¥öêëä¢ð, íîÿáðèí 27-ä, Ýëñòä "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-í æóðíàëèñòíðò Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìèí àäìèíèñòðàòîð, ãåëœ Éîíòåí áðèôèíã ´ã³ä, Çóëûí èê áàéðèí ó÷ð-óòõèí òóñêàð êåë³ä, ýäí³ ñóðâðò õ³ð¢ ´ãâ.
- Çóëûí àºó èê áàéðèã áèäí ýí šèë äåêàáðèí 2-ëà òåìäãëš³í³âèäí. Ýí ´äð øèí šèë èðí³ ãèš ç³ðìñíü òîîëíà, áîëâ éîñíäàí áîëõëà, Çóëûí õ´´í 5 ´äð äàâõëà, Šèëèí ýçí ñîëüãäš øèí šèë èðí³. Çóë ´äðë³, ¢êð ñàðèí 25-ä, ìàíà àëäð áóðõí Çóœêâà ãåã³í ñ³³º³í õ³³š Áóðõí áîëñìí. Òèèã÷ê³ä ýí ´äð íàñ óòäóëíàâèäí, ýí êåðã-¢¢ëäâðò íåð³äñí 6 ì´ðã¢ë Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìä áîëñìí,- ãèš ê¢¢íäâð³í ê¢íäò³ Éîíòåí ãåëœ ýêëâ.
Òåð òîîä Öàºàí ä³ðêèí, Óøíèâèäæàÿ, Àìèòàþñ áóðõäûí ì´ðã¢ë áîëâ, ³ìòí îëàð òåð ì´ðã¢ëì¢äò èðöõ³â, òåã³ä àøòíü ìàíà òàœº÷ä Áóðõí Áàãøèí ñóðºàëü øèí³ñ äåëãðëò àâ÷ îëí ³ìòíä ò¢øã áîëšàíà, òåðíü ñ³í òåìäã ãèš Éîíòåí ãåëœ îíö òåìäãëâ. Òåã³ä òåð ì´ðã¢ëèí òîîã áèäí èêä¢ëš ÷èãí ÷àäšàíàâèäí. Òåð ì´ðã¢ëä íàñí óòäóëãäñí äååð³í, ìàíà šèðºëä ó÷ðäã îëí áîîìòã-ñààëòã óãà êåãäí³.
ªàõà áîëí Ìîºà šèëò³ óëñò ýí ì´ðã¢ë òóñòà áîëõíü ëàâòà. Éèðèí öóã óëñò èðõ šèë õ´â-êèøã, áàò ýð¢ë-ìåíä àâ÷ èðòõ³, ýäí ê´äëìø³í óëì ñ³í àøòàºàð ê¢ö³òõ³, ´ðê-á¢ëä³í áàò ò¢øã áîëòõà ã躳ä òèèì êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäí³ ãèš Éîíòåí ãåëœ ö³³ëºâ. Öóã óëñèí ò´ë³ ñ³í ñåêäëò³ òóñòà êåðã³í ê¢ö³º³ä, ò¢ð¢-ç¢ä¢ë³ õàðºñí óëñò ä´œ áîëàä, à÷-òóñàí èêä¢ëõèí ò´ë³ áèäí íàñàí óòäóëšàíàâèäí ãèš ñàíõ êåðãò³.
Áàñ ýí ´äð ñ³³º³í õ³³ñí ýëãí-ñàäíà ò´ë³ é´ð³ë àâíà, íîÿáðèí 30-ä òèèì ì´ðã¢ëä îðëöš áîëšàíà. Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìä äåêàáðèí 2-ò 9 ÷àñëà Çóëûí èê áàéðò íåð³äñí ì´ðã¢ë áîëõìí, Çóœêâà ãåã³íä á³ðö á³ð¢ëãäõ, ä³ê³ä ¢äèí õ´´í 14 ÷àñàñ àâí áàñ îëí ç¢ñí ÷èíðò³ ì´ðã¢ë ê¢ö³ãäõ, íîì óìøãäõ, ò¢¢í³ õ´´í ´ðãñí çóëàí ºàçà ºàðºàä ³ìòí õóðëûí á³³øœãèã ýðãš éîâõ.
Îäà ñåë³äèí, ðàéîäûí ³ìòí ìàíà òàë èðš íîì óìøòí ãèš ñóðíà, áèäí ýðê áèø òåäí òàë ºàð÷ éîâíàâèäí, òåã³ä öóã ðàéîä ãèëò³ ýðãí³âèäí ãèš Éîíòåí ãåëœ êåëâ. ²³äðõíä ÷èãí äåêàáðèí íåã øèíä Ñåâåðíàÿ óóëüíö, 12, õàéãàð á³³õ "Þëèÿ" êàôåä áàñ Çóëûí ´äðò íåð³äñí ì´ðã¢ë áîëõìí. Òåð¢í³ õ´´í õàëüìã óëñèí õàìãèí õóó÷í Õîøóäà õóðëä Çóœêâà ãåã³íä íåð³äñí íîì óìøëºí áîëõìí, ä³ê³ä ³ìòí õóðëûí ãåð ýðã³ä éîâõìí.
ijê³ä íàñ òîîëëºíà òóñêàð êåëõ³ð ñåäë³â ãèš Éîíòåí ãåëœ îíö òåìäãëâ. Îäà ê¢í 20 íàñ 碢õë³, Çóëûí ´äðë³ 21 íàñòà áîëíà ãèš êåëí³, áîëâ òåðòí íåâ÷ê áóðó òîîëâð. Áîëâ õàëüìã óëñ Šèëèí ýçí³ òîîºàð íàñèíü òîîëíà. ¡ëã¢ðíü, ¢êð ñàðä Íîõà šèë á³³ñí áîëõëà, Çóëûí õ´´í òàâí ´äð äàâõëà Šèëèí ýçí ÷èãí ñîëüãäíà, ªàõà šèë èðí³, òåã³ä çóëûí êåìë³ ê¢í õàëüìãàºàð 21 íàñòà á³³ñí áîëõëà, çóëûí õ´´í áàñ šèë íåìí³, ìàíà ¢ëã¢ðò òåð õ´ðò³ çàëó 21 íàñíäàí ä³ê³ä íåã šèë íåì³ä, 22-òà áîëõ ç´âò³. Òåã³ä òåð Çóëûí öä ´âñí³ 22 éîçóðèã ò³âõìí áîëšàíà.
Òèèì àâúÿñèã áàº÷óä ìåäõ ç´âò³. Áîëâ ýí ñ³í ´äðë³ ³ðê-÷àºð óóäìí áèø, íîì óìøàä, é´ð³ë êåë³ä, õîò-õîîëàí ýäë³ä á³³õìí. Ê¢í ñ³í ñåäêë³ñí êåëñí é´ð³ë èê ê¢÷ò³ áîëíà, òåã³ä ýí ´äð íåã-íåãíä³í áàò ýð¢ë-ìåíä, õ´â-êèøã, óò íàñ äóðäõìí. Ýí ´äð òàíà êåñí ñ³í êåðãèí òóñíü ì蜺í õîëâàíä èêäí³, ìó þì êåõìí áèø.
ijê³ä Éîíòåí ãåëœ æóðíàëèñòíðèí ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ãâ. ¡ëã¢ðíü, îäà Õîøóäà õóðëä ëàì óãà, áîëâ Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìèí ëàìíð òåíä íîì óìøíà. Òèèãš öàã èðâ³ñ ýí îíö ÷èíðò³ õóðëûí ¢¢ëäâð ´ñ³ä-´ðãš³ä á³³õíü ëàâòà.
Õóðëä þ àâ÷ èðš áîëõ ãèñí ñóðâðò Éîíòåí ãåëœ èèì õ³ð¢ ´ãâ. ²ðê àâ÷ èð³ä êåðã óãà, øèêð-áàëòà, öàºàí è䳺³ð á³ðö á³ðòí, òåð òîîòûã õóðëûí ëàìíð Çóëûí õ´´í ìåä³ò³, ãåìò³-øàëòãòà óëñèí èíòåðíàòä, èíâàëèäì¢äò ´ãí³.
Äàðóê ªàõà šèë òîãòóðòà, ñ³í šèë áîëõìí. Òåð òîîä ñåë³í³ ýäë-àõóä èê òóñàí ê¢ðãõìí. Ýâð³ øèí êåðã³í ýêëõèí, èê òóñòà þì ê¢ö³õèí ò´ë³ ýí šèëèã îëçëõ êåðãò³, ýí šèë àâñí óðìä öààðàíäíü ÷èãí îëçòà-òóñòà áîëàä á³³õìí. Šèëèí ýçí ñîëüãäñíà õ´´í øèí šèë èðí³ ãèš ìàíà ´âêíð ìåë ÷èê³ð øèèäñìí. Áîëâ òàëäàí ºàçðìóäò Öàºàí ñàðëà øèí šèë³í òåìäãëí³, éèðä³í òåð áàéðèã òåìäãëäã 10 áîëçã á³³í³, îëí ç¢ñí íîìàð øèí šèë ýâð³ êåâ³ð éèëºãäí³.
