«Бичкн Төрскм» өргҗәд йовна

Эндр мана орн-нутгт төрскнч сурһмҗд һол оньг өггднә. Әрәсән цуг келн-улсин сойл, кел, тууҗ хадһллһна төрмүд улм ик чинр зүүҗәнә. Кесг келн-улсиг хамцуллһна төр аюлын, цергә керг-үүлдврин таалд орн-нутгин болн регионмудын йосна һоллгч төр болҗ хүврҗәнә.
Тиим төрскнч седклиг чаңһалһна олнд туста көдлмшиг таңһчин бичкдүдин-арвтнрин зуульчллһна болн эврә һазр-усан медлһнә төв (РЦДЮТиК) кесг җилин туршарт күцәҗәнә.
Җил болһн энд таңһчин «Бичкн Төрскм» гидг хург-марһан болна. «Эн җил төрскнч седклтә сурһульчнрин керг-үүлдвр Төрскән харсгч Алдр дәәнд Диилвр бәрснә 80 җилин өөнд нерәдгдлә. Түүнд Элстәс болн 12 районас 135 сурһульч орлцв. Уйн наста шинҗләчнр жюрин оньгт 129 көдлмшән тусхав. Тер тоод эврә һазрин тууҗ болн сойл шинҗллһнә илдкл, Төрскән харсгч Алдр дәәнә болн СВО-н баатрмудын туск келврмүд, эврә уңг-тохмин тууҗ, алдр дуулвр «Җаңһрин» туск ухалвран эдн багшнр-сурһмҗлачнрин һардврт белдв», – гиҗ төвин мергҗлт Ольга Максимова келҗ өгв.
Ут турштан сурһульчнр 20 секцин көдлмшт орлцҗ илдклән кев. Шар шаҗна туск секцд эднә кесн шинҗллт олна оньг авлв. Орлцачнрин ик зунь сән белдвр үзүлҗ, гүн шинҗллт кеҗ кесг сурврт чадмг хәрү өгв, гиҗ жюрин гешүд онц темдглҗәв.
Цааранднь Ольга Саврушевна нүүрлгч орм эзлсн сурһульчнрин тускар келҗ өгв, теднә то баһ биш. Керг-үүлдврин то-дигәр 99 күн 1-ч болн 5-ч орм күртл эзлв. Тер тоод СВО-д нерәдсн әңгд хойр күн негдгч орм эзлв. Тернь Көтчнрә района Һашун Бурһст селәнә дунд сурһулин 5-ч классин сурһульч Кокан Клавдияг зааҗ болхмн. Күүкнә ахнь Мергн Юрьевич СВО-д орлцҗ, Төрскән зөргтәһәр харсч әмән өгсмн. Селәнә сурһульд энүнә нертә баатрин ширә бәәнә. Илдклиг белдлһнд күүкнд хальмг келнә болн утх-зокъялын багш Анҗга Цаһан дөң болв.
Тер мет Яшкуль селәнә С.В.Санчировин нертә дунд сурһулин 7 «б» классин сурһульч Пюгенә Бату «Мини эцк – мана цагин баатр» гидг илдкл кев. СВО-д әмнәсн хаһцсн залу-зөргтәһәр дәәлдҗ йовсн эцкнь Пюгенә Баатрт мана Төрскнә үлмә бәәлһнә төлә әмән өгв. «Мини эцклә әдл баатрмудын нерн мөңкрҗ теднә зөргтә цергә үүлдврин тускар цугтан медх зөвтә», – гиҗ Бату бичв. Хургт кесн илдклинь чиклҗ, көвүнлә хамдан түүнә географин багш Башана Лидия белдлә.
