Өвкнрин зөөрән хадһлхин төлә

Сойл мана хамгин үнтә зөөр болна. Ик кезәнәс авн мана өвкнр үүдәҗ йовсн тоотыг маднд герәслҗ үлдәв. Эндр бидн энүг цааранднь әрүнәр хадһлхин төлә дорас өсч йовдг үйнртән күргҗ медүлх зөвтәвидн. Ямр чигн халхар керг-үүлдврмүд бүрдәгдхлә, сойлын элчнрин орлцлһн угаһар тернь давхш.
Одахн көдлмшин халхар Городовиковск балһснд одсн цагт района муниципальн бүрдәцин сойлын әңгин һардач Шорван Галинала күүндх саам учрв.
Галина Леонидовнан келсәр, өдгә цагт Городовиковск районд сойлын нәәмн бүрдәц болн нәәмн дегтрин саң үүлднә. РМО-н сойлын әңг балһсна сойлын Герт бәәршлнә. Энд бииһин, дууна, билг-эрдмин болн талдан халхар олн зүсн көдлмш давулгдна. Энүг ик дамшлтта мергҗлтнр чадмгар бүрдәҗ давулна.
Онц темдглхд, сүл хойр җилд «Сойлын земск көдләч» шаңһа көтлврин йовудт нааран зурһан мергҗлт ирәд көдлҗәнә. Эннь йир сән йовдл мөн. Шаңһа дем авсн деерән эн мергҗлтнр селәнә һазрт сойл делгрүлҗ чадх гисн иткл бәәнә. Тер мет билг-эрдмин сурһульд көдлхәр ирсн сойлын земск көдләчнрт селәнә муниципальн бүрдәцс немр 300 миңһн арслң дем өгнә. Немхәс, урднь шаңһа көтлврт 35 нас күртл баһчуд орлцҗ чаддг билә, ода болхла сойлын халхар күцәгддг көтлврин йовудт наста мергҗлтнр чигн көдлҗ чадҗана.
Городовиковск балһсна билг-эрдмин сурһуль 1960 җилд бүрдәгдсн болдг. Түрүн һардачнь Николай Зинченко бәәсмн. Хөөннь кесг һардачнр ирәд, бүрдәциг цааранднь делгрүлв. Эндр болхла ах үүрмүдин авъясмудыг эндрк багшнр болн сурһульчнр делгрүлҗ йовна. Өдгә цагт Татьяна Журба сурһулиг чадмгар һардҗана. Олн җилдән энд ик дамшлтта багшнр Нелля Черкашина, Татьяна Юношева, Светлана Пацаки, Кичгә Инга, Каҗикә Галина, Ульдинә Валентина, Ольга Нестеренко, Владимир Марковский көдлҗәнә. Җил болһн билг-эрдмин сурһулин сурһульчнр Цугәрәсән болн таңһчин марһаст орлцад ончрна. Тер мет эн сурһулиг күцәмҗтәһәр төгсәсн көвүд-күүкд цаарандан орн-нутгин сойлын нүүрлгч ик сурһульмудт сурна. Сүл җилмүдт Городовиковск билг-эрдмин сурһулиг төгсәсн 16 күн ирлцңгү вузмудт сурчахинь темдглх кергтә. Татьяна Журбан келсәр, җил болһн орн-нутгин ик сурһульмудын һардврас сурһулин багшнрт Ханлтын бичгүд ирнә.
Городовиковск района ханьд ордг селәдт бас сойлын көдлмш темдгтәһәр күцәгднә. Үлгүрлхд, Чапаевское селәнд олн җилдән хазгудын дууна коллектив үүлдҗәнә. Сарпулин, Ростовск болн хам-хоша бәәдг талдан регионмудт йовад, олн зүсн марһаст ончрсн болдг.
Виноградненское селәнд болхла түрг келн-улсин «Ахысха» ансамбль олн-әмтиг байрлулҗ йовна. Тогтсн авъясар, эдн бас олн марһаст даңгин орлцад, нерән дуудулна.
Городовиковск балһсна сойлын Герт болхла Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч Каҗикә Галинан һардврт ветеранмудын хор үүлднә. Коллектив 1961 җилд бүрдәгдәд, эндр күртл дуучнриг хамцулҗ йовна. Коллективин ханьд һучн шаху күн дуулна, хамгин настань 80 һарсн күүкд күн болна.
Эн района дегтрин саңгудт 11 күн көдлнә. Энд ик дамшлтта мергҗлтнр хамдан көдлҗәсн баһчудт цугинь зааҗ өгнә. Дегтрин саңгудын көдләчнр мергҗлтнрин марһаст даңгин орлцад, дамшлтарн хувалцна. Тодлхд, 2025 җилд Виноградное селәнә дегтрин саңгин һардач Мариана Гайзер «Библиопрофи-2025» марһанд орлцад, хойрдгч орм эзлв. Эн җилин эклцәр болхла, бичкдүдин саң ирлцңгү марһана ашар 250 миңһн арслң дем авад, шин дегтрмүд хулдҗ авсмн. Района дегтрин саңгудт Төрскән харсгч Алдр дәәнә болн цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмудла олн зүсн харһлтс даңгин бүрдәгднә. Тер мет района олна бәәдл-җирһлд шунмһаһар орлцдг улсла дару-дарунь харһдг авъяс бәәнә.
Иим кевәр Городовиковск районд сойлын халхар көдлмш бүрдәгднә. РМО-н сойлын әңгин һардач Шорван Галинан келсәр, кех-күцәх көдлмш ода чигн баһ биш, зуг ик дамшлтта, цаһан седклтә, кергән сәәнәр меддг мергҗлтнрин нилчәр зуралсан күцәх болҗ иткҗәнә.
КАРСАНА Евгения