Бичкдүдт төрскнч сурһмҗ өгәд

Сәәхн намрин кемд Элст балһсна 16-ч тойгта «Бадм цецг» бичкдүдин сад 55 җилин ончта өөнән темдглв. Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министерств, Элст балһсна һардвр сурһуль-эрдмин бүрдәцин көдләчнриг, бичкдүдиг болн эк-эцкнриг йөрәхәр байрин керг-үүлдврт ирв. Өкәр бичкдүд күндтә гиичнрән тосад, билг-эрдмән үзүлв, сурһмҗлачнр кеҗ-күцәҗәдг көдлмшин күцәмҗин тускар олнд медүлв.

Эн бичкдүдин сад 1970 җилин үкр сард секгдсмн, 1988 җилд немр бәәр тосхсн билә. 2014 җилд ясврин көдлмш кеһәд, хойр бәәриг негдүлсмн, ораһинь шинрүлсмн. Бичкдүдин садыг арвн дөрвн җилдән чадмг кевәр һардҗадг Боран Гилән «Хотл балһсна сурһуль-эрдмин нүүрләч» марһанд диилвр бәрсмн. Эндр энд 23 сурһмҗлач көдлҗәнә, эдн дунд Әрәсән болн Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин ачта көдләчнр бәәнә. Дорас өсч йовдг баһ үйд хальмг кел дасхлһна, төрскнч сурһмҗ өглһнә кергт ик тәвцән орулҗ ик күцәмҗ бәрсн төләдән бичкдүдин сад 2008 җилд Хальмг Таңһчин Толһачин мөрәһәр ачлгдсмн. Хальмг келнә багш Боран Гилән, келн-улсин багмудын сурһмҗлачнр Каарун Светлана болн Баатра Александра «Келни билг» мөрәһәр темдглгдсн мөн. «Сурһуль-эрдм» келн-улсин төсвин керг-үүлдврмүд күцәлһнд ик ач-тусан күргсн сурһмҗлачнр Шурһчин Тамара, Боран Гилән, Каҗин Любовь, Очра Вера «Сән гисн багшнр» марһанд ончрад, Элст балһсна һардврин мөрәһәр ачлгдсн билә.
- Ода мана бичкдүдин садт 10 баг бәәнә, ут тоодан 200 шаху күүкн-көвүн орна. Бидн келн-улсин бичкдүдин сад болад, шишлң көтлвр тогтаһад, дорас өсч йовдг бичкдүдт өвкнриннь авъяс, сойл, төрскн кел зааҗ, эднә кел өргҗүлҗ, олн зүсн наадд наадад, билг-эрдминь делгрүлнәвидн. Мана сурһмҗлачнр бичкдүдин кел өргҗүллһнә төлә олн зүсн эв-арһ олзлна, шүлгүд, ду-би дасхна. Бичкдүдин эк-эцкнрлә бидн бат залһлда бәрҗ нөкцҗ үүлднәвидн, тегәд төрскн келән дасч авхин төлә хамцу кергүд давулнавидн. Бичкдүд хальмг кел дасч авхин төлә гертән бас күүндҗ, тодлҗ авх зөвтә, эн ик дааврта кергт эк-эцкнрин дөң эрк биш кергтә. Эдн күүкдтәһән хамдан хальмг кел дасхар шундгнь байрта. Мана бүрдәцин улд сурһмҗлачнрин хургуд болна, тиим харһлтст бидн дамшлтарн хувалцҗ, кеҗ-күцәҗәдг көдлмшиннь тускар келҗ өгнәвидн. Талдан бичкдүдин садт олзлгддг эв-арһсин, теднә күцәмҗин тускар медҗ мергҗлтән өөдлүлнәвидн, - гиҗ бичкдүдин садын ах сурһмҗлач Каарун Светлана келнә.
Бичкдүдин садт «Баатрмуд», «Өңгин солң», «Байсвр», «Алтн булг» гидг негдлтс бәәнә. Тиигәд, цогц-махмуд батруллһна, билг-эрдм делгрүллһнә, чик сурһмҗ өглһнә төрмүдәр давулгддг керг-үүлдврмүдт сурһмҗлачнр бичкдүдиг хальмг улсин амн үгин зөөрлә, сойлла таньлдулна. Немр сурһулин багш Лиҗин Любовь өвкнриннь авъяс, авг-бәрц күүкдт зааҗ, «Алтн булг» гидг негдлтин кичәлмүдт хальмг улсин сән Өдрмүдин тускар цәәлһҗ өгнә. Урднь эн бичкдүдин садт ордг бәәсн Нарна Алдр хореограф болҗ энд көдлҗәнә, эн күүкд-көвүдиг биилдг дасхна. «Байсвр» бииһин студин бичкдүд ямр нег байрин керг-үүлдвр болхла, ирсн гиичнриг билгәрн байрлулна.
Өөнин керг-үүлдврт орлцсн күндтә гиичнр бичкдүдин садын көдләчнриг йөрәһәд, күцәмҗ дурдв. Тиигәд, Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министерств 100 миңһн арслңга,Элст балһсна һардвр болхла 200 миңһн арслңга мөрә бәрүлҗ өгв. Тәвн тавн җилин эргцд эн бичкдүдин садт орсн кесг күүкн-көвүн төрскнч сурһмҗ авч, хальмг келән дасч, өвкнриннь сойлла, авъясла таньлдҗ өлзәтә сән үрд болҗ өсв.

ДООҖАН Наталья
ЗУРГУДТ: бичкдүдин садын өөнин керг-үүлдврин кем