Òåð ìåò äåêàáðèí 19-ä Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìä øàší ëàìä íåð³ä³ä íàñ óòäóëëºíà ïóäæàí êåðã-¢¢ëäâð êåí³, òåð¢íä öóã óëñ îðëöš ÷àäšàíà. Ýäí òåð ´äð ê¢ðòë íåã ñàðèí ýðãöä ñ³í ñåäêëò³ êåðã ê¢ö³š, ãåðò³í çóëàí ´ðãš á³³õ ç´âò³, òèèãõë³ ê¢í áîëºíà áîëí á¢êëä³í öóã õàëüìã óëñèí çàÿñí çàÿíü ÷èêðš á³³äë-šèðºë ÿñðõìí áîëšàíà ãèš Éîíòåí ëàì ö³³ëºâ.
Ê¢í áîëºí áèéä³í Öàºàí ijðêèí áîëí íàñ óòäóëäã íàíü ÷èãí áóðõíà íîì óìøš, íàñàí óòäóëš ÷àäšàíà, òåðíü óëì òóñòà áîëõìí. Òåã³ä ê¢í áîëºíèã óò íàñòà, áàò êèøãò³ áîëš á³³òí ãèš é´ð³š³í³âèäí.

Ò¡ÐÂ²Í ªóíà

Êàëìûöêèé ãðîññìåéñòåð Ñàíàí Ñþãèðîâ âûèãðàë Êóáîê ãóáåðíàòîðà Þãðû, îäíîâðåìåííî ÿâëÿþùèéñÿ ýòàïîì Êóáêà Ðîññèè. Îí íàáðàë 6,5 î÷êà èç 9. Ñòîëüêî æå áûëî î÷êîâ â àêòèâå ãðîññìåéñòåðîâ È. Ðîçóìà è À. Ïðåäêå, çàíÿâøèõ ñîîòâåòñòâåííî 2-å è 3-å ìåñòà.
Îò äóøè ïîçäðàâëÿåì Ñàíàíà Ñþãèðîâà ñ î÷åðåäíîé ÿðêîé ïîáåäîé! Òàê äåðæàòü!
Íàø êîðð.

Òîðæåñòâåííî-ðàáî÷åé íàçâàëè ñåãîäíÿ öåðåìîíèþ âðó÷åíèÿ óäîñòîâåðåíèé ìèðîâûì ñóäüÿì Ðåñïóáëèêè Êàëìûêèÿ, êîòîðàÿ ñîñòîÿëàñü â Íàðîäíîì Õóðàëå (Ïàðëàìåíòå) Ðåñïóáëèêè Êàëìûêèÿ.
Îôèöèàëüíûå äîêóìåíòû èç ðóê ñïèêåðà Àíàòîëèÿ Êîçà÷êî áûëè âðó÷åíû ïÿòåðûì ìèðîâûì ñóäüÿì, íàçíà÷åííûì ðåãèîíàëüíûì Ïàðëàìåíòîì íà ðàçëè÷íûå ñðîêè ïîëíîìî÷èé.  öåðåìîíèè òàêæå ïðèíÿëè ó÷àñòèå ïðåäñåäàòåëü Âåðõîâíîãî ñóäà Ðåñïóáëèêè Êàëìûêèÿ Âàëåðèé Ïåòðåíêî, ðóêîâîäèòåëü Ñëóæáû ïî âîïðîñàì ìèðîâîé þñòèöèè ÐÊ Ìåðãåí Ïëàòîíîâ.
Êàê îòìåòèë â ñâîåì ïðèâåòñòâåííîì ñëîâå À. Êîçà÷êî, "öåëü ñîçäàíèÿ äàííîé òðàäèöèè - ïîâûøåíèå àâòîðèòåòà ñóäåáíîé âëàñòè". Ïðè ýòîì îí çàìåòèë, ÷òî ðóêîâîäñòâî ðåñïóáëèêè, îðãàíû ãîñóäàðñòâåííîé âëàñòè ïðèäàþò èíñòèòóòó ìèðîâûõ ñóäåé î÷åíü âàæíîå çíà÷åíèå. "Îòðàäíî, ÷òî, íåñìîòðÿ íà âûñîêóþ íàãðóçêó, ìèðîâûå ñóäüè ïîêàçûâàþò êà÷åñòâåííóþ ðàáîòó. È ýòî âàæíî, âåäü ìèðîâûå ñóäüè íàèáîëåå ìàêñèìàëüíî ïðèáëèæåíû ê íàñåëåíèþ è ñòîÿò íà çàùèòå ïðàâ è èíòåðåñîâ ãðàæäàí. Îòòîãî, êàê âû áóäåòå ðàáîòàòü, âçàèìîäåéñòâîâàòü ñ íàñåëåíèåì, çàâèñèò îáùåå âïå÷àòëåíèå î äåÿòåëüíîñòè ñóäåáíîé ñèñòåìû, êîòîðàÿ ñóùåñòâóåò", - ïîä÷åðêíóë Ïðåäñåäàòåëü Íàðîäíîãî Õóðàëà (Ïàðëàìåíòà) ÐÊ.
"Áûòü ñóäüåé - áîëüøàÿ ìîðàëüíàÿ è ïñèõîëîãè÷åñêàÿ íàãðóçêà. Ñåãîäíÿ 65 ïðîöåíòîâ âñåõ ñóäåáíûõ äåë ðàññìàòðèâàþòñÿ ìèðîâûìè ñóäüÿìè, îò êîòîðûõ òðåáóåòñÿ íå òîëüêî ïðîôåññèîíàëèçì, íî è çíàíèå æèçíè, ïñèõîëîãèè ëþäåé. Ïîýòîìó ê êàíäèäàòàì ïðåäúÿâëÿþòñÿ âûñîêèå òðåáîâàíèÿ", - ñêàçàë ïðåäñåäàòåëü Âåðõîâíîãî ñóäà Êàëìûêèè è äîáàâèë, ÷òî óâåëè÷åíèå êîëè÷åñòâà îáðàùåíèé ÿâëÿåòñÿ ïîêàçàòåëåì äîâåðèÿ íàñåëåíèÿ è ðîñòà óâàæåíèÿ ê èíñòèòóòó ìèðîâûõ ñóäåé.
 õîäå äîâåðèòåëüíîé áåñåäû ïðîçâó÷àëî ìíîãî íàïóòñòâåííûõ ñëîâ è ïîæåëàíèé. Òàêæå áûëà îòìå÷åíà íåîáõîäèìîñòü ñîçäàíèÿ óñëîâèé äëÿ ïëîäîòâîðíîé ðàáîòû ñóäåáíîé ñèñòåìû, â òîì ÷èñëå ìàòåðèàëüíî-òåõíè÷åñêîãî îñíàùåíèÿ ñóäåáíûõ ó÷àñòêîâ.
 çàêëþ÷åíèå îôèöèàëüíîé ÷àñòè ñïèêåð À. Êîçà÷êî âðó÷èë óäîñòîâåðåíèÿ íîâîãî îáðàçöà ìèðîâûì ñóäüÿì ðåñïóáëèêè: Ñóäåáíîãî ó÷àñòêà ¹1 Ìàëîäåðáåòîâñêîãî ñóäåáíîãî ðàéîíà ÐÊ Âèêòîðó Ñóëóêîâó, Ñóäåáíîãî ó÷àñòêà Ëàãàíñêîãî ñóäåáíîãî ðàéîíà ÐÊ Ýðäíè Àëåêñååâó, Ñóäåáíîãî ó÷àñòêà ¹1 Ïðèþòíåíñêîãî ñóäåáíîãî ðàéîíà ÐÊ Âëàäèìèðó Èâàííèêîâó, Ñóäåáíîãî ó÷àñòêà ßøàëòèíñêîãî ñóäåáíîãî ðàéîíà ÐÊ Ñàíàëó Óðãàäóëîâó è Ñóäåáíîãî ó÷àñòêà Ãîðîäîâèêîâñêîãî ñóäåáíîãî ðàéîíà ÐÊ Òàòüÿíå Áîêòàåâîé.

Íàø êîðð.

