Ñåãîäíÿ ìèëëèîíû øêîëüíèêîâ ïîëó÷àò îäèí èç ãëàâíûõ äîêóìåíòîâ â æèçíè - àòòåñòàò îá îêîí÷àíèè ñðåäíåé øêîëû.  2018 ó÷åáíîì ãîäó â Êàëìûêèè çàâåðøàþò îáó÷åíèå 1553 âûïóñêíèêà, èç íèõ 204-ì áóäåò âðó÷åíà ìåäàëü "Çà îñîáûå óñïåõè â ó÷åíèè" è àòòåñòàò îñîáîãî îáðàçöà ñ îòëè÷èåì.
Ñåãîäíÿ â÷åðàøíèå øêîëüíèêè, â êîñòþìàõ è âå÷åðíèõ ïëàòüÿõ, - ñ÷àñòëèâûå, íî ñ ãðóñòüþ â ãëàçàõ. Ïîçàäè 11 ëåò øêîëüíîé æèçíè, ñäà÷à åäèíîãî ãîñóäàðñòâåííîãî ýêçàìåíà, à âïåðåäè - òàê ìíîãî âîëíóþùåãî: âûáîð óíèâåðñèòåòà, ïîñòóïëåíèå è, êîíå÷íî, ðàññòàâàíèå ñ ðîäíûìè è äðóçüÿìè, ïðàêòè÷åñêè, íà âåñü ó÷åáíûé ãîä.
Âûïóñêíîé áàë äëÿ íèõ - íå òîëüêî ïðîùàíèå ñî øêîëîé, íî è íà÷àëî íîâîé, íåèçâåäàííîé è òàêîé ìàíÿùåé âçðîñëîé æèçíè. Ïîëó÷àò àòòåñòàòû è ó÷åíèêè Ýëèñòèíñêîé ñðåäíåé øêîëû ¹4.
Àêòèâíûå è âåñåëûå, âûïóñêíèêè ýòîé øêîëû ìóëüòèïðîôèëüíîãî êëàññà, à èõ âñåãî 21 ÷åëîâåê, íåìíîãî ñ ãðóñòüþ ïðîùàþòñÿ ñî ñâîåé ðîäíîé àëüìà-ìàòåð è ó÷èòåëÿìè, êîòîðûå ñòàðàëèñü äàòü èì çíàíèÿ, âëîæèëè â íèõ ñâîè äóøè. Çà ãîäû ó÷åáû ðåáÿòà ïðèíèìàëè ó÷àñòèå âî âñåâîçìîæíûõ ìåðîïðèÿòèÿõ îáðàçîâàòåëüíîãî, êóëüòóðíîãî, ñïîðòèâíîãî õàðàêòåðà. Ãàëñàí Ó÷óðîâ âûïóñêàåòñÿ èç øêîëû ñ ìåäàëüþ çà îñîáûå óñïåõè â îáó÷åíèè. Ïî ñëîâàì äèðåêòîðà Åëåíû Î÷èð-Ãîðÿåâîé, îí ïîäòâåðäèë ïðàâî íà íàãðàäó îòëè÷íûìè ðåçóëüòàòàìè ÅÃÝ, ê òîìó æå ñ ïåðâîãî êëàññà çàíèìàëñÿ íà îäíè "ïÿòåðêè". Êàê ïðèçíàåòñÿ ñàì Ãàëñàí, çíàíèÿ äàâàëèñü åìó ëåãêî, ó÷èëñÿ áåç ïðèíóæäåíèÿ. È, â ïðèíöèïå, ìåäàëü áûëà äëÿ íåãî îæèäàåìîé íàãðàäîé. Ñåé÷àñ îí âûáèðàåò âóç, ãäå õîòåë áû ïðîäîëæèòü îáó÷åíèå è, êîíå÷íî, àêöåíòèðóåò ñâîå âíèìàíèå íà ñïèñîê ëó÷øèõ âûñøèõ ó÷åáíûõ çàâåäåíèé ñòðàíû. "Âñåñòîðîííå ðàçâèòûé è ñêðîìíûé ðåáåíîê," - îòçûâàþòñÿ î íåì ó÷èòåëÿ.
