Хальмг келән дасх күслтә

Сегодня, 12:34 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Эндрк баһчуд төрскн келән медхш, өөрхн иргчдән мана келн мартгдх гиҗ ах үйин улс зовна. Тернь учрта, бичкдүдин болн баһчудын ик зунь хальмгар келхш, дасхар чигн седхш. Зуг седвәртә, төрскнч седклтә баһчуд бәәнә, эдн бийснь хальмг келән дасхар шундг деерән талдан улсиг урмдулхар зүткдгнь темдгтә. Элст балһснд бәәдг Куприяна Бадм (зургт) тиим баһчудын негнь мөн.

Бадм Баһ Дөрвдә района Ханата селәнд һарсмн, бичкнәсн авн ээҗнриннь килмҗтә хәләврт өссн көвүн хальмг кел соңсад, өвкнриннь авъяс тодлад чик сурһмҗ авсмн. Эк-эцкнь чигн гертән хальмгар күүндәд, һурвн көвүндән медсән заадг билә. Хөөннь эднә өрк-бүл Баһ Дөрвд селәнүр нүүв, тенд көвүн Бадмин Батан нертә гимназьд сурад, хальмг келнә кичәлмүдт йилһән сән темдг авдг бәәсмн.
Хөөннь Москва балһснд нәәмн җилдән бәәһәд, Бадм хальмг келән мартад ирв. Хойр җил хооран эн төрскн һазртан эврә кергән секәд, әмтәхн хот-хол белдлһнә халхар үүлддг болв. Экнь Элла Владимировна һуйрин зүүтә хот-хол болһхдан эвтә, тегәд Бадм өөрнь бәәһәд, дөң-нөкд болдмн. Хөөннь эн Москвад көдлҗәһәд, нертә мергҗлтин һардврт әмтәхн хот-хол белддгиг дасад, сән дамшлт хоршав. Эврә кергән делгрүлҗәдг баахн арһлач хальмг келән дасх күсл зүүһәд, эднә кегдлмүд хулдҗ авдг улсиг бас соньмсулхар шиидв.
Мацг авальнь энүнә седвәриг дөңнәд, ода эдн хойр номт Артан Сергейин һардврт хальмг кел дасчана. Долан хонгт хойр дәкҗ болдг кичәлд эдн хальмг келнә зокалмуд дасад, олн зүсн төрәр күүнднә. Дәкәд Мацг «Сәәхн келн» олна ниицәнә үүлдврт орлцна. Төрскн келән сәәнәр дасхин төлә баһчуд хальмг бичәчнрин үүдәврмүд умшна, келән өргҗүлхин төлә дарҗңгуд, үлгүрмүд дасна. Бадмин келсәр, эн өдр болһн хальмг келәр дегтрмүд умшна, таңһчин телеүзләр һардг соңсхврмуд хәләнә. Шидр Балакан Алексейин «Арвн һурвн өдр, арвн һурвн җил» роман умшад дуусв, ода Бадмин Алексейин «Алтн шорад даргддго» роман экләд умшчана.
- Бидн мана әмтәхн хот-хол хулдҗ авдг улс дунд хойр дәкҗ марһа давулвидн. Тиигәд, дарҗңгуд келдг, орс келнәс хальмг келнд орчулх даалһвриг сәәнәр күцәсн улст бидн мана кегдлмүд белглвидн. Мини тоолврар, зуг эврә седвәрән һарһад, үүдәгч кевәр үүлдхлә, ямр чигн төр хаһлҗ болхмн. Мадниг, мана седвәриг дөңнҗәдг улс марһаст орлцна. Далад дусал чигн немр болдг гиҗ хальмг үлгүрт келгддгәр цөөкн үг чигн дасад, келән өргҗүләд тәвсн күслдән күрхвидн гиҗ санҗанав. Хулд кедг улс дунд дәкәд чигн соньн марһас давулҗ, әмтиг урмдулх санан бәәнә, тегәд хальмг келән дасчадг улсин то олна дөңгәр өсхнь лавта, - гиҗ Бадм тоолврарн хувалцв.
Баахн арһлачд Мацг авальнь, Мингиян дүнь авальтаһан дөң-нөкд болҗ, хамдан кергән делгрүлҗәнә. Цуһар эдн нег керг күцәсн деерән хамдан хальмг кел дасчана. Баһчуд кергән делгрүлҗ олзта- орутаһар үүлдхин тускар ухалсн деерән хальмг кел дасх саната улсиг дөңнхин төлә соньн керг-үүлдврмүд давулхар зуралҗана. Тегәд төрскнч седклтә баһчудын кергнь цаһан хаалһта болтха гиҗ дурдҗанавидн.
ДООҖАН Наталья

Видео