¥öêëä¢ð, íîÿáðü ñàðèí 27-ä, áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ëòèí òàœº÷èí Öóòõëœä ²ð³ñ³í áè÷êä¢äèí íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõèí 100 šèëèí ´´íä íåð³äãäñí áàéðèí ñ¢¢ð áîëâ. Êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòð Í.Ìàíöàåâ, áè÷êä¢äèí íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí îðãàíèçàöñèí ºàðäà÷íð, ñóðºóëü-ýðäìèí çàëëòûí àõëà÷íð áîëí ñïåöèàëèñòíð, íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí áàãøíð áîëí ýí õàëõèí âåòåðàíìóä îðëöâ. Òåð ìåò ýäíèã áàéðëàíü é´ð³õ³ð îëí õàëõèí ìèíèñòåðñòâñèí ýë÷íð èðâ.
Êåðã-¢¢ëäâð ýêëõèí ´ìí ²ð³ñ³í áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí áè÷êä¢äèí ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõ á¢ðä³ëºí³ áîëí ´ð㚢ëëºí³ òóóšèí òóñê ôèëüì îëíà îíüãò òóñõàãäâ. Ýêí àâãòàí êè÷³ëèí õ´´í ꢢêäë³ á¢ðä³äã ê´äëìø ýííü ´äã³ öàãèí íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõèí óë-ñ¢¢ðíü áîëšàíà. Óðäê öàãò ò¢ð¢ë³ä êðóæîêóä, êëóáìóä á¢ð䳺³ä, ꢢêäèã ÿìð íåã êåðã ò´ð³ð ñîíüìñóëäã á³³ñìí. Õàìãèí ò¢ð¢íä éèðòìš õàðëºíà ò´ð³ð áè÷êä¢äèí êðóæîêóä ¢¢ëääã á³³ñìí. Õ´´ííü óéí íàòóðàëèñòíðèí áîëí òåõíè÷åñê êåðã-ò´ðèí ñòàíöñ ýêëš ¢¢ëä³ä, äåëãðëò àâñìí. Ñîâåòèí öàãò àâèàìîäåëèðîâàíÿ, ðàäèîòåõíèêèí áîëí çóðã öîêëºíà êðóæîêóäò áè÷êä¢ä îëàð îðäã á³³ñìí. Òåð ìåò ýêîëîãî-áèîëîãè÷åñê, êðàåâåä÷åñê, òóðèñòè÷åñê ç´ð¢ëëòñ ´ðãšñìí.
Ìàíà òàœº÷ä ÷èãí Ñîâåòèí éîñí òîãòñíà õ´´í áè÷êä¢äèí ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõèã á¢ðä³ëºí³ áîëí äåëãð¢ëëºí³ ò´ðì¢äò îíüãàí òóñõàäã áîëâ. Òåð öàãàñ êåñã õ¢âðëòñ áîëí øèíðëòñ ó÷ðñìí. Òåð áèéíü áè÷êä¢äèí íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõ öààðàíäíü äåëãðš, ´ñ÷-´ðãšš éîâíà. ¥äã³ öàãò òàœº÷ä 40 ºàð íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíü ¢¢ëäš³í³. Òèèã³ð³í 14 ì蜺 øàõó 5-18-ò³ ꢢêä-ê´â¢ä îðš, áèéä³í òààñòà êåðã-¢¢ë³ð ñîíüìñš, áèëã³í ´ð㚢뚳í³. Íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõä ã¢í ìåäðëò³, ´´ä³í ìåðãšëòò³, áè÷êä¢äë³ ýýëò³ ñïåöèàëèñòíð ê´äëš³í³. Ýäí ꢢêä-ê´â¢äèí áèëãèíü èëäê³ä, öààðàíäíü äåëãð¢ëí³. Ýäí³ íèë÷³ð áè÷êä¢ä ê´ãšìèí, õóäîæåñòâåíí ¢¢ä³ëòèí, óðí ºàðèí ýðäìèí,òóðèñòè÷åñê, ýêîëîãî-áèîëîãè÷åñê, ñïîðòûí, áîëí íàíü ÷èãí îëí ç¢ñí ÷èãí õàëõàð ìåäðë àâ÷, ýâ-àðº äàñ÷, äàìøëò àâ÷, ñ³í ìåäðëò³, ÷èê ñóðºìšòà, áèëãò³ óëñ áîëš ´ñ÷³í³.
Áè÷êä¢äèí íåìð-ñóðºóëü ýðäìèí õàëõèí îí÷òà ´´íä íåð³äãäñí ñ¢¢ðèã ìèíèñòð Íèêîëàé Ìàíöàåâ ñåêš, ¢ã êåëš, ýí õàëõèí âåòåðàíìóäûã áîëí áàãøíðèã é´ð³š, ýäíä õàíëòàí ´ðãâ. Ýí õàëõä ê´äëš³õ óëñ èê ÷èíðò³, òåìäãò³ ê´äëìø ê¢ö³š³í³ ãèš òåìäãëâ. Ýäí³ íèë÷³ð ìàíà ꢢêä-ê´â¢ä îëí ç¢ñí ç´ð¢ëëòèí êåðã-¢¢ë³ð ñîíüìñš, òàœº÷èí, öóã³ð³ñ³í áîëí íàðò-äåëê³í ÷èãí ìàðºàñò îí÷ðíà. Ýííü ꢢêäò óðìä ´ã÷³í³, èðã÷ä³í ýäí ñåäâ³ðò³, øóíìºà, òàœº÷äàí áîëí îðí-íóòãòàí òóñàí ê¢ðãš, à÷òà, òîîìñðòà óëñ áîëõíü ëàâòà.
Ìàíà òàœº÷èí ºàðäâð áè÷êä¢äèí íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõèí ò´ðì¢ä õàºëš, êåç³ä ÷èãí ä´œíí³. Íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñèí ÿñâð êåõ áîëí ìàòåðèàëüí-òåõíè÷åñê ê´ðœíü áàòðóëõ àðº îëíà. Êåëõä, Ýëñòä óäëãî ÿñâðèí ê´äëìø êåñí³ õ´´í áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ëòèí Á³³øœ ñåêãäõ. Ýí êåðãò 65 ñàé àðñëœ ºàðºãäâ. Òåð ìåò 7 ñàé àðñëœãà øèí îáîðóäîâàíÿð òåòêãäš³í³. Ì蜺í ꢢêä áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ëòèí Á³³øœä èðš, ñóë öàãàí òóñòàºàð äàâóëš ÷àäõìí. Øèäð Èê Áóóðë ïîñåëêä áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ëòèí øèí öóòõëœ òîñõãäàä, ýäëâðò îðóëãäâ. Èðõ šèëä Ýëñòä áè÷êä¢äèí ò´ë³ êâàíòîðèóì ñåêãäõ: ôåäåðàëüí áþäæåò³ñ éèëºãäõ ì´œã³ð îáîðóäîâàíü õóëäš àâãäàä, íîìèí-òåõíè÷åñê öóòõëœãóä á¢ðä³ãäõìí. Òàœº÷ çóã á³³ð éè뺚 ´ãõìí. Ñèòè ÷åññò á³³ð éè뺚 ´ãõìí ãèš çóðàëšàíà.
Äàðóê šèëä Òðîèöêîå ñåë³íä øèí øêîë ýêë³ä òîñõãäõìí. ijê³ä áîëõëà ôåäåðàëüí áþäæåò³ñ áè÷êä¢äèí ñàäìóä áîëí ñåë³í³ íåã øêîë òîñõõèí ò´ë³ ì´œãí éèëºãäõìí.
²ð³ñ³í ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòðèí óõàí-ñàíàºàð, èðã÷ä³í ìóíèöèïàëüí îðãàíìóäûí ìåäëä á³³õ ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñèã ðåãèîíàëüí ìåäëä îðóëõàð ñåäš³í³. Òèèãõë³ òàœº÷èí ñóðºóëü-ýðäìèí ìèíèñòåðñòâ ýí ó÷ðåæäåíüñèã ì´œã³ð òåòêëºí³ õàëõàð ä´œíš ÷àäõìí. Ýííü ñ³í íèë÷³í ê¢ðãõìí ãèâ.
Êåðã-¢¢ëäâðèí éîâóäò Íèêîëàé Ìàíöàåâ íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí õàëõèí ê´äë³÷íðèã áîëí âåòåðàíìóäûã áàéðèí á³³äëä ´´ä³í à÷ëâðìóäàð à÷ëš, áåëã¢ä á³ð¢ëš ´ãâ. Íåìð ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñò îðäã ꢢêä áàñ êåðã-¢¢ëäâðò îðëöš, áèëã-ýðäì³í ¢ç¢ëš, ³ìòíä áàéð ¢¢ä³â.

