Келн-улсин иньгллт – мана күчн

Сегодня, 12:21 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сойл

Әрәсәд улсин ниицлтин җил гиҗ орн-нутгин Президент Владимир Путинә зәрлгәр зарлгдсмн. Әрәсән ик нутгин нег хүвнь болгч Хальмг Таңһчд улсин ниицлтин җилд нерәдсн байрин ик керг-үүлдвр моһа сарин 16-д болв.

Таңһчин район болһнас олн келн-улсин элчнр Элстд цуглрҗ ирв. Манҗин Аркадин нертә филармоньд ик чинртә эн цуглран өргмҗтә бәәдлд давв. Филармоня герин һазань олн зүсн көгҗм күңкнәд, үүдәгч коллективс нааран ирҗ йовх улсиг ду-бииһәрн тосв. Келн-улс болһн эврә көгҗмин зевсгүдән авч ирснь, эврә хотарн цугтаһинь тооҗахнь бас үзгдв.
«Әрәсә, уралан!» гидг хореографическ үүдәвр үзүлҗ байр эклв. Георгий Свиридовин көгҗм олзлҗ тәвгдсн билгин эн үүлдвр олн келн-улста Әрәсә уралан зүткҗ йовхинь сән кевәр медүлв. Орн-нутгин келн-улсин ни-негн бәәдл-җирһлин болн үүлдврин тускар болсн чинртә керг-үүлдврт тиим урмдта эклц сән йовуд өгв. Байрин тәәз деер Хальмгин Баатр, нер туурсн балетмейстер, «Өөрднр» бииһин театрин һардач Нәдвдә Петр нүр үг келҗ, келн-улсин ниицлтин җилин чинринь өргв. Мана орн-нутгин олн келн-улс тууҗин һол цагас нааран кен-негән күндлҗ, ниитәһәр бәәдгин тускар келхләрн, әмтн йирин җирһлдән хамдан көдләд, үрдән өскәд, әәмшг учрсн цагла хамдан ээм-ээмән түшлдҗ хортна өмнәс дегц босдгин тускар Петр Тимофеевич келв. 1812 җилд, 1941 җилд тиигәд олн келн-улс ни-негн кевәр Төрскән харссмн. Давсн зун җилин йирдгч җилмүдт орн-нутгт амр биш бәәдл учрсн цагт сойлын көдләчнр чигн хамцад, билг-эрдминнь дөңгәр цуг улсиг хамцулхар зүтксинь Хальмгин Баатр тодлв. Өдгә цагт чигн улсин залһлдан, хамцу үүлдвр урдк кевәрн чинрән гееһәд угаг, цааранднь чигн эн ниицлтиг батллһнд цугтан орлцхд эн җил туслхнь маһд уга, гиҗ Нәдвдә Петр иткүлв.
Улсин ниицлтин җилиг байрин бәәдлд секчәх йовдлла цуглрсн улсиг Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән йөрәв. «Мана таңһчд кен-негндән дөң болҗ, хамцу көдлмшән кеҗ, байрин өдрмүдән темдглҗ 94 келн-улсин элчнр бәәнә. Иньгллтд мана күчн батрна, иньгллтд мана чидл урһна. Эндр эн байрт орлцхар ирсн селәнә көдләчнрт, сойлын үүлдәчнрт, төрскн һазртан көдлҗәдг, нутгиннь зөөринь байҗулҗадг цуг улст ханлтан медүлҗәнәв. Мана ик Төрскнә олн келн-улсин өрк-бүлиг батллһнд эннь күн болһна тәвц болҗана», - гиҗ Гилән Герасимовна таңһчин улсин шунлтыг үнлв.
ЮФО-д РФ-н Президентин күцц зөвтә элчин аппаратын Хальмг Таңһчар үүлддг федеральн ах инспектор Александр Беляев йөрәлин үгдән Хальмг Таңһч олн келн-улс ниитәһәр бәәдг регион болҗахиг, ниицлтин болн иньгллтин авъясмуд таңһчд бат болҗахиг темдглв. Ни-негн ик орн-нутгин иргнмүд болҗадг седкл Әрәсән цуг улсиг негдүлҗәнә. Эннь тегәд мана ниицлтин күчинь медүлгч, мана күцәмҗин улнь болгч бат ул-сүүр болҗахин тускар йөрәлин үгдән Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов келв.
Байрин сүүрин дару таңһчин билг-эрдмин үүлдәчнрин болн олн келн-улсин элчнрин орлцата байрин концерт болв. Элст балһсна 4-ч тойгта дунд сурһулин һурвдгч «в» классин сурһульч Улана Артур умшсн улсин иньгллтин туск шүлг цуглрсн әмтнә оньгиг зальта үгмүдәрн авлв. Хальмг улсин артист Мергн Ким дуулсн «Нүүдлә» дун дәәнд йовх цергчнрт өөрхн иньгин дурн ямаран ик урмд өгдгиг медүлв. Мергн Ким болн Городовиковск балһснас ирсн баахн дууч Даяна Бандурян хамдан дуулсн «Экин туск» дун күн болһна седклд күрч, кен-негинь үүмүлснь лавта.
«Өөрднр» бииһин театрин «Бидн Әрәсә» гидг көгҗмин-хореографическ наадн цуглрсн улст сүрә өгч, уралан көтлсн болв. Корей улсин кеңкргүдин ә, түрг-месхетинцнрин би, дагестанск болн ногайцнрин дун нег-негән сольҗ, таңһчд бәәдг келн-улсин билг-эрдмлә әмтиг таньлдулв.
Хальмг Таңһчин Толһачин мөрән дииләч Брюгидикә Айса, хальмг улсин ачта артистк Татьяна Бузылева, хальмг улсин артистк Очкан Анна болн нань чигн билгтнр эн өдр олн хәләһәчнриг сәәхн эрдмәрн байрлулв.
Өдгә цага амр биш бәәдлд цуг күнд тоотыг дааҗ һарчадг орн-нутгт улсин ниицлт ямаран ик чинр зүүҗәхиг цугтан медҗәнә. Цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗ, Төрскнәннь төлә хамдан дәәлдҗ йовдг эндрк баатрмудт нерәдсн дун терүгинь медүлв. Һәрән Алексей эн ду өргмҗтәһәр дуулад бахмҗ үүдәв.
Баһчуд таңһчд болҗадг чинртә керг-үүлдврмүдт шунмһа кевәр орлцҗахинь Манҗин Эмбан нертә «Герл», «Тюльпанчик», «Веснушки», «Олимп» эстрадн бииһин болн нань чигн коллективсин хамцу концерт иткүлв.
Хальмг Таңһчд Әрәсән улсин ниицлтин җилин керг-үүлдврмүд иигәд байрин бәәдлд эклсн болдг.

ХӨӨЧИН Галина

Видео