¥öêëä¢ð Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí ïðåçèäèóìèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Òåð¢ã ïðåìüåð-ìèíèñòð Èãîðü Çîòîâ ºàðäš äàâóëâ. Ñ¢¢ðò "Íàðò-äåëê³í êîîïåðàö áîëí ýêñïîðò" ãèäã êåëí-óëñèí ò´ñâèí õàëõàð òàœº÷èí àãðîïðîìûøëåíí êîìïëåêñèí äåëãðëòèí áîëí íàðò-äåëê³í õ³ðëö³í³ àøèí òóñê ò´ðì¢ä õ³ë³ãäâ. Íåã ¢ë¢ îäàõí ²ð³ñ³í Ïðåçèäåíò Ñòàâðîïîëüä îäàä, ÀÏÊ-í äåëãðëòèí ò´ð³ð ñåëâëö³ äàâóëñíà õ´´í ýí ò´ðì¢ä èê ÷èíð 碢š³í³ ãèš È.Çîòîâ òåìäãëâ.
Ìàíà òàœº÷èí àãðîïðîìûøëåíí êîìïëåêñèí äåëãðëòèí áîëí ºàçàäûí îðí-íóòãóäò ñåë³í³ ýäë-óóø õóëäš íàðò-äåëê³í õ³ðëö³ áàòëëºíà òóñò ê¢ö³ãäš³õ êåðã-¢¢ëäâðì¢äèí òóñêàð òàœº÷èí ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòð Áààòð Áîëàåâ 糜ãëëº êåâ. Äààâðòà ºàðäà÷èí êåëñ³ð, ²ð³ñ³í Ïðåçèäåíò îêòÿáðü ñàðèí 9-ä ñåë³í³ ýäë-àõóí äåëãðëòèí ò´ð³ð áîëñí ñåëâëö³íä "Íàðò-äåëê³í êîîïåðàö áîëí ýêñïîðò" ãèäã êåëí-óëñèí ò´ñâ ê¢ö³ëºí³ ò´ðèã ýðêí ÷èíðò³ ãèš òåìäãëš, ýí òóñò ê´äëìø³í øóíìºàäóëõ íåêâð ò³âñí áèë³. ²ð³ñ³í ýäë-óóø ÷èíð³ðí áîëí ¢í³ðí îðí-íóòãòàí áîëí ºàçàäûí îðí-íóòãóäò èê òààñëò îëš ñ³³í³ð õóëäãäõèí ò´ë³ ñåë³í³ ýäë-àõóñèí ìàòåðèàëüí-òåõíè÷åñê ê´ðœãèã áàòðóëõ, êàäðìóä áåëäõ, ýêîëîãè÷åñê öåâð ýäë-óóø êåëºíä ñåëåêöèí, ãåíåòèêèí áîëí áèîòåõíîëîãèéèí òóñò øèí ýâ-àðºñ îëçëõ êåðãò³ ãèš Â.Ïóòèí òåìäãëñìí. Öóã ýí ò´ðì¢äèã õàºëõèí ò´ë³ ²ð³ñ³í ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòåðñòâ "Íàðò-äåëê³í êîîïåðàö áîëí ýêñïîðò" ãèäã ò´ñâ áåëäñí á³³í³. Ýí ò´ñâ ä´ðâí ç´ð¢ëëò³ð ê¢ö³ãäõìí, áóóäÿ, òîñ, ìàõíà áîëí ¢ñí³ ç¢¢ò³ õîò-õîë, çàºñ, êîíäèòåðñê ýäë-óóø ºàçàäûí îðí-íóòãóäò õóëäõèí ò´ë³ ýí îòðàñëüìóä äåëãð¢ëëºíä èê îíüã ´ããäõìí. Òàœº÷èí ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòåðñòâ îäà ç³ðì ðàéîäûí ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öñë³ Èðàí îðí-íóòãèã õ´´í³ ìàõàð òåòêëºí³ èíâåñòèöèîíí ò´ñâ áåëäš³í³. 28-÷ ²³ðìèí íåðò³ ÏÊÇ ãèäã ÀÎ "Óëàí õ´´÷", "×åðíîçåìåëüñêèé", "Ñàðïà", áîëí "Ïåðâîìàéñêèé" íåðò³ òîõìà ìàë ´ñêäã ýäë-àõóñ õ´´í³ ìàõ Èðàí ðåñïóáëèê éîâóëãäõìí. Òåð ìåò ýí èñëàìñê ðåñïóáëèêä ¢êð³ ìàõí, õ´´í³ íîîñí ýêñïîðòä éîâóëãäõìí ãèš çóðàëãäšàíà. Ýí ýäë-àõóñò ìàë áîðäëºíà êîìïëåêñì¢ä òîñõãäõìí, ìàõèã ýä-áîä êåëºí áàñ äåëãð¢ëãäõìí. ªàçàäûí îðí-íóòãóäò õàëüìã ìàõ õóëäõèí ò´ë³ ýä-áîä êåäã öåõì¢ä íàðò-äåëê³í íåêâðì¢äë³ èðëöõ ç´âò³, òåã³ä ýí òóñò áàñ ê´äëìø äàâóëãäõìí ãèš ìèíèñòð êåëâ. Îäà äååð³í òàœº÷èí ç³ðì ýäë-àõóñ ºàçàäûí îðí-íóòãóäò ìàë õóëäš áàñ îëç-îðó àâ÷àíà. Òèèã³ä, õàëüìã ì´ðäèã, áîä ìàëûã Êàçàõñòàíà, Ìëûí ìàë÷íð òààñ÷ õóëäš àâíà. Òðîèöêîå ñåë³íä ¢¢ëääã "Êîíñåðâïèùåïðîì", ÈÏ "Èâàíîâ" êåš ºàðºñí ìàõíà 碢ò³ õîò-õîë ²ð³ñ³ä á³³òõ³, íàðò-äåëê³ä ñ³í ÷èíðò³ ãèš òîîëãäíà. Áîëâ ºàçàäûí îðí-íóòãóäò ýâð³ ýäë-óóøèã õóëäõàð çóðàëšàõ ïðåäïðèÿòüì¢ä áîëí ýäë-àõóñ ýêñïîðòåðìóäûí íàðò-äåëê³í ðååñòðò á³³õ ç´âò³. Òàœº÷èí ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòåðñòâ èèì ïðåäïðèÿòüì¢äò ýí ò´ðèã õàºëëºíä ä´œ áîëõäàí áåëí ãèš Á.Áîëàåâ òåìäãëâ.
Õ³ë³ãäñí ò´ð³ð ñ¢¢ðò îðëöà÷íð ꢢíäâðò îðëöš óõàí-òîîëâðàðí õóâàëöâ. ÐÔ-í Ôåäåðàöèí Ñîâåòä òàœº÷èí çàêà ¢¢ä³ã÷ îðãàíà ýë÷ À.Ìàéîðîâ àãðîïðîìûøëåíí êîìèòåòèã òîëºàëâ, òåã³ä ïàðëàìåíòèí äåïóòàòíðëà õàìäàí ÿìð íåã çàêàíà ñåäâ³ð òàòš, ñåë³í³ ýäë-àõóí ýäë-óóø êåš ºàðºäã ïðåäïðèÿòüì¢äèã ä´œíëºí³ ò´ðèã õàºëõ êåðãò³ ãèš È.Çîòîâ ìèíèñòðò äààëºâð ´ãâ.
Äàðóíü òàœº÷ä íàðò-äåëê³í í´êöëòèí àø äèãëãäš, ýí òóñò ºàçàäûí îðí-íóòãóäëà ýêîíîìè÷åñê, íîìèí, ñîéëûí õàëõàð õàìöó ¢¢ëäâðèí ÿìàðàí çóðà á³³õèí òóñêàð âèöå-ïðåìüåð Áîîâà Áàäìàåâ êåëš ´ãâ. Îäà ìàíà òàœº÷ õóëä-㢢ëã³í³, ýêîíîìè÷åñê, íîìèí-òåõíè÷åñê áîëí ñîéëûí õàëõàð õàìöó ¢¢ëäõèí ò´ë³ Áåëàðóñü, Êàçàõñòàí áîëí Êèòä îðí-íóòãóäëà áîîöà áàòëëºíà òóñò ê´äëìø ê¢ö³š³í³ ãèš Áîîâà Âàñèëüåâè÷ òåìäãëâ. Äèãò³ ýí ´äðì¢äò ìàíà òàœº÷óð ¥âð Ìëàñ äåëåãàö èðñí á³³í³. Îäàõí Êèòä îðí-íóòãèí ýë÷ áàñ èðñí áèë³. ÊàëìÃÓ ºàçàäûí îðí-íóòãóäëà í´êöëòèí áîëí õàìöó ¢¢ëäâðèí òóñò ê¢ö³ìšò³º³ð ¢¢ëäš³í³.

Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ

Íàìðèí-¢âëèí êåìä îëí ç¢ñí õàëüäâðòà ãåì³ð ãåìòõ ³³ìøã ó÷ðíà. Òåð ò´ë³ä ê¢í áîëºí ñàãëš èê ýðò³ñíü ò³ðëº àâ÷, öîãö-ìàõìóäàí áàòðóëš, ÷èê àâã-á³ðö³ð á³³š, ýð¢ë-ìåíää òóñòà âèòàìèí îëçëõ ç´âò³ ãèš ýì÷íð ñåëâã ´ãí³. Šèë áîëºí íàìðèí ñàðìóäò ìàíà îðí-íóòãò ãðèïï³ñ ò³ðëºí³ êåðã-¢¢ëäâð á¢ðä³ãäí³. Ýííü ³ìòí áàºàð ãåìòõèí áîëí ãåìòñí öàãòàí ýð¢ë-ìåíää³í îëí ç¢ñí õàðøëò óãàºàð äàðóíü ýäãõèí ò´ë³ ê¢ö³ãäí³.
Õàëüìã Òàœº÷àð ¢¢ëääã Ðîñïîòðåáíàäçîðèí çàëëòûí ºàðäà÷ Äæàíãàð Ñàíäæèåâèí êåëñ³ð, ìàíà òàœº÷ä ãðèïï³ñ ò³ðëºí äèãò³-äàðàòàºàð ê¢ö³ãäš³í³, ýí šèë òàœº÷èí ³ìòí³ 45 ïðîöåíòíü ò³ðëº àâõìí ãèš çóðàëãäšàíà. Äàâñí äîëàí õîíãèí ÷èëã÷³ð êåñí òî-äèã³ð ìàíà òàœº÷ä óò òîîäàí 50422 ê¢í ò³ðëº àââ, òåäí³ñíü 27162 á´ä¢í óëñ áîëí 23260 áè÷êä¢ä. Ýí šèë ìàíà òàœº÷ä "Ñîâèãðèïï" áîëí "Óëüòðèêñ" ãèäã âàêöèí êåãäš³í³, ýíòí ñ³í ÷èíðò³ ýì ãèš òîîëãäíà. Êåëõä, ýí ýì ìàíà îðí-íóòãò êåš ºàðºãäñí âàêöèí áîëíà.
- Îäà äååð³í áèäí õàìãèí ò¢ð¢íä Ýëñò áàëºñíà ³ìòíä ò³ðëº êåââèäí. Õîòë áàëºñíä á³³äã óëñèí 93 ïðîöåíòíü ò³ðëº àââ. Îêòÿáðü ñàðèí 20-ä ìàíà òàœº÷ä ä³ê³ä âàêöèí éèëºãäõìí, òåð¢ã³ð ðàéîäò á³³äã óëñò ò³ðëº êåõìí. Îêòÿáðü ñàðèí ÷èëã÷ ê¢ðòë ò³ðëºí³ êåðã-¢¢ëäâð ò´ãñõ ç´âò³. Ìàíà òàœº÷ä ãðèïï³ñ ñàãëóëëºíà âàêöèí àâãóñò ñàðä éèëºãäâ, òåã³ä ñåíòÿáðü ñàðàñ àâí òàœº÷èí ñóðºóëèí çàâåäåíüñ³ð ò³ðëºí³ êåðã-¢¢ëäâð ýêëâ. ²ð³ñ³í ïðîôèëàêòè÷åñê ò³ðëºí³ êåëí-óëñèí ëèò³ð çóðºàí ñàð ê¢ðñí íèëõä, ñóðºóëü÷íð, îþòíð, ñààòà ꢢêä óëñ, ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà áîëí ñóðºóëü-ýðäìèí, õààëºèí áîëí êîììóíàëüí ýäë-àõóñèí ê´äë³÷íð, öåðãò ìîðäšàõ ê´â¢ä, õóó÷òà óëñ áîëí 60 ºàðñí ìåä³òíð ò³ðëºèã ´œã³ð àâõ ç´âò³, - ãèš Äæàíãàð Íèêîëàåâè÷ ö³³ëºâ.
Ñ¢ë šèëì¢äò êåðãò³ âàêöèí öàãëàíü éèëºãäš³í³, òåã³ä ãðèïï³ð ãåìòñí óëñèí òî áຠáîëíà. ²ð³ñ³í Ðîñïîòðåáíàäçîðèí öåðãëëò ïðîôèëàêòè÷åñê êåðã-¢¢ëäâðèã ýðò³ñíü ê¢ö³š, îëí ³ìòíä ò³ðëº êåõ íåêâð ò³âš³í³. Êåëõä, ðåãèîíä á³³äã ³ìòí³ 40 ïðîöåíòíü ò³ðëº àâñí áîëõëà ãðèïïèí ýïèäåìü ó÷ðøãî ãèš ñïåöèàëèñòíð òîîëšàíà. Ä.Ñàíäæèåâèí êåëñ³ð, ôåäåðàëüí öåðãëëòèí ºàðäâð ðåãèîíìóäëà äîëàí õîíã áîëºí ñåëåêòîðí ñåëâëö³ äàâóëš, ò³ðëºí³ êåðã-¢¢ëäâðèí éîâóäûã á¢ðòêí³.
¥œã³ð ò³ðëº àâ÷àõ óëñò êåðãò³ âàêöèí éèëºãääã áîëõëà íààäê óëñ áèéñíü âàêöèí õóëäš àâõ ç´âò³. Ê´äëäã óëñèí òóñêàð ýäí³ ºàðäâð óõàëš ýí êåðãò ì´œã éèëºõë³ ñ³í áîëõìí. Òåìäãëõ³ñ, ÌÂÄ-í áîëí Ì×Ñ-èí ºàðäâð šèë áîëºí ê´äë³÷íð äóíä ïðîôèëàêòè÷åñê êåðã-¢¢ëäâð äàâóëíà. Îíö ýçä¢äèí ïðåäïðèÿòüì¢ä ýâð³ííü ê´äë³÷íðò³í áàñ öàãëàíü ò³ðëº êåš³õèã òåìäãëõ êåðãò³. ¡ëã¢ðíü, "Ìàãíèò" ãèäã ëàâêèí ê´äë³÷íð ñàãëóëëºíà ò³ðëº àâñí á³³í³.
- Îäà ìàíà òàœº÷ä ãåìòñí óëñ äóíä ãðèïï óãà, çóã ÎÐÂÈ òåìäãëãäš³í³. Ñåíòÿáðü ñàðèí ÷èëã÷³ð öàã çóóð öàðöñí óëñ áèë³, çóã îäà á³³äë ÷èêðâ. Šèë áîëºí ãðèïï³ð ãåìòñí óëñèí òî èêäñíü ÿíâàðü-ôåâðàëü ñàðèí êåìä òåìäãëãäí³. Ýííü ó÷ðòà, èê áàëºñäò ñóð÷àõ îþòíð àìðëºíäàí õ³ðš èðñí öàãëà öàðöíà. Ñ¢ë öàãò ç³ðì ýê-ýöêíð ꢢêäò³í ò³ðëº êåõ³ñ çóëíà, ýííü áóðó. Ò³ðëºí ÿìàðàí ÷èãí õàðøëò ê¢¢í³ ýð¢ë-ìåíää õàðøëòàí ê¢ðãõø. Íàìðèí-¢âëèí öàãò áèé³í ñàãëš, öàãëàíü ò³ðëº àâ÷, ÷èê àâã-á³ðö³ð á³³õ êåðãò³, òåð öàãò ýð¢ë-ìåíä á³³õèò,- ãèš Äæàíãàð Íèêîëàåâè÷ êåëí³.
Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ

Â÷åðà â Ýëèñòå íàõîäèëàñü äåëåãàöèÿ èç Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè (Êèòàé), êîòîðóþ âîçãëàâëÿë çàìåñòèòåëü íà÷àëüíèêà Äåïàðòàìåíòà Îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè Àâòîíîìíîãî ðàéîíà Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè ã-í Âàí Øóöþàíü.  ñîñòàâ äåëåãàöèè òàêæå âõîäèëè ëèöà êîìàíäíîãî ñîñòàâà Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè, âèöå-ìýð ã. Õóëóí-Áóèð, íà÷àëüíèê Óïðàâëåíèÿ Îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè ã. Õóëóí-Áóèð ã-í Ôó Áèí, íà÷àëüíèê Óïðàâëåíèÿ ìåæäóíàðîäíîãî ïðàâîîõðàíèòåëüíîãî ñîòðóäíè÷åñòâà Äåïàðòàìåíòà Îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè Àâòîíîìíîãî ðàéîíà Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè ã-í ×æó Ñÿîñþé, íà÷àëüíèê Óïðàâëåíèÿ ïî ïðîòèâîäåéñòâèþ òåððîðèçìó Äåïàðòàìåíòà Îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè Àâòîíîìíîãî ðàéîíà Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè ã-í Âàí Öçàíüãî è ïåðåâîä÷èöà ã-æà ×æàí Õóíâýé.
Îíè íàõîäèëèñü â Êàëìûêèè ñ öåëüþ ðàçâèòèÿ è óãëóáëåíèÿ ñîòðóäíè÷åñòâà ìåæäó Äåïàðòàìåíòîì Îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè Àâòîíîìíîãî ðàéîíà Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè è ìèíèñòåðñòâîì âíóòðåííèõ äåë Ðåñïóáëèêè Êàëìûêèÿ. Âûñîêèõ ãîñòåé ïðèíÿë Ïðåäñåäàòåëü ïðàâèòåëüñòâà Ðåñïóáëèêè Êàëìûêèÿ Èãîðü Çîòîâ. Âî âñòðå÷å òàêæå ó÷àñòâîâàë ìèíèñòð âíóòðåííèõ äåë ïî ÐÊ, ãåíåðàë-ìàéîð ïîëèöèè Àíäðåé Ìèøàãèí.