Ñðåäè âûïóñêíèêîâ åñòü ñïîðòñìåíû, êîòîðûå ïîáåæäàëè â ðåñïóáëèêàíñêèõ ñîðåâíîâàíèÿõ: Áàòà Êîíóøåâ, Êëèì Ñàíãàäæèåâ, Íèêîëàé Ñèäåíêî, Âèêòîð ×óáàðîâ, Òàòüÿíà Ïîïåíêî è äðóãèå. Î÷èð Àëååâ è Ìèëàíà Ïîëîóñîâà èìåþò â ñâîèõ ïîðòôîëèî çîëîòûå çíà÷êè ÃÒÎ (ãîòîâ ê òðóäó è îáîðîíå). Òàêæå ðåáÿòà óâëåêàþòñÿ ïîýçèåé, ïèøóò ñòèõîòâîðåíèÿ, òàíöóþò è äàæå óñïåâàëè ïðåïîäàâàòü ñîâðåìåííûå òàíöû.
Îñîáûå òåïëûå ñëîâà îíè ãîâîðÿò î ñâîåì êëàññíîì ðóêîâîäèòåëå, Âàëåíòèíå Ñóõóðîâîé, êîòîðàÿ ñ 5-ãî êëàññà âåëà èõ ïî øêîëüíîé òðîïå. "Îíà âñåãäà áûëà âíèìàòåëüíîé ê íàì, íàøåé çàùèòîé, çà ÷òî ìû å¸ î÷åíü ëþáèì", - ãîâîðÿò äåòè. Íî, êðîìå êëàññíîãî ðóêîâîäèòåëÿ, òÿãó è ëþáîâü ê çíàíèÿì èì ïðèâèâàëè ó÷èòåëÿ: ðóññêîãî ÿçûêà è ëèòåðàòóðû - Ñâåòëàíà Áàÿíîâà, ìàòåìàòèêè - Ñâåòëàíà Êàðóåâà, èñòîðèè è îáùåñòâîçíàíèÿ - Âèòàëèé Öàäûðîâ, áèîëîãèè - Íàòàëüÿ Áîâàåâà è äðóãèå.
Äèðåêòîð Åëåíà Î÷èð-Ãîðÿåâà âîëíóåòñÿ âäâîéíå: ýòî ïåðâûå âûïóñêíèêè, êîòîðûõ îíà ïðîâîæàåò â ðîëè ðóêîâîäèòåëÿ øêîëû, è, êîíå÷íî, äëÿ íåå ýòî âîëíèòåëüíî âäâîéíå. Îíà òåïëî îòçûâàåòñÿ î íèõ è íå óñòàåò ðàññêàçûâàòü î òàëàíòàõ è ñïîñîáíîñòÿõ ýòèõ äåòåé. Äëÿ íå¸ îíè - îñîáûå. "Ïåðâîãî ñåíòÿáðÿ ãëàçàìè âñå ðàâíî áóäåì èñêàòü ýòèõ ðåáÿò, íî ïðèäóò íîâûå, êîòîðûå, óâåðåíà, âûðàñòóò òàêèìè æå òàëàíòëèâûìè, êàê è íàøè íûíåøíèå âûïóñêíèêè. Ýòî êàê æèçíü: âñå ìåíÿåòñÿ è íå ñòîèò íà ìåñòå", - ðàññêàçûâàåò Å.Î÷èð-Ãîðÿåâà.
Âûïóñêíîé âå÷åð ñ ðàçâëåêàòåëüíûìè ïðîãðàììàìè, ãäå âûñòóïÿò íå òîëüêî áóäóùèå ñòóäåíòû, íî è ïåäàãîãè è ðîäèòåëè. "Ñàìîå ãëàâíîå, ÷òîáû ðàäîñòíîå íàñòðîåíèå è àòìîñôåðà äîáðà çàïîìíèëèñü èì íàâñåãäà", - ãîâîðÿò ó÷èòåëÿ. À ðîäíàÿ øêîëà îñòàíåòñÿ â âîñïîìèíàíèÿõ, êàê òåïëûé è íàäåæíûé ïðè÷àë, ãäå âñåãäà áóäóò ïåðåæèâàòü è ãîðäèòüñÿ óñïåõàìè âûïóñêíèêîâ.

