Зүркнднь орсн дүрмүд

Хальмг Таңһчд эн җилин һаха сард ик чинртә йовдл болв. Тер ончта йовдлд ик-бичкн уга белдсмн. Хальмгин бичкн зурачнр ончта йовдлыг яһҗ үзүлснә тускар келҗ өгхәр бәәнәв. А. Амр-Санана нертә Келн- улсин дегтрин саңд «Бурхн Багш-мини зүркнд» гидг һәәхүл һаха сарин 22-т секгдлә. Терүнд «Леонардик» бичкдүдин үүдәгч студин зурачнр үүдәврмүдән үзүлв.

Эн һәәхүлән бичкдүд шар шаҗна нарт-делкән һурвдгч ик цуглранд нерәдсмн. Эврәннь багш Буван Байрин һардврт күүкд-көвүд таңһчд болсн ончта йовдлд орлцх седклән медүлсмн.
Бичкн зурачнрин үүдәврмүдиг хәләхәр олн улс цуглрҗ ирлә. Таңһчин билгтә бичкдүдин төвин «Теегин Одн» баг, «Созвездие» гидг бииһин биичнр болн йөчн татдг ансамбль орлцҗ, һәәхүл секлһнд байрин бәәдл тогтав.
Бичкн зурачнрин үүдәврмүдлә таньлдхар Тыва Республикин сойлын министрин дарук Айлана Кулар, Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг әңгин ахлач Кинзән Киштән, «Арт-Эрдни» галерейин һардач Мошулдан Людмила, «Канцпаркин» һардач, эн төсв күцәлһнд нөкд болсн Анастасия Кадацкая, хальмг кел делгрүллһнә төвин көдләч Манҗин Виктор ирҗ, йөрәлин үг келәд, бичкн зурачнрт күцәмҗ дурдв.
Һәәхүлд белдәд, сурһульчнр кесг тууль умшв, эк-эцкләрн, багштаһан күүндәд, Бурхн Багшин шаҗна номин тускар медҗ авв. Аштнь эднә уханд тодлгдсн, седклднь төрсн тоотас соньн олн зургуд үүдснь чинртә гих кергтә. Бурхн-шаҗнд итклһнә һол темдгүдиг, ки мөрн делсч бәәхинь, хөв-кишг заядг шовун нисч йовхинь болн бичкдүдин седклд төрсн нань чигн тоотыг үзҗ болхмн. Зургуд дунд алтн бурхд чигн герлтҗ үзгднә.
«Зургуд мел шаҗна тускар эс зургдсн бийнь бичкдүд эн номин һоллгч сәәнәр медҗ авад, өр-өвч седклин бәәдлиг, чееҗдән герл урһах санаг медүпснь байр үүдәнә» - гиҗ дегтрин саңгин билг-эрдмин утх-зокъялын әңгин һардач Бадыша Лариса ухан-тоолврарн хувалцв. Эн һәәхүлиг нарт-делкән хургт ирсн әмтн хәләв. Гиичнрт һәәхүл таасгдв, эннь ода чигн көдлҗәнә. Дурн бәәхлә, ирҗ хәләҗ болхмн.
Зургудан белдхләрн зурачнр өөрән бәәдг әмтнд мууһан хальдалго, хоорндан эвәр бәәлһнә тускар дасхчадг шаҗна ном ах үйин җирһлд ик чинр зүүҗәхинь медҗ авв. Хурлд одад, әрүн нань чигн һазриг эргҗ хәләһәд, тенд тагчгар зәрм зурцсан күүкд-көвүд зурсмн. Шаҗна тускар бичкдүдт нерәдсн дегтрмүд умшад, туульст оньган өгәд бичкн зурачнр ю зурхан медҗ авсмн. Төвдин болн Хальмгин туск фильмс хәләснь чигн тусан күргснь лавта. Өөр-эргндк делкәдән, кен-негндән дөң болх седклтәһәр бәәхлә, цуг тоотнь күцхиг бичкн зурачнр медв. Бурхн-шаҗнд кесн түрүн ишкдлнь иим болв.
Сурһульчнртаһан хамдан эн төсвиг белдсн Байира Валерьевнан келсәр, үүдәгч эн үүлдврин йовудт эдн цугтан оюни сән дамшлт авсмн. «Эн төсвиг эклхләрн, аштнь юн болхинь медҗәсн угав, - гиҗ эн келв. - Энтн үүдәгч үүлдвр болсн деерән күн болһна ухан-седклд үүдсн хүврлт болв. Бурхн Багшиг зуртн гиҗ бичкдүдт заасн угавидн. Бидн сурһульчнртаһан шууган уга һазрт сууһад, ухалад, яһҗ кииһән авчахан соңсад, бичкдүдт нерәдсн тууль-түүксиг умшад, күүнд сә кехин, әәмшг яһҗ ирдгин, седклд төрдг ухан-санана тускар адһм угаһар күүндәд, эс медсән давтҗ, тоолврарн хувалцлһн болҗана. Медҗ авсн тоотан бичкн зурачнр үнн кевәр, дигтәһәр, насни кемҗәнлә ирлцәтәһәр зургудтан медүлҗ чадв. Энтн хара биш зургуд седкл-ухаһан медҗ авхд туслҗадг үүдәврмүд гиҗ тоолҗанав».
Зург болһнд бичкн зурачнрин седкл-ухан орснь лавта. Эн тоолвриг темдгләд, хамдан үүдәгч үүлдвр күцәсн эк-эцкнрт Байира Валерьевна ханлтан өргҗ бахтв.
«Бурхн Багш – мини зүркнд» гисн һәәхүл цуг улст нерәдсн тодлвр болҗ хәләгднә. Бурхн Багшиг эврәннь седкл-уханд хәәтн гисн заавр болҗана. Өр-өвч седклтә болҗ, өөр эргндк орчлңдан дурта болдг седкләс Бурхн Багшин ном эклнә.
ҖИРҺЛИН Кермн