 ïðèâåòñòâåííîì ñëîâå Èãîðü Çîòîâ ñêàçàë, ÷òî â ðåñïóáëèêå äàâíî æäàëè äåëåãàöèþ, â Êàëìûêèè âñåãäà ðàäû ãîñòÿì. Îí âûðàçèë óâåðåííîñòü â òîì, ÷òî ñîòðóäíè÷åñòâî ìåæäó ïîëèöåéñêèìè îðãàíàìè ñòîðîí ïîñëóæèò äàëüíåéøåìó óëó÷øåíèþ âçàèìîîòíîøåíèé êàê ìåæäó Âíóòðåííåé Ìîíãîëèåé è Êàëìûêèåé, òàê è â öåëîì ìåæäó íàøèìè ñòðàíàìè. Ïðåìüåð-ìèíèñòð ïîä÷åðêíóë, ÷òî ïðîøëîãîäíèé âèçèò ìèíèñòðà ÌÂÄ ïî ÐÊ Àíäðåÿ Ìèøàãèíà âî Âíóòðåííþþ Ìîíãîëèþ îêàçàëñÿ ïîëåçíûì, ïîñêîëüêó ñòîðîíû îáìåíÿëèñü îïûòîì ðàáîòû â äåëå, ïåðåíÿëè äðóã ó äðóãà ïåðåäîâûå ìåòîäû â ñâîåé äåÿòåëüíîñòè. Òàê, íàïðèìåð, â ðåçóëüòàòå ýòîãî âèçèòà â Êàëìûêèè åùå áîëåå ýôôåêòèâíî çàðàáîòàëà ïðîãðàììà "Áåçîïàñíûé ãîðîä", ïðèçâàííàÿ ôèêñèðîâàòü ïðàâîíàðóøåíèÿ íà òåððèòîðèè ñòîëèöû ðåñïóáëèêè.
Àíäðåé Ìèøàãèí ïîä÷åðêíóë, ÷òî â 2017 ãîäó íàõîäèëñÿ âî Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè ñ îçíàêîìèòåëüíûì ïîñåùåíèåì ïî ëèíèè ÌÂÄ ÐÔ. È ñåãîäíÿøíèé ïðèåçä êèòàéñêèõ ïîëèöåéñêèõ â Êàëìûêèþ ÿâëÿåòñÿ îòâåòíûì âèçèòîì ñ öåëüþ óãëóáëåíèÿ îòíîøåíèé ìåæäó âåäîìñòâàìè, à òàêæå îçíàêîìëåíèÿ ñ Êàëìûêèåé. Êðîìå òîãî, À. Ìèøàãèí ðàññêàçàë íå òîëüêî î ÷èñòî ïðîôåññèîíàëüíîì îáùåíèè ñ êèòàéñêèìè êîëëåãàìè, íî òàêæå ïîâåäàë îá óâàæèòåëüíîì îòíîøåíèè íàñåëåíèÿ Àâòîíîìíîãî ðàéîíà ê æèòåëÿì Êàëìûêèè. Îáúÿñíèë ýòî òåì, ÷òî âî Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè, êàê è â Êàëìûêèè, ìíîãèå ëþäè èñïîâåäóþò áóääèçì, èìåþò îäèíàêîâûå òðàäèöèè, ÿçûê è êóëüòóðó.
 îòâåòíîì ñëîâå ã-í Âàí Øóöþàíü çàÿâèë, ÷òî ðàä íàõîäèòüñÿ â Ðåñïóáëèêå Êàëìûêèÿ, âîî÷èþ îçíàêîìèòüñÿ ñ ïîëîæåíèåì äåë êàëìûöêèõ êîëëåã, ïåðåíÿòü ó íèõ íîâûå ìåòîäû ðàáîòû. Êðîìå òîãî, âûñîêèé ãîñòü ñîîáùèë, ÷òî íà íåãî õîðîøåå âïå÷àòëåíèå ïðîèçâåëè ëþäè, ïðîæèâàþùèå íà òåððèòîðèè Êàëìûêèè. Îíè ïðèâåòëèâû, ãîñòåïðèèìíû, î÷åíü ïîõîæè íà êèòàéöåâ, ñêàçàë ã-í Âàí Øóöþàíü. Îí ñîîáùèë, ÷òî âèçèò ó äåëåãàöèè êðàòêîñðî÷íûé, íî òåì íå ìåíåå îíè íàäåþòñÿ îçíàêîìèòüñÿ ñ êóëüòóðîé êàëìûöêîãî íàðîäà è äîñòîïðèìå÷àòåëüíîñòÿìè ãîðîäà Ýëèñòû.
Ñòîðîíû ïîäïèñàëè äâóñòîðîííåå ñëóæåáíîå Ñîãëàøåíèå î ñîòðóäíè÷åñòâå ìåæäó îðãàíàìè áåçîïàñíîñòè Âíóòðåííåé Ìîíãîëèè è Êàëìûêèè.
Î÷èð ÁÅÌÁÅÅÂ

 ðàìêàõ ôåäåðàëüíîé ïðîãðàììû "Áîëüøèå ãàñòðîëè - 2018. Ìåæðåãèîíàëüíàÿ ïðîãðàììà" â Ýëèñòå íà÷àëèñü ãàñòðîëè Áóðÿòñêîãî òåàòðà. Íà ñöåíå Íàöèîíàëüíîãî äðàìàòè÷åñêîãî òåàòðà èì. Á. Áàñàíãîâà áóðÿòñêèå àðòèñòû ïîêàæóò òðè ñïåêòàêëÿ. 9 îêòÿáðÿ ãîñòåé èç áðàòñêîé ðåñïóáëèêè ðàäóøíî âñòðåòèëè êàëìûöêèå êîëëåãè.
Ãîñóäàðñòâåííûé îðäåíà Òðóäîâîãî Êðàñíîãî Çíàìåíè Áóðÿòñêèé àêàäåìè÷åñêèé òåàòð äðàìû èì. Õ. Íàìñàðàåâà - èçâåñòíûé â ñòðàíå òâîð÷åñêèé êîëëåêòèâ.
Àêàäåìè÷åñêèé òåàòð áûë ñîçäàí â 1932 ãîäó. Êîëëåêòèâ ÿâëÿåòñÿ îñíîâîïîëîæíèêîì áóðÿòñêîãî òåàòðàëüíîãî èñêóññòâà. Êàê èçâåñòíî, èç òðóïïû òåàòðà ïîçäíåå âûøåë â ñàìîñòîÿòåëüíóþ æèçíü Òåàòð îïåðû è áàëåòà.
Èìÿ ñòàðåéøåãî áóðÿòñêîãî ïèñàòåëÿ è îáùåñòâåííîãî äåÿòåëÿ Õîöà Íàìñàðàåâà òåàòðó áûëî ïðèñâîåíî â 1959 ãîäó. Çâàíèå "àêàäåìè÷åñêèé" òåàòð ïîëó÷èë â 1977 ãîäó çà çàñëóãè â ðàçâèòèè òåàòðàëüíîãî èñêóññòâà. Ïëîäîòâîðíàÿ òâîð÷åñêàÿ äåÿòåëüíîñòü òåàòðà áûëà îòìå÷åíà îðäåíîì Òðóäîâîãî Êðàñíîãî Çíàìåíè.
Ïî ñëîâàì õóäîæåñòâåííîãî ðóêîâîäèòåëÿ òåàòðà Ñàÿíà Æàìáàëîâà, â ðåïåðòóàðå êîëëåêòèâà íåìàëî ýòàïíûõ ñïåêòàêëåé, õîðîøèé óðîâåíü ïðîôåññèîíàëèçìà àêòåðîâ ïîçâîëÿåò ðàáîòàòü âî ìíîãèõ æàíðàõ, â ðàçíûõ ðåæèññåðñêèõ êîíöåïöèÿõ. Ãëàâíîé ñâîåé çàäà÷åé êîëëåêòèâ òåàòðà ñ÷èòàåò âîñïèòàíèå çðèòåëåé íà áîëüøîé äðàìàòóðãèè.  ýòîì ìîãëè óáåäèòüñÿ è íàøè çðèòåëè. 11 îêòÿáðÿ îíè ñìîãëè ïîñìîòðåòü ñïåêòàêëü "Ïîëå. Áèëü÷èðñêàÿ èñòîðèÿ" ïî ìîòèâàì ïîâåñòè Âàëåíòèíà Ðàñïóòèíà. Áðàòñêàÿ ÃÝÑ ñ÷èòàåòñÿ îäíîé èç êðóïíåéøèõ äåéñòâóþùèõ ñòàíöèé íå òîëüêî â Ñèáèðè, íî è â ìèðå.  1961 ãîäó íà÷àëîñü íàïîëíåíèå Áðàòñêîãî âîäîõðàíèëèùà âîäàìè ðåêè Àíãàðû.