«Хәәвр» гидг әңгд дииләчин өөдән нериг Хар Һазра района Ачнр селәнә дунд сурһулин 8-ч классин сурһульч Ивана Лиҗ эзлв. Төрскән Харсгч Алдр дәәнд Ачнр селәнә болн Хар Һазра района дәәнә баатрмудын, ветеранмудын тускар бичҗ, хәәврин ик көдлмш эдн кеҗәнә. Терүг англь келнә багш Лиҗин Анна чадмгар кесг җилин туршарт һардҗана. Җил болһн эн сурһулин элчнр «Бичкн төрскм» керг-үүлдврт ончрҗ нүүрлгч орм эзлнә.
Төрскән харсгч Алдр дәәнд нерәдсн әңгд Городовиковск района Виноградное селәнә лицейин 11-ч классин сурһульч Дарья Слюсарева диилвр бәрв. Эднә селәнә күүкд улс 1941-1945 җилмүдт дәәнә фронтмудт яһҗ үүлдҗәснә тускар Дарья тодрхаһар бичв, зургудын болн бәрмт цааста материалмуд өргнәр олзлв. Тиигҗ сурһульчнр эврә селәнә улсин һарһсн баатр йовдлын тускар улм тордхаһар медҗ авна. Дарьян көдлмшиг ясрулхин төлә лицейин һардачин дарук Елена Владимировна Пономарева селвгән өгчәлә.
Уңг-тохман медлһнә әңгд түрүн ормиг Үстин района Цаһан Амна гимназин 10-ч классин сурһульч Тавна Адъян эзлв. Эврә өрк-бүлин, эк-эцкин, элгн-садна уңг-тохмин тускар кесг тоот шинҗләд, Адъян соньн илдкл кев. Кесг зун җилин тууҗиг арвт сергәв. Тер көдлмшт хальмг келнә болн утх-зокъялын багш Тавна Зоя дөң болҗасмн. Тер нәрн болн гүн шинҗллтин тускар бидн хөөннь бичнәвидн.
«Мана нег һазра улс» гидг әңгд дииләчин нериг Элстин 17-ч тойгта сурһулин 10-ч «б» классин сурһульч Арина Авдалян эзлв. Эврә соньн илдклән күүкн Хальмг АССР-ин түрүн Деед Советин депутат, нүүрлгч саальч Манҗин Байнд нерәдв. Соньн кесг тоотыг арвт депутатын тускар хоршаҗ чадв, 1941 җил эклсн дәәнәс көлтә депутат Манҗин Байн бас кесг түрмшглә харһв, болв заңгнь, авг-бәрцнь бат болад олн улсин дөңнлтәр җирһлән чиклҗ чадв.
Тер соньн илкдлиг Арина эврәннь тууҗин багш Нәдвдә Галинан һардврт бичв. Дамшлтта багш туста кесг селвг сурһульчдан өгв, түүнә ашт көдлмш ик соньн болн гүн учр-утхта болв. Галина Саранговнан сурһульчнр Цугәрәсән болн таңһчин тууҗин олимпиадмудт йилһрнә, призермуд болн дииләчнр болна. Тиигҗ багшнь арвтнриг эврә кичәләр соньмсулҗ теднәс йоста шинҗләчнриг кенә, эднәс кесгнь цааранднь номтнр болҗ улм гүн учр-утхта үүлдвр күцәх гиҗ лавтаһар келҗ болхмн.
Шар шаҗна туск әңгд Целинн района Ик Чонса дунд сурһулин 8-ч классин сурһульч Сумьяна Алдр түрүн орм эзлв. Кезәңк хальмг Чөөрә хурлын гелңгүдин җирһлин, теднә дааҗ һарсн күчр-күндин тускар арвт бичв. Эн амр биш төриг улм тордхаһар медүллһнд эклц классин багш Баранга Галина дөң болҗасмн.
Тиигҗ таңһчин сурһульчнр эврә багшнрин һардврт тууҗин болн сойлын кесг төриг шинҗлҗ эврә һазрин, түүнә улсин болн баатрмудын тускар улм ик тоот медҗ авв. Эврә һазран медлһнә таңһчин төвин дөңгәр эн көдлмш улм ик өслт авад цааранднь күцәгдҗәнә.
ТҮРВӘН Һуна