Энткгин номтнрла хамцу төсвс күцәхәр
Сурһуль-эрдмин төрмүдт нерәдсн Энткгин-Әрәсән хургт Хальмг ик сурһулин делегац орлцҗ эн салврин хәрлцәһән батрулв. Әрәсән нертә вузмуд эн харһлтд орлцв, тер тоод РУДН, ВШЭ, Санкт-Петербургин, Хазна болн нань чигн балһсдын, тер мет эмнлһнә ик сурһульмуд олн зүсн көтлврин тускар тодрхаһар келҗ өгв. Хургин йовудт Нью Дели болн Калькутта балһсдын талвңгудт сурһуль-эрдмин һәәхүл секгдв. Терүнд ут турштан Энткгин күсдундур миңһн һар сурһульч орлцҗ Әрәсән вузмудын номин-шинҗллтин болн сурһулин көдлмшлә таньлдв.
- Энткгин болн Әрәсән вузмудын нөкцлт өсәд- өргҗәд йовна, эн туст Хальмг ик сурһулин тәвциг темдглхмн. Бидн хоршасн дамшлтарн талдан вузмудла хувалцҗанавидн, нег үлү Энткг орн-нутгин Наланда ик сурһульла сән залһлдан батлгдсн бәәнә. Эднә номтнр Хальмг Таңһчд нарт- делкән бурхн-шаҗна ик хург болҗасн кемд ирсн билә. Хальмг улс талдан моңһл яста келн-улсла хамдан Бурхн багшин ном шинҗлҗәнә. Терүгинь Энткгин номтнр, тер тоод Наланда ик сурһулин багшнр, шинҗләчнр өөдәнәр үнлҗәнә гиҗ эврә илдклдән холас ирсн мана күндтә гиичнр темдгллә. Мана ик сурһулин номтнрла нөкцлтән өргҗүлх санаһан эдн медүлв. Терүнә төлә мана хойр ик сурһульмудын хоорнд бооцан батлгдла. Дели болн Калькутта балһсдт болсн харһлтын хөөн Энткгин болн Хальмг ик сурһульмудын хоорнд нөкцлтән делгрүлхин төлә цуг таал тогтагдв,- гиҗ Хальмг ик сурһулин һардачин дарук Конин Оксана темдглв.
Дели хотл балһснд Әрәсән болн Энткгин вузмудын ик хург давулсн доктор Паван Капур Хальмг Таңһчла бәрдг хәрлцәнә тускар иигҗ келв: «Хальмг ик сурһулин элчнриг тосч авад, нөкцлтин кесг төрәр күүндвидн. Тер мет мана «Ruseducation» бүрдәциг үзүлвидн, оютнриг орулҗ авлһна керг-үүлдвр манад яһҗ күцәгддгин тускар келҗ өгвидн. Хальмг ик сурһулин элчнр болхла дарук җилин зурасин тускар келҗ өгв, эн сурһулиг эрүл-менд харлһна Цугделкән бүрдәцсин ханьд орулв. Терүнә улд Энткгин баһчудыг хальмг вузин эмнлһнә дацңд орулҗ болҗана.
Энүнә келсәр, Хальмг ик сурһульд Энткг орн-нутгас ирсн оютнрт ик оньган өгәд, теднә сурһулин болн бәәдл-җирһлин таал ясрулҗ килмҗән тусхана. Хальмг ик сурһульд Энткгин вузмудла хәрлцәһән өргҗүлхдән белн бәәнә. Холас ирсн оютнрт эмнлһнә халхар медрл өгсн деерән дамшлтын кесг эв-арһ эднд дасххар зуралҗана. Хальмг ик сурһульла нөкцлт батрҗахнь мадниг байрлулҗана. Хальмг ик сурһульд хату цаас авсна хөөн эдн хәрҗ ирәд, эмчин эрдмәр көдлхин төлә шүүвр өгх. Энткгин оютнрин то өөрхн иргчд кесг холванд өсх гиҗ доктор Паван Капур товчлв.
Энткгин Наланда ик сурһулин элчнрин келсәр, энд тууҗин, экологин, нарт-делкән хәрлцәнә, кесг кел даслһна халхар көтлврән делгрүлҗәнә. Хальмг ик сурһульла эдн экономикин, селәнә эдл-ахун, биологийин, эсвин, зәңгллһнә эв-арһсин, шар шаҗна оюни салврар нөкцлтән өргҗүлҗ чадҗана. Энткг орн-нутгт өдгә цагин зәңгллһнә эв-арһс өргнәр делгрҗәнә, тер халхар эдн делкәд нүүрлгч орм эзлҗәнә, тегәд Хальмг ик сурһулин номтнр залһлдаһан өргҗүлхлә туста болхнь лавта. Тер мет Наланда ик сурһулин дөңгәр шар шаҗна болн санскрит кел даслһна халхар багшнр белдгдхмн, оютнр ирлцңгү сурһуль сурхмн гиҗ бооцанд келгдҗәнә. Хойр вузин номтнр номин халхар хамцу шинҗллт чигн кеҗ чадҗана, оютнр хойр орн-нутгин хату цаас авлһна дамшлтыг өргҗүлхин тускар бас күүндвр болв. Әрәсән болн Энткгин баһчудын ик хург давуллһн зуралгдҗана.
Хальмг эмчнрин болн Энткг орн-нутгин эмнлһнә кезәңк эв-арһиг делгрүлҗ өдгә цагин таалд олзллһна төр босхгдв. Тер мет Әрәсән болн Энткгин шар щаҗна бичмр зөөр хамцулҗадг ахр энциклопедь белдлһнә зура номтнриг бас соньмсулв. Сойлын хамцу наадм бүрдәлһнә төсвс чигн күцәгдх болв. Одахн Элстд түрүн тиим наадм болв. Тиим кевәр Энткгин номтнр болн олна үүлдәчнр Әрәсәлә болн Хальмг Таңһчла нөкцлтән цааранднь өргҗүләд бәәхнь лавта.
ТҮРВӘН Һуна






















Республиканская газета, издающаяся на калмыцком и русском языках. Газета освещает общественно-политические события, происходящие в Калмыкии, а также публикует материалы по культуре и языку калмыков.