Ìàðãàðèòà ÀÐÇÀÅÂÀ

Íåäàâíî â Óïðàâëåíèè ÏÔÐ â ã.Ýëèñòå ñîñòîÿëñÿ "êðóãëûé ñòîë", ïîñâÿùåííûé âîïðîñàì èñïîëüçîâàíèÿ ìàòåðèíñêîãî êàïèòàëà, â êîòîðîì ïðèíÿëè ó÷àñòèå çàìåñòèòåëü íà÷àëüíèêà ãîðîäñêîãî ïåíñèîííîãî âåäîìñòâà Ëþäìèëà Ñàðèåâà, íà÷àëüíèê îòäåëà ñîöèàëüíûõ âûïëàò Ñ.Øóðã÷èåâ, âåäóùèé ñïåöèàëèñò-ýêñïåðò Ä.Ìàíäæàðèêîâ, ïðåäñòàâèòåëè îòäåëà îïåêè è ïîïå÷èòåëüñòâà ÓÎÀ ã.Ýëèñòû Å.Õàáóíîâà è Å.Î÷èðîâà, íà÷àëüíèê èíôîðìàöèîííîãî öåíòðà ÌÂÄ ïî ÐÊ Âëàäèìèð Ìåäèíöåâ, íà÷àëüíèê îòäåëà ÈÖ ÌÂÄ ïî ÐÊ Âèêòîðèÿ Áîëäûðåâà.
Ñî âñòóïèòåëüíûì ñëîâîì íà òåìó "Ñîêðàùåíèå ñðîêîâ âûäà÷è ñåðòèôèêàòà íà ìàòêàïèòàë" âûñòóïèëè ïðåäñòàâèòåëè ÓÏÔÐ, êîòîðûå, â ÷àñòíîñòè, îòìåòèëè, ÷òî åñëè ðàíåå íà ðàññìîòðåíèå çàÿâëåíèÿ î âûäà÷å ñåðòèôèêàòà çàêîí îòâîäèë öåëûé ìåñÿö, òî òåïåðü ñðîê ñîêðàùåí äî 15 äíåé, îòñ÷èòûâàåìûõ ñ äàòû ïîäà÷è çàÿâëåíèÿ â Ïåíñèîííûé ôîíä.
È òîëüêî â ñëó÷àå, åñëè íåîáõîäèìàÿ èíôîðìàöèÿ, íàõîäÿùàÿñÿ â âåäåíèè äðóãèõ âåäîìñòâ, ïî êàêèì-òî ïðè÷èíàì íå ïîñòóïèëà â óñòàíîâëåííûé çàêîíîì 5-äíåâíûé ñðîê, ðåøåíèå î âûäà÷å ñåðòèôèêàòà ìîæåò áûòü âûíåñåíî ïîçæå. Íî â ëþáîì ñëó÷àå - íå ïîçäíåå ìåñÿ÷íîãî ñðîêà ñ äàòû ïðèåìà çàÿâëåíèÿ.
 ïðåññ-ñëóæáå ðåãèîíàëüíîãî ïåíñèîííîãî âåäîìñòâà íàïîìíèëè, ÷òî 31 îêòÿáðÿ ýòîãî ãîäà. Ïðåçèäåíò ÐÔ Âëàäèìèð Ïóòèí ïîäïèñàë çàêîí î ñîêðàùåíèè âäâîå ñðîêà ïðèíÿòèÿ ðåøåíèÿ ïî âûäà÷å ìàòåðèíñêîãî êàïèòàëà. Çàêîí âíîñèò èçìåíåíèÿ â ñòàòüþ 5 ÔÇ ¹256 "Î äîïîëíèòåëüíûõ ìåðàõ ãîñóäàðñòâåííîé ïîääåðæêè ñåìåé, èìåþùèõ äåòåé".
 íàñòîÿùåå âðåìÿ ãðàæäàíå ïðåäîñòàâëÿþò â Ïåíñèîííûé ôîíä, êóäà îáðàùàþòñÿ ñ çàÿâëåíèåì íà îôîðìëåíèå ñåðòèôèêàòà íà ìàòåðèíñêèé êàïèòàë, íåîáõîäèìûå äàííûå î ñåáå, â òîì ÷èñëå è î òîì, ëèøàëèñü ëè îíè ðîäèòåëüñêèõ ïðàâ, ñîâåðøàëè ëè ïðåñòóïëåíèÿ ïðîòèâ ëè÷íîñòè è äðóãóþ èíôîðìàöèþ, íåîáõîäèìóþ äëÿ ôîðìèðîâàíèÿ è âåäåíèÿ ôåäåðàëüíîãî ðåãèñòðà ëèö, êîòîðûå èìåþò ïðàâî íà äîïîëíèòåëüíûå ìåðû ãîñóäàðñòâåííîé ïîääåðæêè.
Ïðè íàëè÷èè ïîäîáíûõ ôàêòîâ ëèáî ïðåäîñòàâëåíèè íåäîñòîâåðíîé èíôîðìàöèè, Ôîíä ìîæåò îòêàçàòü â âûäà÷å ñåðòèôèêàòà.
Íàïîìíèì, ïðîãðàììà ìàòåðèíñêîãî êàïèòàëà ðàáîòàåò â ÐÔ ñ 2007 ãîäà, ðîäèòåëè èìåþò ïðàâî ïîëó÷èòü ñåðòèôèêàò çà ðîæäåíèå âòîðîãî è ïîñëåäóþùèõ ìàëûøåé.
Íà ñåãîäíÿøíèé äåíü â Êàëìûêèè ñâûøå 21 òûñÿ÷è ñåìåé ÿâëÿþòñÿ âëàäåëüöàìè ãîñóäàðñòâåííîãî ñåðòèôèêàòà íà ìàòåðèíñêèé êàïèòàë. Ðàçìåð ìàòêàïèòàëà ñîñòàâëÿåò â ýòîì ãîäó 453026 ðóáëåé.
Íàø êîðð.

¥öêëä¢ð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ÁຠĴðâä³ ðàéîíä ê´äëìø÷ êåðã³ð îäâ. Òåíä êàïèòàëüí ÿñâðèí õ´´í ðàéîíà öóòõëœ ÁຠĴðâä ñåë³í³ "Þáèëåéíûé" ãèäã ñîéëûí Ãåð ÿñâðèí õ´´í áàéðèí á³³äëä ñåêãäâ. Áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòð Õîíãîð Ýëüáèêîâ îðëöâ.
Áàºä´ðâä³õí ê¢íäò³ ãèè÷íðèã øèíð¢ëãäñí ñîéëûí Ãåðò äó-áè躳ðí òîñ÷, áèëã-ýðäì³í ¢ç¢ëâ. Èê Áóõñ, Õàíàòà, Òóíäóòîâî áîëí Ïëîäîâèòîå ñåë³äèí ñîéëûí ãåðì¢ä áîëí ðàéîíà áè÷êä¢äèí ê´ãšìèí øêîë ¢¢ëäâðèííü òóñê º³³õ¢ë áåëäš ãèè÷íðèí îíüãò òóñõàâ. "Ðîäíûå íàïåâû", "Òååãèí àéñ", "Õàðàäà" ãèäã êîëëåêòèâñ áàéðèí êåðãò îðëöõàð èðñí ãèè÷íðèã áîëí á³³ðí óëñèã õàëüìã-îðñ äó äóóëàä, äîìáð öîêàä øóóãàòàºàð òîñâ.
Äàðóíü áàéðèí õóðã ýêëâ, öóºàð øèíð¢ëãäñí ñ³³õí çàëä îðš ñóóâ. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ é´ð³ëèí ¢ã êåë³ä, ö´´êí šèë õîîðàí íóðàä óíšàõ ñîéëûí Ãåð øèíð¢ëãäñíü èê áàé𠢢䳚³í³ ãèâ. "Äîðàñ ´ñ÷ éîâõ áè÷êä¢ä èèì ñ³í òààëä øêîëûí õ´´í áèëã-ýðäì³í äåëãð¢ëš ÷àäõìí. Îäà ýíä ðàéîíà áîëí ñåë³í³ êåðã-¢¢ëäâðì¢ä äàâóëãäõ, ³ìòí³ áàéðàð ýí ãåð 䢢ðõíü ëàâòà",- ãèš Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷ êåëâ.
Òàœº÷èí Ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòð Õ.Ýëüáèêîâ ñåë³í³ ³ìòèã öàºàí ñåäêë³ñí é´ð³š, ýí šèë ìàííà òàœº÷ä 12 ñåë³í³ ñîéëûí ãåð ÿñãäâ, óäë óãà ¡ñòèí ðàéîíà ¡ñò áîëí Öåëèíí ðàéîíà Òðîèöêîå ñåë³íä áàñ êàïèòàëüí ÿñâðèí õ´´í ñîéëûí ãåðì¢ä ñåêãäõìí ãèâ. Øèíð¢ëãäñí ñîéëûí Ãåð ñåë³í³ äåëãðëòä òóñëõ, á³³ðí ³ìòèã õàìöóëõ ãèš äààâðòà ºàðäà÷ é´ð³ëèí ¢ãä³í òåìäãëâ.
ÁຠĴðâä ñåë³í³ ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öèí òîëºà÷èí ¢¢ëèã öàã çóóð äààšàõ Åâãåíèé Ýðäíèåâ áîëí ÐÌÎ-í òîëºà÷ Ñàðàíã Ëèäæèåâ îáúåêòèí êàïèòàëüí ÿñâðò ä´œ-òóñàí ê¢ðãñí áîëí øóíìºàºàð îðëöñí óëñò Õàíëòûí áè÷ã¢ä á³ð¢ëš ´ãâ. Ñîéëûí ãåðèí ìåäëä ¢¢ëääã êîëëåêòèâñ áîëí Êåëí-óëñèí îðêåñòð ñ³³õí êîíöåðò ¢ç¢ëš, öóãëðñí ³ìòí³ ÷èêí³ õóšð õàœºàâ.
Êåëõä, ñîéëûí Ãåð 1978 šèëä ýäëâðò îðóëãäñìí, òåð öàãàñ àâí êàïèòàëüí ÿñâð ýíä êåãä³ä óãà áèë³. Ñåë³í ºàçðèí äåëãðëòèí ôåäåðàëüí ïðîãðàììàð ýíä ðåêîíñòðóêö êåëºíä 10 ñàé øàõó àðñëœ éèëºãäñìí, "Òåïëî-Ýêñïåðò" ãèäã ÎÎÎ ÿñâðèí ê´äëìøèã ê¢ö³â. Ñîéëûí Ãåðèí äèðåêòîð Âåðà Ìóêàáåíîâàí êåëñ³ð, ýíä óñíà ñóðâëší îðóëãäâ, õóâöàí ñîëüäã íåìð á³³ðí òîñõãäâ, øàì óãëš ò³âãäâ, êàáèíåòì¢äò ñ³í òààë òîãòàãäâ, òåðçì¢ä ñîëüãäâ, ó÷ðåæäåíÿ ýðãíäê ºàçð áàñ øèíð¢ëãäâ, ýíä áè÷êä¢ä íààääã ïëîùàäê îäà á³³í³. Ñîéëûí Ãåðèí ìåäëä 15 íåãäëò ¢¢ëäí³, òåð¢íä 200 øàõó ê¢í îðíà. Òåìäãëõ³ñ, 2009 šèëä ²ð³ñ³í ñîéëûí ìèíèñòð Àâäååâ íààðàí èðñí³ õ´´í ýäíä êèíîïðîåêòîð éè뺚 ´ããäñìí, òåã³ä îäà ôèëüì ¢ç¢ëõ òààë á³³í³.
Ýí ´äð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ "Äåðáåòû" ãèäã ñïîðòèâí çàë îäš õ³ë³â. Ýí îáúåêò á³³ðí óëñèí ì´œã³ð òîñõãäñìí, óò òîîäàí 4 ñàé àðñëœ îëíà ä´œã³ð öóãëóëãäñìí. Îäà ýíä ñåë³í³ ê´â¢ä ñóë á´ê á³ðëä³í³ áîëí áîêñèí ñåêöä ´œã³ð îðíà, ýäíèã ÑÑÑÐ-èí à÷òà òðåíåð Ñåðãåé Ìîíêóðîâ áîëí Àëåêñåé Ãîðÿåâ äàñõíà.
Ðàéîíà àäìèíèñòðàöä áîëñí õàðºëòä ÁຠĴðâä³ ÐÌÎ-í òîëºà÷ Ñàðàíã Ëèäæèåâ òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâä ñîöèàëüí-ýêîíîìè÷åñê á³³äëèí òóñêàð 糜ãë³ä, ñîöèàëüí îáúåêòñèí ¢¢ëäâðèí, îëíà ìàëûí ¢âëçëºí³ éîâóäûí òóñêàð òîîöàºàí ´ãâ. Õàìãèí ò¢ð¢íä ðàéîíà òîëºà÷ ñîéëûí Ãåðò êàïèòàëüí ÿñâð êåëºí³ ò´ð õàºëëºíä ä´œ-òóñàí ê¢ðãñíä Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷ä õàíëòàí ´ðãâ. Òåìäãëõ³ñ, îäà ðàéîíä šàëâèí ´ðí óãà, ¢âëèí äóëàëëºíà êåìä öóã ó÷ðåæäåíüñ áåëí á³³í³, îëíà ìàë á¢ðí-á¢òí ¢âëçõèí ò´ë³ êåðãò³ õîò áàñ á³³í³. Ðàéîíà ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ó÷ðåæäåíüñ ¢¢ëäš³í³, òåíä öóã êåðãò³ ñïåöèàëèñòð á³³í³. Ðàéîíà áîëüíèöä àâòîíîìí êîòåëüí óãëš ò³âëºí³ ò´ð õàºëõ êåðãò³ ãèš Ñ.Ëèäæèåâ êåëñíä òàœº÷èí òîëºà÷ ä´œã³í ê¢ðãõ ¢ã³í ´ãâ. Ðàéîíà õîë ñåë³äò ìîäóëüí ÔÀÏ óãëš ò³âëºí³ ò´ðèã áàñ õàºëõ êåðãò³ ãèš À.Îðëîâ êåë³ä, êåðãò³ öààñàí áåëäòí ãèâ.
Òåð ´äðèí áèéäíü òàœº÷èí Òîëºà÷ ðàéîíà öóòõëœ ñåë³íä øèíð¢ëãäñí õààëºñ õ³ë³â, Òóíäóòîâî ñåë³íä îäâ. Ýí šèë ÁຠĴðâä ñåë³íä Äèèëâðèí 40 šèëèí ´´íèí, Ê.Ìàðêñèí íåðò³ óóëüíöñèí áîëí 2-÷ ìèêðîðàéîíà õààëºñèí ÿñâð ê¢ö³ãäâ. Á³³ðí õààëºñèã ÿñëºíä òàœº÷èí áþäæåò³ñ 10 ñàé àðñëœ, ðàéîíà áþäæåò³ñ áîëõëà 2073,910 ì蜺í àðñëœ éèëºãäñìí. Òóíäóòîâî ñåë³í³ á³³ðí ꢢêä ê¢í Èðèíà Êíûðøàí ñåäâ³ð³ð ýíä ³ð¢í ÷îíš ýêë³ä òîñõšàíà. Îäà ýíä ÷îíšèí óë òîñõãäñí á³³í³. Òåð ìåò Òóíäóòîâî ñåë³íä ýí çóíàð àðòåçèàíñê óñ áóðºóäëºíà ê´äëìø ê¢ö³ãäâ, óäë óãà òåð¢ã ýäëâðò îðóëõìí. Ýí¢ã³ðí òàœº÷èí Òîëºà÷èí ê´äëìø÷ õàðºëòñ ò´ãñâ.

Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ
È.Ìóçðàåâàí öîêñí çóðãóä

 ýòîì ãîäó èñïîëíÿåòñÿ 25 ëåò ñ ìîìåíòà îáðàçîâàíèÿ Ãîñóäàðñòâåííîãî ñèìôîíè÷åñêîãî îðêåñòðà Êàëìûêèè. Ê ñâîåìó þáèëåþ òâîð÷åñêèé êîëëåêòèâ ïðèãîòîâèë äëÿ æèòåëåé ðåñïóáëèêè ïðàçäíè÷íûé êîíöåðò.
Âûñòóïëåíèå ìóçûêàíòîâ, à òàêæå èõ ãîñòåé, ñðåäè êîòîðûõ áóäóò êàê ìåñòíûå èñïîëíèòåëè íàðîäíûõ ïåñåí, òàê è êîëëåãè àðòèñòîâ - ïðåäñòàâèòåëè îðêåñòðîâ èç ñîñåäíèõ ðåãèîíîâ, ñîñòîèòñÿ 30 íîÿáðÿ, â 18.30, â áîëüøîì çàëå çàñåäàíèé ïðàâèòåëüñòâà ÐÊ. Çà ïðîøåäøèå 25 ëåò êîëëåêòèâ äîáèëñÿ ìíîãîãî è óñïåë ïîëþáèòüñÿ çðèòåëÿì è ñëóøàòåëÿì. Êîíöåðòû Ãîñóäàðñòâåííîãî ñèìôîíè÷åñêîãî îðêåñòðà Êàëìûêèè îáúåäèíÿþò ëþáèòåëåé êëàññè÷åñêîé ìóçûêè ðåñïóáëèêè. Ìíîãèå ïðèîáùàþòñÿ ê êëàññèêå èìåííî áëàãîäàðÿ èõ òâîð÷åñòâó.
