Бичкдүдин төлә шин театр

Хальмг ик сурһулин багшнр болн оютнр олн әмтнд туста кесг төсв болн керг-үүлдвр күцәнә. Тер тоод «Элстин бичкн театр» («Малый элистинский театр») төсвиг хальмг һоллгч вузин «Гармония» гидг психологин төвин көдләчнр болн оютнр бәәдл-җирһлд тохраҗана. Бичкдүдин болн арвтнрин төлә бүрдәсн керг-үүлдврт орлцачнрин түрүн харһлт «Төрскән харсачнр» таңһчин саңд болв. Түүнд уйн наста наадачнр, теднә экнр, таңһчин саңгин һардвр, багшнрин сурһуль-эрдмин дацңгин һардач, педагог номин кандидат Очра Ирина, психологин төвин һардач Бардан Нина болн волонтермудын «Цаһан седкл» клубин гешүд орлцҗ күүндвр кев.
«Социальн театр гиснтн-энтн бичкдүдт күргдг сурһмҗин болн психологин дөң болҗана. Энд наадыг орлцачнр-бичкдүд болн арвтнр эврән бичнә, хәләһәчнр болхла энүнә үүлдврт орлцҗ чадҗана», – гиҗ психологин төвин һардач цәәлһврән өгв. Бичкдүдт төрскнч седклин сурһмҗ өглһн төсвин һол күслнь болҗана. Тер мет теднә заң-бәрцинь чаңһахин төлә психологин дөң күргҗәнәвидн. Театриг цааранднь өргҗүллһнд эднд «Төрскән харсачнр» саңгин һардач Хаалһин Очр теднә седвәриг дөңнҗәнә. Саңгин һардврин үрврәр уйн наста билгтнрин белдвринь ясруллһнд эрдмтә, дамшлтта режиссер, Хальмг Таңһчин ачта артистк Паран Тамара дөңгән күргнә.
Тер мет психологин төрәр нәрн тоотыг дасҗ авхин кергт хальмг вузин багшин сурһулин-эрдмин дацңгин оютнрин төлә «Гармония» төв сән таалта лабораторь болв. Эднә «Цаһан седкл» волонтермудын клуб һурвн җилин эргцд социальн приютин күүкдлә болн СВО-д орлцачнрин өрк-бүлмүдт өсчәх бичкдүдлә сурһмҗин көдлмш кеҗәнә. Тиим кевәр оютнр бичкдүдт болн арвтнрт сурһмҗ өглһнә кесг эв-арһиг эврә дамшлтан байҗулҗ дасчана.
Эднә театрт 9-12 наста бичкдүд болн арвтнр ирнә. Олн зүсн төрәр наадан тәвнә. Эднд наадна учр-утхинь Бардан Нина болн төвин нань чигн мергҗлтнр-психологуд зааҗ өгнә, сценарий чигн бичнә. Дәкәд бичкдүд заасн төрәр тоолвран келҗ хоорндан ухаһарн хувалцҗ наад кенә. Эднд тәәз деер һарлһн таасмҗта болна, әмтн теднә наад, келсн тоолвринь таасад, альхан ташхла бас ик урмд өгнә. Тиигәд эдн театрла болн нааднд орлцдг керглә иҗлднә, гиҗ Нина Аркадьевна келнә.
Тер тоод эдн ода мобильн кецтә тоотын тускар тоолвран келнә, телефонд орад суусн күн талдан кесг юм үзхш, үүрмүдәсн хольҗна, талдан чигн дуту-дунд тер тоотд бәәнә гиҗ күүкд цәәлһврән өгнә. Тер мет Диилврин 80 җилин өөнд болн Элстин йиртмҗиг харслһна туск наадыг бичкдүд болн арвтнр тәвлә. Төвин психологуд болн оютнр-волонтермуд эднд дөң болна. Тиигәд СВО-д эцкән геесн бичкдүд болн приютд эк-эцкин теҗәл-дурн угаһар бәәдг күүкд нааднд орлцад, олн зүсн төрәр тоолвран келәд, шин үүрмүдләһән таньлдад, өвдкүрин тускар мартна.
Эдниг «Гармония» төвд болн театрт экнрнь болн сурһмҗлачнрнь авч ирнә. Теднд Нина Аркадьевна ик гидг ханлтан өргнә. Яһад гихлә бичкдүд психологин сән дөң авна, һундлан, өөлсн-өңгәсән мартна, байр-бахмҗан икдүлҗ урмд авна, теднә шунлтнь өөдлнә, тиим дөң эднд театр чигн күргнә. Бичкдүдт сән сурһмҗ өглһнә, теднә шунлтынь өөдлүлһнә ицгтә эв-арһ болҗах театрт орлцуллһна кергиг психологуд ода өргнәр олзлҗана.
Арвтнр чигн тер нааднд шунмһаһар орлцна, хоорндан тәәз деер тоолврарн хувалцҗ әмтнд ухан-тоолвран медүлҗ театрт ирсн әмтнлә, хәләһәчнрлә хәрлцдгән, талдан улсла чигн эмәлго күүнддгиг дасч авна. Театр тиим кевәр теднә психолог, эмнүләч, урмдулач болна.
Тиим кевәр арвтнр болн бичкдүд эврә наадан әмтнд тааста төрәр тәвҗ билг-эрдмән кесг бүрдәцст үзүлнә, эдниг медәтә әмтнә герт ээҗ-аавнр теңкән угаһар күләнә. «Мана оютнр-волонтермуд Хальмг ик сурһульд эрдм-медрлән авсна хөөн таңһчд үлдхлә ик туста болх бәәсмн. Эдниг социальн прютд, СВО-н орлцачнрин өрк-бүлмүдт сәәнәр меднә, теднлә йостаһар иҗлдәд үүрлсн бәәнә. Тер бат ул деер эдн мергҗлтнр болсна хөөн көдлмшән цааранднь олнд тустаһар күцәх билә», -гиҗ Нина Аркадьевна тоолвран келнә.
Тер мет хотл балһснд болдг олн зүсн керг-үүлдврт Элстин бичкн театрин артистнриг дуудсн болхла бас ик туста юмн болхмн гиҗ төвин һардач, чадмг психолог Бардан Нина цәәлһвр өгнә. Бичкн артистнр Юрий Клыковин, Хахлына Тамаран, Делгә Эрднин болн нань чигн баатрмудын тускар наадан тәвҗ теднә туурмҗта җирһлин тускар әмтнд келҗ өгнә, волонтермуд эднд дөң болна, тер төрлә залһлдата видеофильм, зургуд үзүлнә, тиим кевәр уйн наста артистнрин наадн уданд мартдглго әмтнә седклд үлднә.
Психологудын болн волонтермудын үүдәсн Элстин бичкн театрт, теднә бичкн болн уйн наста наадачнрт күцәмҗ дурдҗанавидн, ховр билг-эрдмәрн Элстин болн райодын әмтиг байрлулҗ йовтха гиҗ йөрәҗәнәвидн. Туста керг цааранднь кесг һазрт делгрлт авад йовтха.

ҖААХАН Бадм