Êàê îòìå÷àåò Ñàÿí Æàìáàëîâ, â èþíå 2016 ãîäà ñîñòîÿëàñü òâîð÷åñêàÿ ýêñïåäèöèÿ Áóðÿä òåàòðà â ñåëî Áèëü÷èð Îñèíñêîãî ðàéîíà Èðêóòñêîé îáëàñòè, ãäå âîêðóã Áðàòñêîãî âîäîõðàíèëèùà æèâóò çàïàäíûå áóðÿòû. Öåëüþ ýêñïåäèöèè áûë ñáîð ìàòåðèàëà äëÿ áóäóùåé ïîñòàíîâêè î ñóäüáàõ ëþäåé èç çàòîïëåííûõ áóðÿòñêèõ äåðåâåíü.
12 îêòÿáðÿ áóðÿòñêèå àðòèñòû ïðåäñòàâèëè çðèòåëþ ñïåêòàêëü "Îðîéòîºîí äóðàíàé îõèí…" ïî ïüåñå ß.Ïóëèíîâè÷ "Çåìëÿ Ýëüçû". Îá ýòîì ñïåêòàêëå ðàññêàçûâàåò íàðîäíàÿ àðòèñòêà Áóðÿòèè Ëàðèñà Åãîðîâà. Ýòî èñòîðèÿ î äâóõ ïîæèëûõ ëþäÿõ, êîòîðûå íàøëè äðóã äðóãà. Âñòðåòèâøèñü, îíè âïåðâûå â æèçíè ïîçíàëè ñ÷àñòüå ëþáâè, à èõ ñåðûå áóäíè îêðàñèëèñü ÿðêèìè êðàñêàìè íàäåæäû íà ëó÷øåå áóäóùåå. Îäíàêî âñïûõíóâøèå ÷óâñòâà ïîæèëûõ ãåðîåâ âûçâàëè àãðåññèþ è íåïîíèìàíèå ñî ñòîðîíû íå òîëüêî îäíîñåëü÷àí, íî è ñàìûõ áëèçêèõ ëþäåé.
Åùå îäíà íåìàëîâàæíàÿ ñîñòàâëÿþùàÿ ñïåêòàêëÿ - çâåçäíûé ñîñòàâ èç òðåõ ïîêîëåíèé àêòåðîâ. Ïîñòàíîâêà ðåæèññåðà Òàäàñà Ìîíòðèìàñà.
Ëàðèñà Èëüèíè÷íà Åãîðîâà â Êàëìûêèè - óæå âòîðîé ðàç. Ðàíüøå îíè äâóìÿ ãðóïïàìè îáúåçäèëè âñå ðàéîíû ðåñïóáëèêè. À ñåé÷àñ îíà ïîðàçèëàñü òîìó, êàê èçìåíèëàñü Ýëèñòà. Íàöèîíàëüíûé êîëîðèò ãîðîäà ïðîñòî âïå÷àòëÿåò. Âîîáùå, áóðÿòñêèé òåàòð ïðèåçæàåò â Êàëìûêèþ â òðåòèé ðàç.
13 îêòÿáðÿ êàëìûöêèì çðèòåëÿì áûëà ïðåäñòàâëåíà áåññìåðòíàÿ ïîýìà î ëþáâè. Áóðÿòñêèé òåàòð ïîêàçàë ñïåêòàêëü "Ðîìåî è Äæóëüåòòà" Óèëüÿìà Øåêñïèðà.
Êàê âñïîìèíàåò Áîðèñ Ìàíäæèåâ, â ñåíòÿáðå 2014 ãîäà, â ðàìêàõ II Ìåæäóíàðîäíîãî ôåñòèâàëÿ íàöèîíàëüíûõ òåàòðîâ "Àëòàí Ñýðãý", áûë ïîêàçàí ëàáîðàòîðíûé ýñêèç "Ðîìåî è Äæóëüåòòû" ðåæèññåðà Ñîéæèí Æàìáàëîâîé. Ðàáîòà ïîëó÷èëà âûñîêóþ îöåíêó æþðè è ãîñòåé ôåñòèâàëÿ, è, êàê ðåçóëüòàò óäà÷íîé òâîð÷åñêîé çàÿâêè, ðîäèëàñü ýòà ïîñòàíîâêà.
Âåëèêîå ïðîèçâåäåíèå òåì è âåëèêî, ÷òî î÷åíü ÷àñòî îíî ñàìî îòêðûâàåò èíòåðïðåòàòîðàì òå ñâîè òàéíû è ãðàíè, êîòîðûå ñ÷èòàåò íóæíûì. Òàê, ðåæèññåð-ïîñòàíîâùèê "Ðîìåî è Äæóëüåòòû" Ñîéæèí Æàìáàëîâà óâèäåëà, ÷òî â ôèíàëå òðàãåäèè ãèáåëü íàñòèãàåò ïî÷òè âñåõ þíûõ ãåðîåâ: èç øåñòè ìîëîäûõ ïåðñîíàæåé â æèâûõ îñòàåòñÿ òîëüêî îäèí. È, îêàçûâàåòñÿ, ïðåñåêàåòñÿ æèçíü íå òîëüêî Ðîìåî è Äæóëüåòòû , íî è äâóõ ðîäîâ. Ðîìåî ïåðåä âñòðå÷åé ñ Äæóëüåòòîé ãîâîðèò: "Íåâåäîìîå ÷òî-òî… áåçâðåìåííî óêîðîòèò ìíå æèçíü, âèíîé êàêèõ-òî ñòðàííûõ îáñòîÿòåëüñòâ". Ñîéæèí Æàìáàëîâà òðàêòóåò ýòè "ñòðàííûå îáñòîÿòåëüñòâà", êàê ñòðàøíóþ ñèëó âðàæäû, êîòîðàÿ óáèâàåò íå ïðîñòî âñå æèâîå, à ñàìó æèçíü, âåäü áåç ïðîäîëæåíèÿ ðîäà - íåò áûòèÿ. Ãëàç ìîëîäîãî ðåæèññåðà çîðêî îòìåòèë è òî, ÷òî ó Øåêñïèðà íè îäèí ïåðñîíàæ íå çíàåò íè÷åãî î ïðè÷èíàõ âðàæäû, íå ïîìíèò î íèõ. È óæàñ â òîì, ÷òî ýòà íåîáúÿñíèìàÿ íåíàâèñòü, ýòà êðîâàâàÿ áèòâà ñòàëà äëÿ ðîäîâ Ìîíòåêêè è Êàïóëåòòè åñòåñòâåííûì õîäîì èõ ñóùåñòâîâàíèÿ.
Òàêèå òðè ñïåêòàêëÿ ïðèâåçëè äëÿ êàëìûöêîãî çðèòåëÿ áóðÿòñêèå àðòèñòû. Êðîìå òîãî, â ðåïåðòóàðå òåàòðà åñòü ñïåêòàêëè äëÿ äåòåé è þíîøåñòâà, êëàññèêà è ñîâðåìåííîñòü. Òåàòð ó÷àñòâóåò â ïðåñòèæíûõ ìåæðåãèîíàëüíûõ è ìåæäóíàðîäíûõ ôåñòèâàëÿõ. Íà òåàòðàëüíîé êàðòå Ðîññèè Áóðÿòñêèé òåàòð èì. Õ.Íàìñàðàåâà ñ÷èòàåòñÿ îäíèì èç èíòåðåñíûõ òâîð÷åñêèõ êîëëåêòèâîâ.

Êåðìåí ÄÆÈÐÃÀËÎÂÀ

Îñåíü â ðåñïóáëèêå áîãàòà êóëüòóðíûìè ñîáûòèÿìè.  èõ ÷åðåäå ñâîå îñîáîå ìåñòî çàíÿëà ïåðñîíàëüíàÿ âûñòàâêà åäèíñòâåííîé â Êàëìûêèè æåíùèíû-þâåëèðà Ãàëèíû Óøàíîâîé. Âûñòàâêà, ïðèâëåêøàÿ âíèìàíèå ëþáèòåëåé ïðåêðàñíîãî, ðàáîòàåò â Íàöèîíàëüíîì ìóçåå ÐÊ èì. Í.Ïàëüìîâà. Èçâåñòíîãî õóäîæíèêà òåïëî è ñåðäå÷íî ïîçäðàâèëè çàìåñòèòåëü Ïðåäñåäàòåëÿ Íàðîäíîãî Õóðàëà (Ïàðëàìåíòà) ÐÊ Íèêîëàé Íóðîâ, çàìåñòèòåëü ìèíèñòðà êóëüòóðû è òóðèçìà Íèêîëàé Ñàíäæèåâ. Ïîçäðàâëåíèÿ â àäðåñ Ãàëèíû Íèêîëàåâíû ïîñòóïèëè îò Öåíòðàëüíîãî õóðóëà Êàëìûêèè è Ýëèñòèíñêîé è Êàëìûöêîé åïàðõèè.
Þâåëèðíîå èñêóññòâî íàøåé çåìëÿ÷êè øèðîêî èçâåñòíî íå òîëüêî â ñòðàíå, íî è äàëåêî çà åå ïðåäåëàìè. Ðàáîòû Óøàíîâîé õðàíÿòñÿ âî ìíîãèõ ìóçåÿõ è ÷àñòíûõ êîëëåêöèÿõ ÑØÀ, Ìîíãîëèè, Ãåðìàíèè, Êèòàÿ è Ôðàíöèè.