Òàòüÿíà ÖÓÐÞÌÎÂÀ
Ôîòî Î.Ôîìèíà

Òàœº÷èí áè÷êä¢ä çóíè àìðëºíä ºàðñí á³³í³. Õîòë áàëºñíà áè÷êä¢äèí êåñãíü ñåë³äò á³³äã ýýš-ààâäàí îäâ. Ýëñòèí 21-÷ òîéãòà äóíäûí øêîëûí 3-÷ "å" êëàññ éè뺳í ñ³³í³ð ò´ãñ³ñí Àðèíà Õå÷èåâà ßøêóëèí ðàéîíà Óëàí Ýðã ñåë³íä àìð÷àíà. Š´´ëí ñåäêëò³ ýýšíü Àíòîíèíà Íèêîëàåâíà Äåìáèëîâà ýí¢ã äàœãèí êèëìšò³º³ð õ³ë³í³. Àëòí ºàðòà ààâíü Âëàäèìèð Ýðäíèåâè÷ ýí¢íä äàëà þì äàñõš, šèðºëäíü ò¢øã áîëíà.

Òèìîôåé ä´íò³. Ýí þóºàð ÷èãí ñîíüìñíà, ¢ãò³-ꢢðò³ ê´â¢í. Á´ä¢í óëñèí êåëñ³ð, ç³ðìä³í Òèìîôåé äåãä óðàëº, çîãñë óãà ꢢíäõä³í äóðòà. Áîëâ ýí¢í³ ´´ðõí óëñíü, òåð òîîä Íàñòÿ ºàºàíü, ýííü ìó ãèš òîîëšàõø. Ýýš ààâ õîéðòíü äóðòà à÷èí èèì á³³äë áàñ òààñãäšàíà.
Íåã ä³êš Òèìîôåéèí ýê-ýöêíü ê´â¢º³í õîéð äîëàí õîíãò ýýš-ààâäíü ¢ëä³í³. Òåäí³ ãåðò ê´â¢í³ ýëíöã ýýš,-ààâèí ýê áàñ á³³š. Ýëíöã ýýšíü Òèìîôåéò³ õîþðí ´äðèí äóóñí õàìäàí éîâäã ì´í. À÷ ê´â¢í ýí ýýšò³º³í á³³õë³ðí, ñîœñõâðòà, òîãòóíàð áèé³í á³ðäã áîëâ. Òèèãš ýëíöã ýýšíü òîîëšàñìá, ýñ ãèš ¢ííä³í òèèì á³³ñíü êåëõä áåðê. Ê¢í áîëºí áèéä³í êåõ êåðã³í îëàä, íåã-íåã³í ýýðëãî á³³â.

Óæå çàâòðà íà ìåìîðèàëüíîì êîìïëåêñå "Âå÷íûé îãîíü" â ã.Ýëèñòå ïðîéäåò ðåñïóáëèêàíñêèé ýòàï Âñåðîññèéñêîé àêöèè "Ñâå÷à ïàìÿòè", ïîñâÿùåííîé 77-é ãîäîâùèíå íà÷àëà Âåëèêîé Îòå÷åñòâåííîé âîéíû 1941-1945 ãîäîâ.

Ïðèáëèæàåòñÿ ãîðüêàÿ äàòà - 75-ëåòèå äåïîðòàöèè êàëìûöêîãî íàðîäà.  ñâÿçè ñ ýòèì îòêðûâàåì ðóáðèêó "Ñèáèðñêèå ìåìóàðû", ãäå ëþäè ñòàðøåãî ïîêîëåíèÿ áóäóò äåëèòüñÿ âîñïîìèíàíèÿìè î òåõ ÷åðíûõ äíÿõ â èñòîðèè êàëìûêîâ.
Çíàêîìüòåñü: Âÿ÷åñëàâ Î÷èðîâ. 81 ãîä. Ðîäèëñÿ è æèâåò â Ýëèñòå. Æóðíàëèñò. Íåñìîòðÿ íà ïî÷òåííûé âîçðàñò, áîäð, ïîäòÿíóò. Õîäèò ñî ñêàíäèíàâñêèìè ïàëêàìè. Èãðàåò â øàõìàòû. Ïëàâàåò. Îáùàåòñÿ ñ äðóçüÿìè â Facebook.
- Âÿ÷åñëàâ Ìóòóëîâè÷, î ÷åì âû, ìàëü÷èøêà, äóìàëè, êîãäà êàëìûêîâ îòïðàâëÿëè â Ñèáèðü?
- 28 äåêàáðÿ 1943 ãîäà ìíå áûëî ïî÷òè 7 ëåò. ß âñå ïîíèìàë. Ó ìåíÿ áûëà ïðîíçèòåëüíàÿ æàëîñòü ðàññòàâàòüñÿ ñî ñâîåé ëþáèìîé ñîáàêîé Äæóëüáàðñîì. Óòðîì íàñ ïîâåëè â êèíîòåàòð "Ðîäèíà", à ñîáàêà îñòàëàñü ïîä îêíîì, ñòîèò è âîåò. Ìíå òàê æàëêî áûëî åå, ÷òî ñàì ñèæó è ïëà÷ó! Õî÷ó âûéòè ê Äæóëüáàðñó, íî ìàìà íå ðàçðåøàëà: "Òàì ñîëäàòû, îõðàííèêè. Ñèäè". À ñîáàêà âîåò è ñìîòðèò íà íàñ.