Ê ñâîåìó þáèëåþ êîëëåêòèâ îðêåñòðà ðåøèë ïîðàäîâàòü æèòåëåé è ãîñòåé ðåñïóáëèêè íåîáû÷íîé è ÿðêîé ïðîãðàììîé, ïîäãîòîâèâ ìàññó ñþðïðèçîâ. Ïîäðîáíåå îá ýòîì ðàññêàçàëè ãåíåðàëüíûé äèðåêòîð Êàëìûöêîé ãîñóäàðñòâåííîé ôèëàðìîíèè, çàñëóæåííûé äåÿòåëü èñêóññòâ ÐÊ Àðêàäèé Ìàíäæèåâ, õóäîæåñòâåííûé ðóêîâîäèòåëü Ãîñóäàðñòâåííîãî ñèìôîíè÷åñêîãî îðêåñòðà ÐÊ, çàñëóæåííûé äåÿòåëü èñêóññòâ ÐÊ Ìåðãåí Íàñòèíîâ è êîíöåðòìåéñòåð, çàñëóæåííàÿ àðòèñòêà ÐÊ Íàòàëüÿ Ñïèâàê íà ïðîøåäøåì íåäàâíî áðèôèíãå.
Àðêàäèé Ìàíäæèåâ â õîäå áåñåäû îòìåòèë, ÷òî, áëàãîäàðÿ ïðîôåññèîíàëèçìó, ìàñòåðñòâó è ëþáâè êîëëåêòèâà Êàëìûöêîãî ñèìôîíè÷åñêîãî îðêåñòðà ê ñâîåìó äåëó, ó æèòåëåé ðåñïóáëèêè åñòü âîçìîæíîñòü ñëûøàòü êëàññè÷åñêóþ ìóçûêó âæèâóþ. "Åñëè ðàññìàòðèâàòü äåÿòåëüíîñòü îðêåñòðà çà ýòè 25 ëåò, òî ìîæíî ñ óâåðåííîñòüþ ñêàçàòü, ÷òî ó êîëëåêòèâà äîñòàòî÷íî àêòèâíàÿ, íàñûùåííàÿ æèçíü. Íåñìîòðÿ íà âñå ñëîæíîñòè ýòîãî æàíðà, ìû æèâåì, ðàáîòàåì è ñòàðàåìñÿ óñòðàèâàòü äëÿ íàøèõ çðèòåëåé ïðàçäíèêè", - ñêàçàë ãåíäèðåêòîð ÁÓ ÐÊ "Êàëìãîñôèëàðìîíèÿ" À.Í.Ìàíäæèåâ.  äåíü ñâîåãî þáèëåÿ Ãîñóäàðñòâåííûé ñèìôîíè÷åñêèé îðêåñòð ïðåäñòàâèò ïóáëèêå çíàìåíèòóþ òðàíñêðèïöèþ îïåðû Æîðæà Áèçå "Êàðìåí", à òàêæå "Êàðìåí-ñþèòó" äëÿ ñòðóííûõ è óäàðíûõ èíñòðóìåíòîâ Ðîäèîíà Ùåäðèíà. Êðîìå òîãî, íà þáèëåé ïðèåäóò òâîð÷åñêèå êîëëåêòèâû Àñòðàõàíè è Âîëãîãðàäà, ïðèìóò ó÷àñòèå íàøè èìåíèòûå çåìëÿêè: Èãîðü Ëàçàðåâ, Þëèÿ ßøêóëîâà è äðóãèå ìîëîäûå àðòèñòû. "Îáÿçàòåëüíî ïðèõîäèòå íà íàø êîíöåðò. Áóäåò íåçàáûâàåìî è âåñåëî. Ìû ïîñòàðàåìñÿ ñäåëàòü òàê, ÷òîáû ýòîò âå÷åð ïîëó÷èëñÿ íåñêó÷íûì, è íå ñëèøêîì àêàäåìè÷íûì. Ìû ïðèãîòîâèëè äëÿ âàñ ìíîãî ñþðïðèçîâ è õîòèì, ÷òîáû âû óøëè ñ íàøåãî êîíöåðòà ñ óëûáêîé íà ëèöå è õîðîøèì íàñòðîåíèåì", - ïîä÷åðêíóë â áåñåäå Ìåðãåí Íàñòèíîâ. Òàêæå Ì.Íàñòèíîâ îòìåòèë, ÷òî ïîñêîëüêó þáèëåéíûé êîíöåðò - ñîáûòèå îñîáîå, áîëüøèíñòâî ìåñò â çàëå îòâåäåíî äëÿ ïðèãëàøåííûõ ãîñòåé. Ïîýòîìó òåì, êòî õî÷åò ñêðàñèòü ïîñëåäíèé â ýòîì ãîäó íîÿáðüñêèé âå÷åð çâó÷àíèåì êëàññè÷åñêîé ìóçûêè, ñòîèò ïîòîðîïèòüñÿ ñ ïðèîáðåòåíèåì áèëåòîâ.
"Ìû î÷åíü ãîòîâèëèñü è ïîñòàðàëèñü ïîñòðîèòü ïðîãðàììó òàê, ÷òîáû îíà áûëà äîñòóïíà äëÿ ëþáîãî çðèòåëÿ. Âåäü íàøà ãëàâíàÿ çàäà÷à, ÷òîáû ïóáëèêà ïîíèìàëà, ÷òî ìû õîòèì èì ïåðåäàòü. È â ýòè õîëîäíûå ïðåäçèìíèå âå÷åðà íàø êîëëåêòèâ ïîäåëèòñÿ ñ âàìè òåïëîì è ëþáîâüþ, ïîìîãàÿ ðàñòîïèòü âàøè ñåðäöà", - â ñâîþ î÷åðåäü ñêàçàëà Íàòàëüÿ Ñïèâàê.

Ñàíäæè ÀËÅÊÑÅÅÂ

Öóã ²ð³ñ³º³ð "Æèâàÿ êëàññèêà" ãèäã íåðò³ èê êåðã-¢¢ëäâð ýêëâ. ²ð³ñ³í öóã áèáëèîòåêñ òåð¢íä îðëöšàíà. Õàëüìã Òàœº÷àñ ýí ñîíüí êåðã-¢¢ëäâðò À. Àìóð-Ñàíàíà íåðò³ Êåëí-óëñèí áèáëèîòåê áîëí Õàð ªàçðà ðàéîíà À÷èíåðîâñê äóíäûí øêîëûí áèáëèîòåê îðëöšàíà. Ýí êåðã-¢¢ëäâð íîÿáðèí 19-ñ àâí 25 ê¢ðòë áîëšàíà.
Áèáëèîòåêñò áè÷êä¢ä áîëí áàº÷óä îëàð èðäãèã ê¢öõ, äåãòðë³ îëí ꢢêä-ê´â¢äèã ¢¢ðë¢ëõ ê¢öëò³º³ð êåãäš³õ êåðã-¢¢ëäâð ñóðºóëü÷íð äóíä òààñëò îëñí á³³í³. Ìàðºàíà á³³äëò³º³ð áîëäã ýí¢íä ñóðºóëü-ýðäìèí ìèíèñòåðñòâ èê êèëìš³í ´ã÷ á¢ðä³í³. ²ð³ñ³í Ïðåçèäåíòèí ãðàíòûí ä´œã³ð ýí šèë êåðã-¢¢ëäâð á¢ðä³ãäš³í³.