Õóäîæíèê Ãàëèíà Óøàíîâà - íåïðåìåííàÿ ó÷àñòíèöà ðåñïóáëèêàíñêèõ, ðåãèîíàëüíûõ, âñåðîññèéñêèõ è ìåæäóíàðîäíûõ âûñòàâîê. Íî, êàê èçâåñòíî, ýêñïîçèöèè òðåáóþò íîâûõ, áîëåå ñîâåðøåííûõ ðàáîò, êàæäûé òàêîé ñìîòð ïîìîãàåò äâèãàòüñÿ âïåðåä è íàõîäèòüñÿ â ïîñòîÿííîì òâîð÷åñêîì òîíóñå. Ýòó åå ÷åðòó - ñòðåìëåíèå ê ñîâåðøåíñòâó è òðóäîëþáèå îòìåòèë êîëëåãà ïî öåõó Ýäóàðä Ñàíãàäæèåâ. Ïîñòîÿííî ó÷àñòâóÿ âìåñòå ñ Ãàëèíîé âî ìíîãèõ âûñòàâêàõ, íàðîäíûé õóäîæíèê Ðîññèè Àëåêñàíäð Ïîâàåâ âèäèò èíòåðåñ, êîòîðûé âûçûâàþò ó çðèòåëåé ðàáîòû ñàìîáûòíîãî àâòîðà. Òàëàíò è ìàñòåðñòâî - ýòî åå âèçèòíàÿ êàðòî÷êà è ãîðäîñòü åå ïîêëîííèêîâ.
Ïî ñëîâàì êóðàòîðà âûñòàâêè Ñâåòëàíû Îêîíîâîé, ÷ëåí Ñîþçà õóäîæíèêîâ Ðîññèè, çàñëóæåííûé õóäîæíèê Êàëìûêèè Ãàëèíà Íèêîëàåâíà Óøàíîâà ïîäãîòîâèëà íîâóþ ýêñïîçèöèþ, â êîòîðîé ïðåäñòàâëåíû áîëåå 100 þâåëèðíûõ èçäåëèé.  íûíåøíåé þáèëåéíîé ýêñïîçèöèè ìû âèäèì èçäåëèÿ, èçãîòîâëåííûå â ïåðèîä ñ 2010 ïî 2018 ãîä.
Íåñêîëüêî ïåðâûõ ðàáîò Ãàëèíû Íèêîëàåâíû ÿâëÿþòñÿ ñîáñòâåííîñòüþ Íàöèîíàëüíîãî ìóçåÿ Êàëìûêèè. Îá ýòîì ãîâîðèëà äèðåêòîð ìóçåÿ Èðèíà Ìó÷àåâà, ïîçäðàâëÿÿ õóäîæíèêà ñ ïåðñîíàëüíîé âûñòàâêîé. Áîëüøóþ ÷àñòü ýêñïîíàòîâ ñîñòàâëÿþò þâåëèðíûå óêðàøåíèÿ: ñåðüãè, êîëüöà, êîëüå, áóñû, áðàñëåòû.
Áîëüøîé èíòåðåñ ïîñåòèòåëåé âûñòàâêè âûçâàëè þâåëèðíûå ãàðíèòóðû, âûïîëíåííûå â íàöèîíàëüíîì ñòèëå. Îñîáîå âîñõèùåíèå âûçûâàåò òî, êàê Ãàëèíà ìàñòåðñêè îãðàíÿåò è óêðàøàåò ñåðåáðÿíûìè íèòÿìè äðàãîöåííûå êàìíè. Õóäîæíèê Óøàíîâà â ñâîåì òâîð÷åñòâå øèðîêî èñïîëüçóåò äðàãîöåííûå è ïîëóäðàãîöåííûå êàìíè, òàêèå, êàê àãàò, àìåòèñò, ëàçóðèò, áèðþçà, êîðàëë, ÿøìà, íåôðèò, øóíãèò, çìååâèê.
Ãàëèíà Óøàíîâà - ïðîôåññèîíàë ýêñòðà êëàññà, îíà îêîí÷èëà Êàçàõñêèé ãîñóäàðñòâåííûé òåàòðàëüíî - õóäîæåñòâåííûé èíñòèòóò, îòäåëåíèå "Ìåòàëë". Âïåðâûå ïóáëèêà óâèäåëà ïðîèçâåäåíèÿ åäèíñòâåííîé â ðåñïóáëèêå æåíùèíû-þâåëèðà â ñåðåäèíå 1980-õ ãîäîâ. Þâåëèðíûå èçäåëèÿ õóäîæíèêà ñðàçó îáðàòèëè íà ñåáÿ âíèìàíèå öåíèòåëåé ïðåêðàñíîãî. Îíè âûñòàâëÿëèñü áîëåå ÷åì íà 40 âûñòàâêàõ â Ýëèñòå, Õàóýëëå (ÑØÀ), Ìîñêâå, Ïàðèæå è äðóãèõ ãîðîäàõ. Óêðàøåíèÿ Ãàëèíû Óøàíîâîé íîñÿò ìíîãèå èçâåñòíûå ðîññèéñêèå òåëåâåäóùèå è àêòðèñû òåàòðà è êèíî.
Õîòåëîñü áû îòìåòèòü, ÷òî ó ïàòðèàðõà Ìîñêîâñêîãî è âñåÿ Ðóñè Àëåêñèÿ II, ìèòðîïîëèòà Ñìîëåíñêîãî è Êàëèíèíãðàäñêîãî, íûíå ïàòðèàðõà âñåÿ Ðóñè Êèðèëëà òàêæå èìåþòñÿ ïðåäìåòû, ìàñòåðñêè âûïîëíåííûå Ãàëèíîé Íèêîëàåâíîé. Äîáàâèì ê ýòîìó, ÷òî àðõèåðåéñêèé ïîñîõ àðõèåïèñêîïà Ýëèñòèíñêîãî è Êàëìûöêîãî Þñòèíèàíà èçãîòîâèëà õóäîæíèê Óøàíîâà.
Ìíîãîëåòíèé òâîð÷åñêèé òðóä Ãàëèíû Íèêîëàåâíû îöåíåí ïî äîñòîèíñòâó. Ãàëèíà Óøàíîâà íàãðàæäåíà ìåäàëüþ ëàóðåàòà Âñåðîññèéñêîãî âûñòàâî÷íîãî öåíòðà â 2001 ãîäó, â 2005 ãîäó ïîëó÷èëà ìåäàëü "Çà ñëóæåíèå Îòå÷åñòâó" III ñòåïåíè.
Ãëàâíàÿ îòëè÷èòåëüíàÿ ÷åðòà õóäîæíèöû - å¸ ñàìîáûòíûé ïî÷åðê. Ãàëèíà Óøàíîâà òâîð÷åñêè èñïîëüçóåò ðàçëè÷íûå õóäîæåñòâåííûå ïðè¸ìû. Îá ýòîì ãîâîðèëè õóäîæíèêè Âèêòîð Ñîâà, Íèêîëàé Ãàëóøêèí è äðóãèå.
Íî è â áîëüøåé ìåðå íàñ âñåõ, ïî÷èòàòåëåé åå òàëàíòà è èñêóññòâîâåäîâ, ïðèâëåêàåò ñìåëîå ñî÷åòàíèå òðàäèöèîííîé êëàññèêè è àâàíãàðäíîé ñîâðåìåííîñòè.
Ãàëèíà ÕÅÉ×ÈÅÂÀ

Öåëèíí ðàéîíà Àðøàí Áóëã ïîñåëêä èðñí óëñ õàìãèí ò¢ð¢íä ñåë³í³ ñ³í á³³öèí òààëûã îíüãòàí àâíà. Ýíòí ñîöèàëüí-ñîéëûí áîëí á³³öèí îáúåêòñ, ´äã³ öàãèí ñîéëûí Ãåð, ³ìò³õí óñíà ñóðâëší, õàòó äåâñêðò³ õààëº, õîéð äàâõð èê øêîë… Öóã ýí òîñõëòûã á¢êë ºó÷í šèëèí òóðøàðò "Çàïàäíûé" ñîâõîçèí äèðåêòîðàð ê´äëñí Ïåòð Êîñòþê ¢¢ä³ñí áîëäã.