Ó ïîýòà Ìèõàèëà Äóäèíà åñòü çíàìåíàòåëüíûå ñòðîêè "Ñòîëüêî íàñ íåðóññêèõ ó Ðîññèè èñòèííî ðîññèéñêèõ ñûíîâåé". Ìíå õî÷åòñÿ ïåðåôðàçèðîâàòü ýòè ñòðîêè è ïîñâÿòèòü èõ òåì ìíîãèì ýíòóçèàñòàì, êîòîðûå, ïðèåõàâ ó÷èòüñÿ, ðàáîòàòü â íàøó ðåñïóáëèêó, ñóìåëè âïèñàòüñÿ â æèçíü ñòåïíîãî êðàÿ, ñðîäíèòüñÿ ñ ëþäüìè, æèâóùèìè çäåñü.
Îäèí èõ òåõ, êòî ñòàë íàñòîÿùèì ãðàæäàíèíîì Êàëìûêèè, - Ãåëèé Êîíñòàíòèíîâè÷ Êèì. Êîðååö ïî íàöèîíàëüíîñòè, ðîäèâøèéñÿ íà Äàëüíåì Âîñòîêå â ã. Âëàäèâîñòîêå, îêîí÷èâøèé Òàøêåíòñêèé èíñòèòóò èíæåíåðîâ èððèãàöèè è ìåõàíèçàöèè ñåëüñêîãî õîçÿéñòâà, áîëåå 40 ëåò íàçàä ïðèåõàë ïî ïðèãëàøåíèþ Áàñàíà Ãîðîäîâèêîâà â íàøó ðåñïóáëèêó.
Áëàãîäàðÿ èíèöèàòèâå ïåðâîãî ñåêðåòàðÿ Êàëìûöêîãî îáêîìà ïàðòèè Áàñàíà Ãîðîäîâèêîâà, â Êàëìûêèè â òå ãîäû ðåøèëè çàíÿòüñÿ îñâîåíèåì Ñàðïèíñêîé íèçìåííîñòè. Äëÿ îñóùåñòâëåíèÿ ýòîé èäåè ãåíåðàë îáðàòèëñÿ â Ìèíèñòåðñòâî âîäíîãî õîçÿéñòâà ÑÑÑÐ, ãäå è ñîñòîÿëñÿ îáñòîÿòåëüíûé ðàçãîâîð ñ ìèíèñòðîì Åâãåíèåì Àëåêñååâñêèì. Äëÿ òîãî, ÷òîáû ïðåòâîðèòü â æèçíü íîâîå äåëî, íóæíû áûëè ñïåöèàëèñòû. Ìèíèñòð âñïîìíèë ìîëîäîãî è òîëêîâîãî èíæåíåðà, êîòîðîãî íåñêîëüêî ðàç âñòðå÷àë íà ñòðîèòåëüñòâå ×àðäàðüèíñêîé îðîñèòåëüíîé ñèñòåìû. È îí ïîðåêîìåíäîâàë åãî Ãîðîäîâèêîâó. Ýòèì ñïåöèàëèñòîì è áûë Ãåëèé Êèì.
Ïîâîðîò ñóäüáû

