цугәрәсән марһанд диилвр бәрсн ончта йовдлла йөрәҗәнә.
-Ирина Сергеевна мана ик дамшлтта гисн багшнрин негнь мөн, үнн-чик седклтәһәр көдлҗ сурһульчнртан гүн медрл, сән сурһмҗ өгнә. Марһанд бәрсн диилврлә йөрәҗ, хамдан байрлҗанавидн, – гиҗ сурһулин һардач Олюшан Татьяна бахтна.
ТҮРВӘН Һуна