Êåëõä, ýí šèë Ïåòð Ôîìè÷ ìàíà ñîâõîçä ê´äëõ³ð èðñí³ñ àâí äèãò³ 60 šèë áîëâ. Óêðàèí³ñ èðñí áຠíàñòà ñïåöèàëèñò ò¢ð¢ë³ä õîéð šèëä³í ìàëûí ýì÷³ð ê´äëš éîâëà. Äàðóíü 1960-÷ šèë³ñ àâí 1991-÷ šèë ê¢ðòë "Çàïàäíûé" ñîâõîçèã ºàðäëà. Á³³ðí óëñèí òîîëâðàð, òåð öàã ñåë³í³ òóóšä îíö îðì ýçëš³í³. ߺàä ãèõë³ òèèãõä õàëüìãóä Ñèâð³ñ õ³ð¢ ò´ðñêí òååã¢ðí í¢¢º³ä èðš³ë³. Á³³äã ãåðì¢ä ê¢ðòëãî ³ìòí ¢¢ìš³ñìí. Òåã³ä Êîñòþê ýí ò´ðò èê îíüãàí òóñõàºàä, ´äð-ñ´ óãà ãèëò³ ê´äëäã á³³ñìí. Àøòíü ñîâõîçä àõð öàãèí áîëçãò á¢êë óóëüíöñ òîñõãäâ. Õ´´ííü ñîâõîçä ´äã³ öàãèí íåêâðë³ èðëöš³äã õîéð äàâõð äóíäûí øêîë, õîò óóäã ãåð, ñåë³í³ ñîéëûí Ãåð, áîëüíèö, ñîâõîç ê¢ðòë õàòó äåâñêðò³ õààëº òîñõãäëà, ³ìòí³ ãåðò óñí áîëí ãàç îðóëãäâ.
60-÷ šèëì¢ä³ñ àâí ñîâõîçä áîä ìàë áîðääã êîìïëåêñ ¢¢ëäš³ë³. Ïðåäïðèÿòü ìàíà òàœº÷ä á³³òõ³ íàì á¢êë îðí-íóòãò ÷èãí í¢¢ðëã÷ äàìøëòûí øêîë áîëš ç´âò³º³ð òîîëãääã á³³ñìí. Ýí¢í³ òóñêàð òèèãõä ïàðòèí Öåëèíí ðàéêîìèí íåãäã÷ ñåãë³òð³ð ¢¢ëäš³ñí Èâàí Áîâàåâè÷ Ìàíòàåâ èèãš êåëí³: "Çàºñí ¢êõë³ - ÿñíü ¢ëääã, çàëó ´œãðõë³ - íåðíü ¢ëääã. "Çàïàäíûé” ñîâõîçèí ìàë áîðääã êîìïëåêñò àðâí ì蜺í øàõó òîëºà á¢ð¢ áîðäšàëà. Íåã ä³êš ìàíà òàœº÷óð ÑÑÑÐ-èí Ìèíèñòðì¢äèí Ñîâåòèí Àõëà÷èí íåãäã÷ äàðóê Çèÿ Íóðèåâè÷ Íóðèåâ èð³ä, Áàñàí Áàäüìèíîâè÷ Ãîðîäîâèêîâëà õàìäàí ìàíà ñîâõîçèí ìàë áîðäëºíà êîìïëåêñèã õ³ë³ñìí. Õàøàäíü îðàä òàðºí ìàëûã ¢ç÷ê³ä, Íóðèåâ Ãîðîäîâèêîâä èèãš êåëñìí: "Áàñàí, áèäí í¢¢ðëã÷ äàìøëò õîðøàõàð õîë Êàíàäóð îäíàâèí. Ýíä, Õàëüìãò áîëõëà, òàíà ê´â¢ä òåäí³ñ äååð³ð ê´äëäã á³³š!"
Ïåòð Ôîìè÷ øóëóí-øóäðìã, ¢ãò³-ꢢðò³ ê¢í áèë³, öàºàí ñåäêëò³ ºàðäà÷ á³³ñìí. 60-÷ šèëì¢äèí ÷èëã÷³ð Êîñòþê ñîâõîçäàí øêîë á³ðõ³ð øèèäâ. Çóã òèèãõä òîñõëòûí îðãàíèçàöñ õîâð á³³ñìí. Òèèãõë³ Êîñòþê "Ìåæêîëõîçñòðîé" òðåñòèí àõëà÷ Ãðèãîðèé Ïîëîóñîâä îäàä, òåð¢ã ñîâõîçóð äóóäš, áàéðèí á³³äëä ê¢íäò³ ïèîíåðò òåð¢ã øèèäñí³ õ´´í øêîë ýêë³ä òîñõãäàä á³³â".
Ìàë áîðäëºíàñ áîëí ò³ð³ ò³ðëºí³ñ íàíü ñîâõîçä õ´ä, àœ, øîâóä àñðäã á³³ñìí. ×îëó ýä-áîä êåäã çàâîä, ¢ñí³ áîëí êîëáàñí öåõì¢ä ¢¢ëääã áèë³. ¡âëèí êåìä ýäë-àõóä õóëñàð ïëèòê¢ä ê庳ä, çóíàð áîëõëà øàâðàð ñàìàí òîîñõ öîêäã áèë³.
Óðäíü ñîâõîçèí ïàðòèéí îðãàíèçàöèí ñåãë³òð³ð ê´äëñí Èâàí Ñîêîâ Êîñòþêèã áàñ á¢ë³í³ð òîäëäã áèë³. Òåð¢í³ êåëñ³ð, Ïåòð Ôîìè÷ õàëüìã òååãò éèð äóðòà á³³ñìí. Õàâðèí êåìä áàëü÷ãàð 5-6 äóóíàä éîâºàð îäàä, ò´ë àâëºíà ê´äëìø ÿºš äàâšàõèíü õ³ë³äìí.
ªó÷ ºàð šèëèí òóðøò ñîâõîçàí í¢¢ðëã÷ êåâ³ð ºàðäñíà ò´ë³ Ïåòð Êîñòþê Ê¢÷-ê´ëñí³ Óëàí Òóãèí, Ê¢íäëëºí³ òåìäãèí îðäåíì¢ä³ð, êåñã ìåäàëüìóäàð à÷ëãäëà, òåð¢íä "Õàëüìã ÀÑÑÐ-èí à÷òà çîîòåõíèê÷" áîëí "ÑÑÑÐ-èí ñóðºóëü-ýðäìèí éè뺳í ñ³í ê´äë³÷" ãèäã à÷òà íåðä 碢ëºãäë³.
Ýãë óëñò í´êä áîëõàð êåç³ ÷èãí ç¢òêäã á³³ñìí. Òåð¢í³ íèë÷³ð õ´´÷íð Ì.Ä.Óëþìäæèåâ, Â.Ä.Áîâàåâ, Ø.Ñ.Âàøàåâ, Á.Ì.Ìàãîìåäîâ, àõ ìàë÷ Ý.Á. Òþìåíîâ, ìåõàíèçàòîðìóä À.È.Äàâûäîâ, Ï.Ó.Íàäáèòîâ, Ì.ß. Ëûñåíêî, Ñ.Ã.Ãàâèðîâ, Ñ.À.Õóäîëü÷àåâ, È.È.Êðèâîðó÷êî, ìåëèîðàòîðìóä Â.È.Ðàäþêèí, À.Ì.Êè÷èêîâ, Â.È.Îëäèí, òîñõà÷íð Ö.Î.Íîñòàåâ, Ä.Á.Õîäæèãîðîâ, Ñ.Ø.Áàäìàåâ áîëí íàíü ÷èãí ê´äëìø÷íð ÑÑÑÐ-èí ê¢÷-ê´ëñí³ ìåäàëüìóäàð áîëí îðäåíìóäàð à÷ëãäëà.
Õàðì ò´ðõä, Ïåòð Ôîìè÷ ê¢íä ãåìèí óðøãàð 75 íàñíäàí ê¢ðëãî 2005-÷ šèëèí îêòÿáðü ñàðèí 20-ä ñ³³º³í õ³³ë³. Àðøàí Áóëã ñåë³í³ óëñ ºàðäà÷àí ìàðòõø. 2006-÷ šèëèí èþíü ñàðèí 12-ò ñåë³í³ ñîéëûí Ãåðèí ýðñ äååð Ïåòð Êîñòþêä íåð³äñí ñàíëûí ñàìáð óãëš ò³âñìí. Òåð¢í³ íåðèã ïîñåëêèí íåã óóëüíö 碢š³í³. 2009-÷ šèëä Öåëèíí äóíäûí øêîëûí ñåäâ³ð³ð Ïåòð Êîñòþêèí ñàíëä íåð³äñí "Äîáðûé ñëåä â èñòîðèè ñåëà" ãèäã íåðò³ äåãòð áàðàñ ºàðëà.

ØÀÀÊÓÍ Âàñèëèé

Ìàíà ýê-ýöêíðèí šèðºëèí õààëºä ä³³í³ áîëí òóóâðèí ê¢÷ð çîâëœ ó÷ðâ. Áຠ䢢âð íàñíäàí ò´ðñêí ºàçðàí õîðòíàñ ñóëäõõàð àຠöóñàí àñõš, çàëó-ç´ðìã³í ¢ç¢ëš ýäí ä³³í³ ºàëä òóñâ. Õîðòíà íåð 碢º³ä, õîë êèèòí Ñèâðèí ºàçðò ´ëñ³ä-ò¢ð³ä, ´ðê-á¢ë³í ´ëí ¢êë³ñ ºà𺚠àâõàð õàð ê´äëìøò ê´äëš éîâñìí. Õ´´ííü ò´ðñêí òàœº÷àí áîñõš àâõàð 㢚ðš ê´äë³ä, ꢢêäò³í ñ³í šèðºë òåòêõ³ð ñóðºóëü ´ãñìí.