Âîò è çàâåðøåí î÷åðåäíîé ó÷åáíûé ãîä. Âî âñåõ îáðàçîâàòåëüíûõ ó÷ðåæäåíèÿõ - âðåìÿ ïîäâåäåíèÿ èòîãîâ. Òàêèì èòîãîì äëÿ ó÷àùèõñÿ êëàññà ôîðòåïèàíî ïðåïîäàâàòåëÿ êîëëåäæà èñêóññòâ Ê.Â.Îëÿçàåâîé ñòàë îò÷åòíûé êîíöåðò "Ìû êóïèëè ïèàíèíî…", ïîñâÿùåííûé Äíþ çàùèòû äåòåé. Îí ïðîøåë 31 ìàÿ â Áîëüøîì çàëå êîëëåäæà: 24 þíûõ ïèàíèñòà è èõ ïðåïîäàâàòåëü Êåðìåí Âàëåíòèíîâíà âûñòóïàëè ïåðåä ñòðîãèìè è ñàìûìè áëàãîäàðíûìè ñëóøàòåëÿìè: ñâîèìè ìàìàìè è ïàïàìè, áàáóøêàìè è äåäóøêàìè, áðàòüÿìè è ñåñòðàìè,äÿäþøêàìè è òåòóøêàìè.
- Êåðìåí Âàëåíòèíîâíà, ìíîãèå èç íàñ ìå÷òàëè èãðàòü íà êàêîì-íèáóäü ìóçûêàëüíîì èíñòðóìåíòå, à íåêîòîðûå äàæå õîäèëè â ìóçûêàëüíóþ øêîëó. Íî íåðåäêî ðàäîñòíàÿ ôðàçà "Ìû êóïèëè ïèàíèíî!" ñïóñòÿ êàêîå-òî âðåìÿ ñìåíÿåòñÿ íà ñóõèå ñòðîêè ãàçåòíîãî îáúÿâëåíèÿ "Ïðîäàåòñÿ…". À ÷òî, íà âàø âçãëÿä, íåîáõîäèìî äëÿ óñïåøíîãî îáó÷åíèÿ äåòåé ìóçûêå?

Âïåðâûå äëÿ Êàëìûêèè, êàê, â ïðèíöèïå, è äëÿ ôåñòèâàëÿ ñòèëÿ è òàëàíòîâ "Ìàëåíüêàÿ êðàñàâèöà Ðîññèè", ñàìîé ãðàöèîçíîé è òàëàíòëèâîé ñòàëà äåâî÷êà èç Êàëìûêèè - Íàäåæäà Áóðöåâà.
Ó÷åíèöà 6 "à" êëàññà ýòíîêóëüòóðíîé ãèìíàçèè èì.Çàÿ-Ïàíäèòû âïåðâûå ïðèíèìàëà ó÷àñòèå â êîíêóðñå òàêîãî ìàñøòàáà è áûëà èñêðåííå óäèâëåíà, êîãäà íàçâàëè å¸ èìÿ â êà÷åñòâå ïîáåäèòåëÿ, âðó÷èâ ìàëåíüêîé êðàñàâèöå æåëàííóþ êîðîíó.

"Ìàëåíüêàÿ êðàñàâèöà" Ðîññèè âûáèðàåòñÿ óæå 19 ëåò.  ñàìûõ çíàêîâûõ è ïðåñòèæíûõ çàëàõ Ìîñêâû ïîáåæäàëè òàëàíòëèâûå äåâî÷êè îò 5 äî 12 ëåò.  äàëüíåéøåì îíè ó÷àñòâîâàëè â ìåæäóíàðîäíûõ êîíêóðñàõ â ÞÀÐ, Áðàçèëèè, Áîëãàðèè, Òóðöèè, Êèòàå, Âåíãðèè, Ëàòâèè, Ïîëüøå è äðóãèõ ñòðàíàõ.
×ëåíàìè æþðè ôåñòèâàëÿ çà ýòè ãîäû ïîáûâàëè çâåçäû êèíî è òåëåâèäåíèÿ, ñïîðòà è ýñòðàäû: Àìàÿê Àêîïÿí, Àíàñòàñèÿ Âîëî÷êîâà, Âèêòîðèÿ Äàéíåêî, Ëÿéñàí Óòÿøåâà, Îêñàíà Ôåäîðîâà, Åëåíà Õàíãà è äðóãèå. À âåëè ïðîãðàììû (íàðàâíå ñ þíûìè) òàêæå èçâåñòíûå è ïîïóëÿðíûå âåäóùèå, íàïðèìåð, Èâàí Óðãàíò è Âèêòîðèÿ Ëîïûðåâà.