Óðí ¢ãèí ç´´ðë³, íåðò³ áè÷³÷íðèí ¢¢ä³âðì¢äë³ ñóðºóëü÷íðèã ´´ðõí òàíüëäóëõàð èê çóóäàí ýí êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäí³. Òåð¢íä îðëöšàõ áàº÷óä ò¢¢êë³í³ íåã òàñðõàã ÷ååš³ðí óìøš, ³ìòí³ îíüãèã àâëõ ç´âò³. Ìàðºàí êåñã äåâñœã³ð äàâíà. Ò¢ð¢ë³ä ýâð³ííü êëàññòàí ñ³³í³ð óìøäãàí ¢ç¢ëõ, äàðóíü øêîëûí ìàðºàíä îðëöõ. Ýíä ñ³³í³ð ò¢¢ê óìøñíü ðàéîíà ìàðºàíä ÷èäë³í ñ´ðí³. Òåð¢í³ õ´´í òàœº÷èí ìàðºàí áîëíà. ѳ³í³ñ ñ³í ãèñíü ðåãèîíìóäûí õîîðíäê äåâñœä ñ³³í³ð ò¢¢ê óìøäãàí ¢ç¢ëí³. Ýíä éèëºãäñí ñ³í óìøà÷íð ôèíàëüí ìàðºàíä Àðòåêä öóãëðíà. Ñóïåðôèíàë áîëõëà, Ìîñêâàä Óëàí òàë✠äååð áîëõìí. ßìàðàí èê ø¢¢âð óðí ¢ãä äóðòà áàº÷óäûã ê¢ë³š³í³.
Óðäê šèëì¢äèí ìàðºàñò äèèëâð á³ðñí áàº÷óäûí òîîëâðàð, ýäíä äåãòðèã äóðëš óìøõä áèáëèîòåê ä´œ áîëíà. 2017 šèë³ ìàðºàíä äèèëâð á³ðñí Âèòàëèé Ñîðîêèíà òîîëâðàð, áèáëèîòåêä ýí ê´â¢í îðí-íóòãèí òóóšèí òóñê, ñîíüí îðí-íóòãóäûí òóñê äåãòðì¢ä äóðëš óìøñìí.
Éèðèíä³í áèáëèîòåê ýí¢ã ýâð³ îëí äåãòðì¢ä³ðí ñîíüìñóëäãèí òóñêàð Âàëåíòèíà Ëîãèíîâà êåëí³. Åêàòåðèíà Æèãóëüñêàÿí ñàíàºàð áîëõëà, áèáëèîòåêä ³ìòí äóðëš èðäã ýâò³ ñ³í òààë òîãòñí áîëõëà, ñóðºóëü÷íð áèéñíü íààðàí èðš, ìåäðëèí õààëºä îðõ áèë³.
Áè÷êä¢äèã äåãòð³ð ñîíüìñóëëºíà õààëºñ îëí. Òåäí³ íåãíü "Æèâàÿ êëàññèêà" ãèäã ìàðºàí. Òåð¢ã ²ð³ñ³ä í³³ìäã÷ êåìä³í êåš³í³. Õàëüìãèí áàº÷óä ÷èãí òåð¢íä äóðëš îðëöšàíà.
ŠÈЪËÈÍ Êåðìí

Õàëüìã óëñèí èê áàéð - ³ìòí íàñàí óòäóëàä, øèí šèëä³í îðäã áàéð ´´ðäš éîâíà. Ýí éîâäëûã óãòàä, Êåëí-óëñèí ìóçåéèí ê´äë³÷íð "Ò´ðñêí ºàçðòàí" ãèäã íåð³äëºò³ òåàòðàëèçîâàíí íààä áåëä³ä, áè÷êä¢äèã ìóçåéä èðòõ³ ãèñí ¢ðâð êåš³í³.
Õàëüìã êåëí óëñò, òåäí³ òóóšä íåð³äñí çàëä õàëüìã õóâöòà ê´äë³÷íð áè÷êä¢äèã òîñ÷ àâíà. Íîÿáðèí 23-ä ìóçåéä Ýëñòèí îëí õàëõòà ãèìíàçèí íåãäã÷ "à" êëàññèí ñóðºóëü÷íð èðâ. Ìóçåéèí ê´äë³÷íð ýäíä ¢ç¢ëñí íààäûã áè÷êä¢ä òààñš õ³ë³â. Òóóëèí õ´´í ìóçåéèí ê´äë³÷íð ´ãñí ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ã³ä, ꢢêä-ê´â¢ä íààäûã ñ³³í³ð ìåäš àâñàí ¢ç¢ëâ. Òåð¢í³ äàðó ýäí áèéñíü Çóëûí é´ð³ë êåë³ä, îðõ šèëä öóãòàí àìóëœ-ìåíä á³³õèã äóðäâ. Ñóðºóëü÷íð À. Áåìáååâà, À. Àíòîíîâà, À. Íàñóíîâà, ×. Õàòàåâ, Ä. Àäæèåâ, Ê. Îê÷àåâà é´ð³ë ñ³í ìåääã³í ¢ç¢ëâ. Êëàññò 26 ê¢í ñóðíà. Ýäí é´ð³ë áîëºíà õ´´í "É´ð³ë á¢òòõ³!" ã躳ä çàëüâðàä á³³öõ³â. Äóóºàí äóóëàä, àâúÿñìóä ìåääã³í ¢ç¢ë³ä, áè÷êí ñóðºóëü÷íð ìóçåéä èðñíä³í èê áàéðòà á³³â. Ýí šèë ýäí ò¢ð¢í áîëš ìóçåéä èðâ. Áàãø Áàéí Õå÷èåâíà Ìàíäæèåâà ñóðºóëü÷íðèã äàõóëš èðâ. Áàãøèí êåëñ³ð, êëàññò àðâí ê´â¢í, íààäêñíü ꢢêä. Óò-òîîäàí 26 ñóðºóëü÷ ñóð÷àíà. Ýäí öóãòàí õàëüìã êåë³í ñ³³í³ð ìåäõ³ð øóííà. Áàãøò ýê-ýöêíðíü ä´œ áîëíà. Áè÷êä¢äèí ñàäò ÷èãí ꢢêä-ê´â¢ä ñ³í ñóðºìš àâñíü áàãøò áàñ òóñëšàíà.
Ìóçåéä ä³ê³ä ÷èãí èðõ ñåäêëò³º³ð ýäí àâòîáóñò ñóóºàä, øêîëóðí éîââ. Òèèã³ä Çóëûí ´äð ê¢ðòë áàëºñíà ùêîëìóäûí ñóðºóëü÷íð ìóçåéä èðš, ýí êåðã-¢¢ëäâðò îðëöš ÷àäšàíà.

ij³í³ ´ìí Ïðèîçåðí ðàéîíà Öàºàí Íóð ñåë³íä Ãàðÿ Óëàíîâè÷ Àíþøåâ ôåëüäøåðàð ê´äëš éîâñìí. Ñåë³í³ á³³ðí óëñò áîëí õàì-õîøà á³³äã Òóãòí, ¥âäã, Çóðºàí, Ñàðïà, ×êàëîâñêèé ñåë³äèí ³ìòíä ýí ìåäèöèíñê ä´œ ê¢ðãäã á³³ñìí. Ýí ºàçðà óëñ Ãàðÿ Óëàíîâè÷èã ýíäð ´äð ê¢ðòë á¢ë³í³ð òîäëš, êåñã ³ìòíä ä´œ áîëš éîâñèíü ìàðòõø. Õàëüìã óëñ Ñèâð³ñ õ³ðš èðõë³, Ã.Àíþøåâ ò´ðñêí ñåë³íä³í áàñ ôåëüäøåðàð ê´äëš éîâëà. Ãåðèí ºàçàíü ì´ðí òåðãí ê¢ð³ä èðõë³, áè÷êí Áàòð ê´â¢íü ýöêíü ãåìò³ óëñò ä´œ áîëõàð ºàð÷ éîâõèã ìåä³ä, ýðê áèø äàõäã áèë³.
Ê´â¢íü ìåäèöèí³ð ñîíüìñ÷àõèã ¢ç³ä, Ãàðÿ Óëàíîâè÷ ÿºš øàðõ-øàâèã ýäã³õèã, ê´ë-ºàðàí àâñí óëñò ò¢ðãí ä´œ ÿºš ê¢ðãäãèã äàñõäã á³³ñìí. Êåëõä, Ãàðÿ Óëàíîâè÷ ÿñí îðìàñí ê´íäðõë³, ø¢äí çîâàõëà, ꢢêä óëñ öàºàí ò´ð áîëõëà ýâò³º³ð ä´œ ê¢ðãäã áèë³. Ýöêíü ýìíõë³, çîâàä óóëüšàñí ê¢í äàðóíü òîãòíàä, áàéðëàä èí³š³õèã ¢çñí ê´â¢í ýì÷èí ýðäì ³ìòíä òóñòà áîëí êåðãò³ áîëäãèã ìåäâ. Òåã³ä ýí ýöê³í äóðàºàä áàñ ýì÷ áîëõ øèèäâð àâñíü õàðà áèø.