Ñïåöèàëüíûé îòðÿä áûñòðîãî ðåàãèðîâàíèÿ "Êðå÷åò" Óïðàâëåíèÿ Ðîñãâàðäèè ïî ÐÊ îòìåòèë 25-ëåòèå ñî äíÿ îáðàçîâàíèÿ. Ïî ýòîìó ñëó÷àþ â çàëå çàñåäàíèé Äîìà ïðàâèòåëüñòâà ÐÊ ñîñòîÿëîñü òîðæåñòâåííîå ñîáðàíèå.  í¸ì ïðèíÿëè ó÷àñòèå âåòåðàíû ñïåöïîäðàçäåëåíèÿ, ñîòðóäíèêè ÑÎÁÐ, ïðåäñòàâèòåëè îðãàíîâ âëàñòè, ñåìüè áîéöîâ îòðÿäà. Ñâîè ïîçäðàâëåíèÿ íàïðàâèëè Ãëàâà Êàëìûêèè À. Îðëîâ, Ïðåäñåäàòåëü Íàðîäíîãî Õóðàëà (Ïàðëàìåíòà) ÐÊ À. Êîçà÷êî. Ñîòðóäíèêîâ ñïåöîòðÿäà ñ 25-ëåòèåì ïîçäðàâèëè Ãåðîé Ðîññèè Á. Ãèíäååâ, êîëëåãè è âåòåðàíû ñïåöïîäðàçäåëåíèÿ.
 ïðèâåòñòâåííîì ñëîâå íà÷àëüíèê Óïðàâëåíèÿ Ðîñãâàðäèè ïî ÐÊ Í.Ì. Íàñòèíîâ îòìåòèë çíà÷èìîñòü è âàæíóþ äëÿ îáùåñòâà è ãîñóäàðñòâà äåÿòåëüíîñòü ñïåöïîäðàçäåëåíèé áûñòðîãî ðåàãèðîâàíèÿ, ïðîôåññèîíàëèçì, áåçóïðå÷íóþ ñëóæáó áîéöîâ îòðÿäà "Êðå÷åò", èõ íåîöåíèìûé âêëàä â äåëî áîðüáû ñ ïðåñòóïíîñòüþ è îáåñïå÷åíèå îáùåñòâåííîé áåçîïàñíîñòè è ïðàâîïîðÿäêà. Çà ãîäû ñëóæáû îòðÿä áûñòðîãî ðåàãèðîâàíèÿ íåîäíîêðàòíî ó÷àñòâîâàë â äåñÿòêàõ ñïåöîïåðàöèé â "ãîðÿ÷èõ òî÷êàõ", â ïðîòèâîäåéñòâèè îðãàíèçîâàííîé ïðåñòóïíîñòè, âûïîëíÿë îïåðàòèâíî-ñëóæåáíûå çàäàíèÿ íà òåððèòîðèè Ñåâåðî-Êàâêàçñêîãî ðåãèîíà. È ñåãîäíÿ áîéöû ÑÎÁÐà äîñòîéíî íåñóò ñëóæáó, âûïîëíÿÿ çàäà÷è ïî çàùèòå çàêîííûõ èíòåðåñîâ ãðàæäàí, êîíñòèòóöèîííîãî ñòðîÿ ñòðàíû.
Èñòîðèÿ ÑÎÁÐà óõîäèò êîðíÿìè â ñóðîâûå 1990-å ãîäû, âðåìÿ, êîãäà ìîëîäîå ðîññèéñêîå ãîñóäàðñòâî, âîçíèêøåå íà îáëîìêàõ ÑÑÑÐ, çàõëåñòíóëà âîëíà îðãàíèçîâàííîé ïðåñòóïíîñòè, è îñíîâû ãîñóäàðñòâåííîñòè ïîäâåðãëèñü ñåðüåçíîé ïðîâåðêå íà ïðî÷íîñòü ñî ñòîðîíû ñåïàðàòèñòîâ è àâàíòþðèñòîâ ðàçíîãî òîëêà. Îòâåòíûì øàãîì ãîñóäàðñòâà ñòàëî ñîçäàíèå ñïåöèàëèçèðîâàííûõ ïîäðàçäåëåíèé ïî áîðüáå ñ îðãàíèçîâàííîé ïðåñòóïíîñòüþ, â ñòðóêòóðó êîòîðûõ âîøåë ÑÎÁÐ.  ñîîòâåòñòâèè ñ ïðèêàçàìè ÌÂÄ Ðîññèè è Êàëìûêèè áûë îáðàçîâàí ñïåöèàëüíûé îòäåë áûñòðîãî ðåàãèðîâàíèÿ â ñîñòàâå Óïðàâëåíèÿ ïî áîðüáå ñ îðãàíèçîâàííîé ïðåñòóïíîñòüþ ÌÂÄ ÐÊ. Ïîçæå áûë óñòàíîâëåí Äåíü ÑÎÁÐà, îòäåëà Ðîñãâàðäèè ïî ÐÊ.
Ó èñòîêîâ îáðàçîâàíèÿ ïîäðàçäåëåíèÿ ñòîÿëè: ìèíèñòð âíóòðåííèõ äåë ðåñïóáëèêè Ý.Ó. Áàêëàíîâ, à òàêæå ðóêîâîäèòåëè ïîäðàçäåëåíèé ÌÂÄ À.Á. Ëèäæèåâ, À.Ñ. Êåíçååâ è äðóãèå. Ïåðâûì íà÷àëüíèêîì ÑÎÁÐà áûë Â.Â. Ëÿøåíêî, â ïîñëåäóþùåì ïîäðàçäåëåíèå âîçãëàâëÿëè íûíå íàõîäÿùèåñÿ â îòñòàâêå: È.Â. Âÿòêèí, À.Í. Îðãàåâ, Í.Á. Ñàðàíîâ. Ñ 2009 ãîäà è ïî íàñòîÿùåå âðåìÿ îòðÿäîì ðóêîâîäèò ïîëêîâíèê ïîëèöèè À.À. Êîæèõîâ.
Ïðàêòè÷åñêè âñå ñïåöíàçîâöû íàãðàæäåíû ãîñóäàðñòâåííûìè íàãðàäàìè (172 áîéöà). Äâà ñîòðóäíèêà óäîñòîåíû âûñîêîãî çâàíèÿ “Ãåðîé Ðîññèéñêîé Ôåäåðàöèè”. Ýòî Á.À. Ãèíäååâ è Ì.-Ê. Ì.-Ê. Ãàéèðõàíîâ (ïîñìåðòíî). Íà ñîáðàíèè ìèíóòîé ìîë÷àíèÿ ïðèñóòñòâóþùèå â çàëå ïî÷òèëè ïàìÿòü áîéöîâ "Êðå÷åòà", ïîãèáøèõ ïðè âûïîëíåíèè ñëóæåáíîãî äîëãà.
Äåéñòâóþùèå ñîòðóäíèêè è âåòåðàíû ÑÎÁÐà áûëè íàãðàæäåíû âåäîìñòâåííûìè ìåäàëÿìè, íàãðóäíûìè çíàêàìè, ïî÷åòíûìè ãðàìîòàìè. Òîðæåñòâåííîå ìåðîïðèÿòèå çàâåðøèëîñü êîíöåðòîì õóäîæåñòâåííûõ êîëëåêòèâîâ è âûñòóïëåíèåì àðòèñòîâ ðåñïóáëèêàíñêèõ àíñàìáëåé.
Áàòà ÁÎÂÀÅÂ

 ðåãèîíàëüíîì ïåíñèîííîì âåäîìñòâå ïîäâåëè èòîãè åæåãîäíîé êàìïàíèè ïî ïðèåìó çàÿâëåíèé îò ôåäåðàëüíûõ ëüãîòíèêîâ, êîòîðûå ñäåëàëè ñâîé âûáîð íà 2019 ãîä, óêàçàâ ñïîñîá ïîëó÷åíèÿ íàáîðà ñîöèàëüíûõ óñëóã (ÍÑÓ). Êàê îòìåòèë âåäóùèé ñïåöèàëèñò-ýêñïåðò îòäåëåíèÿ ÏÔÐ ïî ÐÊ Âèêòîð Ñàíãàäæèåâ, ðåçóëüòàòû ñâèäåòåëüñòâóþò î òîì, ÷òî ãðàæäàíå ïî-ïðåæíåìó ïðåäïî÷èòàþò äåíåæíûé ýêâèâàëåíò ñîöèàëüíûõ ëüãîò. ×èñëåííîñòü æèòåëåé Êàëìûêèè, èìåþùèõ ïðàâî íà ïîëó÷åíèå ãîñóäàðñòâåííûõ ñîöèàëüíûõ óñëóã, ñîñòàâëÿåò 28801 ÷åëîâåêà.
Ñ ó÷åòîì ïðèíÿòûõ çàÿâëåíèé îò ãðàæäàí è ïðîëîíãèðîâàíèÿ èõ äåéñòâèÿ, ïî îòíîøåíèþ ê ïðåäûäóùåìó ïåðèîäó, îáùàÿ ÷èñëåííîñòü ëèö, êîòîðûå áóäóò ïîëó÷àòü äåíåæíûé ýêâèâàëåíò îäíîé èëè íåñêîëüêèõ ñîöèàëüíûõ óñëóã, â 2019 ãîäó ñîñòàâèò 71% îò îáùåé ÷èñëåííîñòè ëüãîòíèêîâ. Ïðè ýòîì â Òåððèòîðèàëüíûå îðãàíû ÏÔÐ ñ çàÿâëåíèåì îá îòêàçå îò ÍÑÓ îáðàòèëîñü 1649 ÷åëîâåê, 215 - î âîçîáíîâëåíèè, 8 - íà ïðåäîñòàâëåíèå íàáîðà ñîöèàëüíûõ óñëóã.