ßðêî, ìàñøòàáíî è ìîùíî ïðîøëî ôååðè÷íîå øîó "ß" íàðîäíîãî àðòèñòà Ðîññèè Ôèëèïïà Êèðêîðîâà â Ýëèñòå íà ïðîøëîé íåäåëå. Ê ñëîâó, ýòî ãðàíäèîçíîå ïðåäñòàâëåíèå áûëî ïîñòàâëåíî ëåãåíäàðíûì ðåæèññåðîì "Öèðêà äþ Ñîëåé" Ôðàíêî Äðàãîíå.

"Îëí à÷íðòí ¢é³ñ ¢éä òàäíèã ñàíõ", - ãèš Äîãøí Ç¢íºàð íóòãèí öåðãèí àõëà÷íð ä³³÷íð³í é´ð³š êåëäã á³³š. Ç¢íºàð íóòã èê ê¢÷ò³ á³³â ÷èãí, õàðì ò´ðõä, ýí îð÷ëœãèí õàìã 碢ë êåç³ íåã öàãò óãà áîëš îäíà. Òåð êåì³ñ àâí ºóðâí çó øàõó šèë äàâñìí. Çóã òåð öàãèí ´âêíðë³ ìàäíèã õîëâšàõ îëí "óòöí" îäà ê¢ðòë á³³º³. Òåð äóíä Àìð-Ñàíàí íîéíà ñ¢ëä. Øèäð ìàíà óëñèí òóóšä îí÷òà íåã éîâäë ó÷ðñí ì´í. Õàëüìãèí, Àëòàéèí áîëí Ìëûí áàðóí ³³ìã¢äèí ´´ðäíð Áóðÿòèí Ñåëåíãèíñê ðàéîíä öóãëðàä, ªàíäèã Àëòàéä õàäºëãäñí ñ¢ëäèã ñåäêë-ñàíàºàí íåãä¢ëš ò³êñìí.
¥´ðäèí õààäûí á³ðš³ñí ñ¢ëäèã Áóðÿòèí ºàçðò ò³êñìí. Ó÷ðíü þóíäâè? Òóóšèí õàëõñèã øèí³ñ àâàä óìøõëà, Ç¢íºàðèí ñ¢¢ëèí ºàðäà÷ Àìð-Ñàíàí íîéí ´äã³ öàãèí Áóðÿòèí ºàçðò îðøàãäñíü ìåäãäí³. ²ìä á³³õä³í Àìð-Ñàíàí ìàíü÷æóð-êèòäèí öåðãèã äàìšàä, íóòãàí òîëºàëõàð ñåäâ. Çóã Öèí óëñèí áîãä õààíä ìåêëãäñìí. Ç¢íºàð òîëºà óãà ¢ëäš ä³³ñíä³í äèèëãä³ä, Àìð-Ñàíàí ÷èãí öîë óãà ¢ëäâ, îëí ìèœºí ´´ðä ê¢í ³ìí³ñí õàºöâ. Òåã³ä Àìð-Ñàíàí áóðóºàí ìåäñí áîëàä, õîðòí ä³³ñèã ê´´õ³ð áóöëòàí ýêëâ. Ýêëñí ä³³í³ àøòíü Öèí óëñèí öåðã Ç¢íºàðèí ºàçðèã ýçëâ. Àìð-Ñàíàí íîéí áîëõëà óëñòàºàí Àëòàéä ᢢðëš ²ð³ñ³í õàíüä îðñìí. 1757 šèëä Àìð-Ñàíàí íîéí Òîáîëüñê áàëºñíä ´œãðâ. Òåð¢í³ öîãöèã Öèí ²ð³ñ³ õîéðèí ìåš³ä (¥äã³ öàãèí Áóðÿòèí Ñåëåíãèíñê ðàéîí) Öèí îðí-íóòãèí ýë÷ä ¢ê÷ îäñèíü ìåä¢ë³ä îðøàâ.