Күн ахта, девл захта.(Ахан күндлдг авъяс)

Хальмг келн-улсин олн зүсн авъясмуд дунд күндллһнә авъясин чинр темдглҗ болхмн. Бичкдүдт нилх цагаснь авн заавр-сурһмҗ өгх кергтә, энүнд эк-эцкнь бийснь сән үлгүр болх зөвтә. Невчк өсхләрн эврә улсин үлгүрмүд, йөрәлмүд, авъясмуд дасч авхла, бийсднь туста болх.
Ик кезәнәс нааран хальмг улс көгшдән, ахнран, хәрин улсан күндлдг сәәхн авъяс бәәнә. Эн даслт кезәнәс нааран яснд, толһан экнд үлдсн юмн болҗана, идәни дееҗән медәтнртән өгәд дасчксмн.
Хальмгуд өр-өвч улс мөн. Көвүн гер авхла, хотн-хошарн дем өгәд, хүрм кедг йоста. «Күн – демәр, шовун – далваһар» гиҗ келгддг. Тер учрар гер авчах көвүнә кергнь демәр күцҗ одна. Эн бас нег-негән күндллһнә учр болна.
Кезәнә бас нег авъяс бәәсмн: күүкдт эк болсн күүг хальмг улс икәр күндлдг йоста, өмскүл өмскәд, белг өгдмн. Эн бас күндллһнә авъяс гидг.
Урднь көвүн һархла, эк болсн эмгнд бүкләр чансн хөөнә ууц бәрүлдг бәәҗ, күүкн һархла, эк болсн эмгнд бүкләр чансн хөөнә өвцү өгдг бәәҗ. Шог һарһад, келәд әмт шуугулад өгдг бәәсмн: көвүн баатр болх – бүкл ууц барҗ чадх, күүкн бичкн миислә әдл хотта, тегәд өвцүнә бийнь чигн болх.