 ÌÔÖ îáðàòèëèñü ñ çàÿâëåíèÿìè âñåãî 7 ÷åëîâåê. ×åðåç "Ëè÷íûé êàáèíåò ãðàæäàíèíà" íà îôèöèàëüíîì ñàéòå ÏÔÐ è ïîðòàë ãîñóñëóã - 1068 æèòåëåé Êàëìûêèè. Íàïîìíèì, ÷òî íàáîð ñîöèàëüíûõ óñëóã íàçíà÷àåòñÿ áåç îãðàíè÷åíèÿ ñðîêà äåéñòâèÿ. Îáðàùàòüñÿ â Ïåíñèîííûé ôîíä è ÌÔÖ íóæíî áûëî ëèøü â òîì ñëó÷àå, åñëè ôåäåðàëüíûé ëüãîòíèê èçìåíèë ðåøåíèå, ïðèíÿòîå â ïðåäûäóùèå ãîäû.

Íàø êîðð.

Õàëüìã Òàœº÷èí ³ìòí³ ñîöèàëüí òåòêâðèí êîìïëåêñí Öóòõëœãèí ñîöèàëüí ê´äë³÷ Èðèíà Ôóãà ²ð³ñ³í ìàðºàíä äèèëâð á³ð³ä, "ѳí ãèñí ñîöèàëüí ê´äë³÷" ãèäã íåð 碢ñí³ òóñê áàéðòà 糜ã îäàõí èðâ. Èðèíà Âèêòîðîâíà ìàíà òàœº÷ä ñîöèàëüí ê´äë³÷íðèí öåðãëëò á¢ðä³ãäñí³ñ àâí ºó÷ øàõó šèëä³í ê´äëš³í³, òåã³ä èèì ÷èíðò³ ìàðºàíä äèèëâð á³ðñíü õàðà áèø áîëšàíà. Îäàõí áèäí ýí¢íë³ õàðºàä, ê´äëìøèííü áîëí ìàðºàíà òóñêàð ꢢíäâèäí.
- ªó÷ øàõó šèë õîîðàí ìàíà õîòë áàëºñíä ñîöèàëüí ê´äë³÷íðèí öåðãëëò á¢ðä³ãäñìí. Ýí êåðã ê¢ö³ñí Ëþáîâü Âàñèëüåâíà Êóëèêîâà áàëºñíà ãåðì¢ä ýðã³ä, ³ìòíä ýí öåðãëëòèí òóñêàð ö³³ëºâðèí ê´äëìø äàâóëñìí. Íåã ä³êš ýí íàìàã äóóäàä, õàìäàí ãåðì¢ä ýðã³ä, ³ìòíë³ õàðºõìí ãèš ñóðâ, òèèã³ä áè õîéð ñàðäàí ä´œ áîëñíà õ´´í ýí ê´äëìøò îðëàâ. Ò¢ð¢í àâãòàí éèð ê¢íä áèë³, ºàíöàðí á³³äã ìåä³òíð, ãåìò³-øàëòãòà óëñ ìàäíä èòêëãî, ýäíèã ìåêë÷êâç³ ã躳ä ñàã á³³äã áèë³. Áîëâ áèäí ýäíä ãåðèí ê´äëìø ê庳ä, êîììóíàëüí òóñëìšèí ì´œãèíü ´ã³ä, ýäí³ ëüãîòûí òóñêàð ïåíñèîíí ñàœä áîëí ñîöèàëüí õàðñëòä ìåä³ä, õîò-õîîëûíü õóëäš àâàä, ä´œ áîëàä, ´´ðõí òàíüëäñíà õ´´í ìàäí õîîðíä áàò çàëºëäàí áàòðâ. Öåðãëëò á¢ðä³ãäñí öàãò ñîöèàëüí ê´äë³÷ áîëºíä 15-18 ê¢í õ³ë³âðò á³³ñìí, - ãèš Èðèíà Âèêòîðîâíà ò¢ð¢í šèëì¢äèã òîäëš êåëâ.
Ýí šèëì¢äèí ýðãöä êåä¢ ê¢í ýí¢í³ õ³ë³âðò á³³ñí³ òóñêàð êåëõ êåðã óãà. Ê¢í áîëºí ýí¢í³ šèðºëä îíö îðìàí ýçëí³, êåí-íåãí³ííü ñåäêë áîëí çàœ ìåäš, È.Ôóãà êèëìš³í òóñõàíà. Îäà Èðèíà Âèêòîðîâíàí õ³ë³âðò àðâí ê¢í á³³í³, öóºàð ýí¢ã ê¢ë³š, éèðèí ꢢíä³ä ÿìð íåã ò´ð³ð õóâàëöõàð ñåäí³. Êåñãíü àðâ-õ´ð øàõó šèëä³í ýí¢í³ òåòêâðò á³³í³, òåã³ä ýäí áàéð-çîâëœãàðí ³äë õóâàëöš, ´´ðõí ýëãí-ñàäí ìåò áîëíà. ªó÷í šèëä³í Èðèíà Âèêòîðîâíà Â.Ì.Êîëóøêèíàã õ³ë³š³í³, òåã³ä ýäí õîîðíäàí ýã÷íð áîëâ ãèš êåëš áîëšàíà. Ãåìò³-øàëòãòà ꢢêä ê¢¢í³ êåñã ò´ð õàºëš, ýí¢í³ ëüãîò îëçëõ ç´âèíü õàðñ÷, ãåðòíü ñ³í òààë òîãòàš, Èðèíà Âèêòîðîâíà ò¢ð¢í äóóäâðàðíü ê¢ð³ä èðí³. Îäàõí ñîöèàëüí ê´äë³÷íðèí äààâðò ýäí³ õ³ë³âðò á³³äã óëñèã òåàòðò äàõóëàä ê¢ðãõ, õîò áåëäõ, ìîä ê´ð³äõ íåìð äààëºâð áàòëãäñí á³³í³. Òåã³ä êåõ-ê¢ö³õ êåðã äàëà áîëíà, ìåä³òíð ýì ýñ ãèš õîò-õîë õóëäš àâõèã ñóðõëà, ýäí òåð¢ã êèëâð³ð õóëäš àâñí äååð³í ñ³í ÷èíðò³ áîëõèã õ³ë³í³. Õààëºèí ì´œãèíü ýäí áèéñíü äààíà, òåã³ä Èðèíà Âèêòîðîâíàä ãåðèí ýçíü ä´œ áîëš ýâð³ ê´ëã³ðí áàçðò, ëàâêä ýñ ãèš àïòåêä ê¢ðãí³. ¥´ðõí óëñíü ýí¢í³ ê´äëìø èê äààâðòà áîëí ê¢íä áîëšàõèã ìåä³ä, ç³ðì ò´ðì¢ä õàºëõäíü ä´œ áîëäãíü èê óðìä ´ãí³ ãèš È.Ôóãà êåëí³. Ò¢ð¢í ýðäì³ðí Èðèíà Âèêòîðîâíà êîíäèòåð áîëíà, ýí ºóéðèí 碢ò³ õîò-õîë áîëºõäàí éèð äóðòà. Òåð¢ãèíü ìåä³ä ýýšíð ç³ðì êåãäëì¢äèí ðåöåïòàð õóâàëöõèã ýñ ãèš ÿºš òåð¢ã áîëºõ êåðãò³ºèíü äàñõõ ñóðíà.
- ªó÷í šèë õîîðàí áè ñîöèàëüí ê´äë³÷ áîëëàâ, èèì ê¢í ýðê áèø ´ð-´â÷ ñåäêëò³, òåñâðò³, ³ìòíë³ ýýëò³ áîëõ ç´âò³. Ê¢í áîëºíä îíö îíüã êåðãò³ áîëíà, òåã³ä öàã õîâð áîëâ ÷èãí á¢ë³í ¢ã³í êåëš, öàã îëš ¢¢ì¢ëš³õ ò´ðèíü ìåäš àâõ êåðãò³, - ãèš Èðèíà Âèêòîðîâíà õóâàëöâ.
Öóã³ð³ñ³í ìàðºàíä äèèëâð á³ðñí éîâäë È.Ôóãàä èê óðìä ´ã÷, ê´äëìøíü îëí ³ìòíä êåðãò³ áîëí òóñòà áîëšàõèã èòê¢ëâ. Ø¢¢š àâñí ýðäìä³í èòêëò³ áîëàä, Èðèíà Âèêòîðîâíà îíüäèí ìåðãšëò³í ´´äë¢ëõ³ð øóííà. Ýí šèëì¢äèí ýðãöä ìåäèöèíñê ñåñòðàí, ñîöèàëüí ìåíåäæìåíòèí, êîìïüþòåðí êóðñ ò´ãñ³â.
Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