Ýöêíü 1937 šèëä Àºø áàëºñíä ìåäòåõíèêóì ò´ãñ³º³ä, Öàºàí Íóð ñåë³íä ê¢÷-ê´ëñí³ õààëºàí ýêëñìí. Äàðóíü ä³í ýêëõë³, Ã.Àíþøåâ ò¢ð¢í çåðãë³íä ò´ðñêí ºàçð-óñàí õîðòíàñ ñóëäõõàð öåðãò ìîðäâ. ij³í³ ºàëä øàðõ-øàâ àâñí óëñèã ýìíš, 1945 šèëèí àïðåëü ñàðä ìåäèöèíñê öåðãëëòèí àõ ëåéòåíàíòûí öîëòà öåðã³ñ áóóš èðñìí. Íåã ä³êš èê á³ðëä³íä ýí øàâòàä, óõà-ñåðë³í ãå庳ä, á³ð³íä àâãäâ. Êîíöëàãåðüòýí ýì÷ Ñèëèíëà õàìäàí øàâ àâñí ñàëäñìóäûã ýìíš, êåñãèíü ¢êë³ñ ºà𺚠àâñìí. Íåã ä³êš ýí ìàéîð Ñèëèíëà õàìäàí ëàãåð³ñ çóëâ, áîëâ ýäíèã íåìøíð á³ðš àâàä, öîêàä ç´â³ð çîâàâ. Øàðõ-øàâíü ýäãñí³ õ´´í ýäí ä³êí ëàãåðÿñ çóëàä, ýâð³êñò³í ê¢ðâ. Çóã ëàãåðüò á³ð³íä á³³ñèíü ìåä³ä, Ãàðÿ Óëàíîâè÷èã 10 šèëä³í çàñãëà õàðºóëàä ëàãåðüò éîâóëõàð ñåäâ. Ñóðºóëüòà ê¢í áîëàä, ýöêì ìàéîð Ñèëèíä áè÷ã áè÷³ä, ýí¢ã çàñãëà õàðºóëšàõèí òóñêàð ìåä¢ëâ. Òåðíü äàðóíü áè÷ã áè÷³ä, êîíöëàãåðüò ñîâåòñê ñàëäñìóäûã ýìíš, êåñãèííü ³ì àâðñíà, òåíä³ñ õîéð ä³êš çóëñíà òóñêàð áè÷³ä, ¢¢ð³í õàðñ÷ ÷àäâ. Òèèã³ä Ã.Àíþøåâ àëäð Äèèëâð ê¢ðòë öåðãëš, ³ìä-ìåíä ¢ëäñìí. ¥ðê-á¢ëíü Ñèâðò Êðàñíîÿðñê êðàéä Óæóðñê ðàéîíà Êîðíèëîâî ñåë³íä á³³ñìí, òåã³ä òåäí³í îëš àâñìí. Òóóâðèí õ´´í öóºàð Öàºàí Íóð ñåë³íä èðš á³³ðøëâ. Ýíä ýöêíü à÷òà àìðëºíä ºàðòëàí ñåë³í³ ³ìòíä ä´œ-òóñàí ê¢ðãš éîâñìí. Óò òîîäàí Ãàðÿ Óëàíîâè÷ Àíþøåâ 60 šèëä³í ôåëüäøåðàð ê´äëñìí.
- Ýöê ìèíè šèðºëä îíö îðì ýçëí³. Áè áè÷êí³ñí àâí ýöê³í äàõàä, ÿºš ê´äëäã á³³ñèíü ýâð³ í¢ä³ðí ¢çë³â. Êåðãò³ áîëõëà ñ´´º³ð ÷èãí ýöêì ãåìò³ óëñ òàë àäºäã á³³ñìí. Öàºàí Íóóðà äóíäûí øêîëûí 8-÷ êëàññ ò´ãñ³º³ä, áè Ýëñòä ìåäèöèíñê ó÷èëèùä ôåëüäøåðèí ýðäì äàñàä, ò´ðñêí ñåë³íä³í áàñ ýêë³ä ê´äëë³â. Òåð öàãò ýöêì ñ¢â-ñåëâã³í ´ã³ä, áàéí äàìøëòàðí õóâàëöàä, íàíä ä´œ áîëäã áèë³. 1970 šèëä áè Ñîâåòñê ³³ðìä îäàä, Ãðîçíûé áàëºñíä õîéð šèëä³í öåðãëë³â, òåíä öåðã³ ³œãèí ôåëüäøåð áèë³â. ²³ðì³ñ áóóš èð³ä, Ñòàâðîïîëüñê ìåäèöèíñê èíñòèòóòä îðâ. Ñóðºóëÿí ò´ãñ³ñí³ äàðó Òðîèöêîå ñåë³íä ôòèçèàòðàð áîëí òåðàïåâòàð ê´äëë³â. Ê¢÷-ê´ëñí³ õààëºàí ýêëõäì Öåëèíí ðàéîíà àõ ýì÷ Áîîâà Íþðáÿåâè÷ Áóêàåâ íàíä ò´ëšõäì ä´œ áîëñèã ìàðòõøâ. Òåð öàãò ´äðò ä´÷ øàõó ê¢ õ³ë³š, ê¢í áîëºíëà ꢢíä³ä, á¢ë³í ¢ã³ðí ÷èãí ýìíäã áèë³âèäí ,- ãèš Áàòð Ãîðÿåâè÷ êåëí³.
Ýí šèë Á.Àíþøåâ òàœº÷èí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíä ê´äë³ä, ä´÷í šèë áîëâ. Ýí šèëì¢äèí ýðãöä Áàòð Ãîðÿåâè÷ Öåëèíí ðàéîíà áîëüíèöèí áîëí ¡ñòèí ðàéîíà ñàäâ ãåì³ñ õ´ðëºí³ äèñïàíñåðèí àõ ýì÷èí, òàœº÷èí áîëüíèöèí ìåñëëºí³ ³œãèí çàâåäóùèí äààâðòà ¢¢ë äààâ. Ñ¢ë àðâí šèëèí òóðøàðò ýí "Öóñíà öóòõëœ" ãèäã òàœº÷èí ó÷ðåæäåíüä ê´äëš³í³. Ò¢ð¢ë³ä Áàòð Ãîðÿåâè÷ äîíîðñê ³œãèí çàâåäóþù áèë³, ñ¢ë öàãò ìàíà òàœº÷ä äîíîðñê šèñ³ äåëãð¢ëëºí³ ñïåöèàëèñò áîëíà. Ýí¢í³ ÷àäìã ºàðäâðò äîíîðñê šèñ³ ê¢ö³ìšò³º³ð äåëãðš, šèë èðâ³ñ öóñàí ´ãäã óëñèí òî èêäš³í³.
Áàòð Ãîðÿåâè÷èí êåëñ³ð, ñ¢ë öàãò áàº÷óä äîíîðìóäûí çåðãë³íä îðšàõíü òåìäãò³. Ýäí ÷èê àâã-á³ðö³ð á³³š, ñïîðòàð ñîíüìñš, òàëäàí ³ìòí³ ò´ë³ öóñàí ´ã÷³õíü öàºàí ñåäêëò³ óëñ áîëšàõèã ìåä¢ëš³í³. Îäàõí Ýëñòä äàâóëñí êåðã-¢¢ëäâðò 150 ê¢í, øèäð Èê Áóóðëä 125 ê¢í öóñàí ´ãñíü ³ìòí ýí êåðã ÷èíðò³ áîëšàõèã, ´´ä³í³ð ¢íëš³õèã èë ¢ç¢ëš³í³ ãèš ýì÷ êåëí³. Öóòõëœãèí ê´äë³÷íð áàº÷óäëà ö³³ëºâðèí ê´äëìø äàâóëš, öóñàí ´ãëºí ê¢¢í³ ýð¢ë-ìåíää òóñòà áîëäãèí òóñêàð êåëš ´ãí³.
Ýöêèííü ¢ëã¢ð³ð ýì÷ áîëàä, îëí šèëä³í ¢íí-÷èê ñåäêëò³º³ð ê´äëš éîâõ Á.Àíþøåâ òàœº÷èí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà äåëãðëòä áîëì ò³âö³í îðóëñíü ëàâòà. Êåëõä, ä¢ ê¢¢êíü áàñ ýì÷èí ýðäìò³, îëí šèëä³í Ýëñò áàëºñíà ïîëèêëèíèêä òåðàïåâòàð ê´äëñìí. Òåã³ä ýäí³ ´ðê-á¢ë çó øàõó šèëä³í ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà õàëõä ¢¢ëäš éîâíà.
Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ
ÇÓÐÃÒ: äîíîðñê šèñ³ äåëãð¢ëëºí³ ñïåöèàëèñò
Áàòð Àíþøåâ ê´äëìøò³í
È.Ìóçðàåâàí öîêñí çóðã