Буйнч седклин дуудврар

Цергә шишлң керг-үүлдвр эклснәс авн нег һазра дәәчнрән дөңнхин төлә мана таңһчин седвәртә улс арһ-чидлән агсад, буйнч седклин кергүдән күцәҗәнә гиҗ темдглх кергтә. Олна кергт ик-бичкн уга орлцад, мах, сенр хот-хол, дулан хувц-хунр,эм болн талдан олн тоот цуглулад, мана цергчнрт даңгин илгәнә.
Октябрьск района Цаһан Нур селәнә күүкд улс эн кергт бас шунмһаһар орлцҗана. Өдр болһн эдн герин көдлмшән күцәчкәд, үдин хөөн селәнә сойлын Герт цуглрна. Бат ясвр кегдсн сарул-сәәхн болн дулан бәәрнд кесг частан көдлнә. Өөмс өлгнә, гөлм гүрнә, шавтсн дәәчнр цусан зогсадг олн зүсн бүс болн кенчрәр талдан тоот уйна.
Өдгә цагт Интернетин эв-арһиг олн-әмтн өргнәр олзлна. Энүнәс иштә селән болһна әмтн шишлң багмуд бүрдәһәд, керг-төрмүдәрн күүндәд, олн дунд тархана. 2022 җилд цергә шишлң керг-үүлдвр эклсн кемд нег һазра дәәчнрт дөң-тусан күргх кергтә гисн зәңг һарв. Тер мет цаһаннуура бер Моткан Светлана эврәннь селәнә багд ирлцңгү дуудвр кеһәд, олн-әмтн нөкд болхар зөвән өгв. Светлана Апюновнан келсәр, буйнч седклин үүлдврән эклхд селәнәхн гертән юм уяд, дулан хувц болн өөмс-беелә өлгәд, кесгнь хот-хол авч ирәд, түрүн дөң ахр цагин болзгт цуглулгдв.
2024 җилд Цаһан Нур селәнә сойлын Герт бат ясвр күцәгдәд, хойр давхр бәәрнд сән таал тогтагдв. Тер цагас авн селәнәхн нааран ирәд, нег һазра цергчнрин төлә олна үүлдврән цаарандан күцәдг болв. Хамдан көдлхд амр, тер юңгад гихлә өдр болһн үзлцҗ, керг-төрән медүлҗ, соньн зәңгәрн хувалцҗ, иньгин таалд цаг яһҗ давснь медгдхш.
Селәнә седвәртә багин ханьд Боджан Ирина, Мөңкнә Надежда, Бембин Любовь, Нәәмнә Герлә, Бадмин Вера, Дорҗин Елена, Шолин Екатерина, Бамбша Булһн болн талдан улс орна. Темдглхд, селәнә медәтнрин кесгнь гертән юм уяд, өлгәд олна кергт тәвцән бас орулҗана. Тедн дунд Эрднин Раисан, Бембин Александран, Шошункан Цаһана, Шалдгана Татьянан, Очра Екатеринан болн талдан улсин нерд заах кергтә. Терүнәс нань эндр Элстд болн таңһчин талдан райодт бәәдг цаһануурахн белдсн тоотан бас йовулна. Элстәс Хоҗһәрән Лидия, Городовиковск балһснас Олян Галина юм уяд илгәнә.
Төрскән харсчадг дәәчнрт гөлм өдр болһн кергтә болна, тер юңгад гихлә тедн бу-селмән, цергә зер-зевән бүркнә. Селәнә күүкд улс гөлм гүрдг бас дасв. Энүг гүрхин төлә шишлң кергсл кергтә болв. Шолин Григорий болн Ээнән Миңһтн гөлм гүрхин төлә төмр кергсл кеҗ һарһв. Терүнәс нань Григорий Тюмидович гөлм гүрхд керглгдҗәдг тасм керчдг кергсл кеҗ һарв. Бәәрн сурһулин көвүд-күүкд болхла олна кергт бас орлцхар шунна. Сурһульдан буйнч яарм бүрдәһәд, олсн мөңгән бас орулна.
Онц темдглхд, орн-нутгин талдан балһсдт бәәдг цаһануурахн мөңгән чигн илгәнә, кесгнь нег һазра улстан җиңнүләд, ямаран эд, утцн кергтәһинь медәд, бас илгәдг болв. Келхд, нег һазра улс гертән бәәсн хөөнә ноос болн арс авч ирнә. Ноос ээрәд бәәлә өлгнә, хөөнә арсар болхла көлдән өмсдг өөмс уйна.
– Эндрк амр биш цагт нег һазра мана дәәчнр әмән әрвллго Төрскән харсчана. Тегәд бидн эдниг цуг халхар дөңнх зөвтәвидн. Хамдан негдәд, арһ-чидлән агсад, мана кеҗ һарһсн тоот хальмг дәәчнрт туслҗахнь урмд өгнә. Цергә шишлң керг-үүлдвр төгсәд, мана көвүд гертән әмд-менд ирхиг цуһар күләҗәнәвидн, гиҗ Светлана Апюновна келнә.
КАРСАНА Евгения



















Республиканская газета, издающаяся на калмыцком и русском языках. Газета освещает общественно-политические события, происходящие в Калмыкии, а также публикует материалы по культуре и языку калмыков.