Дегтрин саң үүлдврән делгрүлҗәнә

08-10-2026, 11:56 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сойл

А.Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңд хулһн сарин 1-д ик байрта йовдл болв. Дегтрин саңгин көдләчнр умшачнртан нерәдәд, шин хойр талвң секв. Сәәхн аһута талвңгин негнь – «Негдлтин бәәрн» нер зүүв. Дәкн нег талвң бичкн умшачнрт нерәдсн сойлын гегән-герлин аһу «Бичкдүдин сойлын делгрлт» гиҗ нерәдгднә. Байрин үүлдврт орлцхар олн умшачнр, сойлын көдләчнр, келн-улсин ниицәст орлцачнр, дегтрт дурта олн күн цуглрв.
Келн-улсин дегтрин саңгин һардач Безидеева Майян келсәр, өдгә цага некврлә ирлцүлҗ, умшачнр цуглрҗ ирдг бәәрнд сольвр орулҗ, сән таал тогталһнд Цугәрәсән марһанд мана дегтрин саң диилвр бәрсн йовдл ик дөң болв.
«Лучшие библиотечные практики - 2026» гидг марһанд эврә төсвән белдәд, орулҗ өгсн Хальмгин дегтрин саң диилвр бәрсн йовдлыг цуглрсн әмтн альхан ташҗ тосв. Эн марһан «Өрк-бүл» гидг келн-улсин төсв күцәлһнә йовудт дегтрин саңгудын ясруллһнд ик килмҗ һарһгдад, умшачнрт, таңһчин әмтнд ик байрта йовдл болҗана.
Шинрүллһнә көдлмшин йовудт келн-улсин дегтрин саң олн зүсн керг-үүлдвр күцәҗ болх хоорндан залһлдата бәәрнд хүврв. Байрин хургиг һардж давулсн дегтрин саңгин әңгин һардач Бадыша Ларисан келсәр, энд көдлмшин төрәр күүндвр кеҗ болх бәәрн, олн орлцата сойлын керг-үүлдвр күцәҗ болх бәәрн умшачнрин оньгт тусв. Энд билг-эрдмән үзүлх тәәз болн нааран ирсн умшачнр сууһад, цуг терүгинь хәләх таал чигн энд бүрдәгдв. Зургуд цокч авч болх, һәәхүлмүд бүрдәҗ болх аһу бас энд бәәнә. Иигәд нааран ирсн күн болһн седклднь тааста нег кергт орлцҗ, медрлән гүүдүлх цуг таал энд тогтагдв.
Негдлтин талвң
Дегтрин талвңгин шинрүлгдсн бәәрнд цуглрсн олн улсиг Әрәсән сойлын министр Ольга Любимова видеозалһлдаһар йөрәв. Кен чигн төрскн һазрла залһлда бәрхднь сойл ик тусан күргнә, дегтрин саңгуд болхла келн- улсин ухани зөөриг хадһлад, олн умшачнртан күргҗ медүллһнә сурһмҗин ик көдлмш кеҗәхиг Ольга Любимова темдглв. Өдгә цага умшачнрин некврмүдиг күцәҗ, үүдәгч кевәр көдлҗ йовтн, гиҗ министр йөрәв.
Әрәсән улсин ниицлтин җилд көдлмшин шин дамшлт үзүлҗ, диилвр бәрсн Келн-улсин дегтрин саңгин коллективиг Хальмг Таңһчин залврин нерн деерәс таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министр Александр Ким йөрәв. Таңһчин әмтн дурлҗ ирдг,кесг үйин умшачнрин тааста селвгчнь болҗ үүлддг дегтрин саң цагин йовуд дахад, шинрүлгдәд бәәхиг министр темдглв.
Келн-улсин дегтрин саңгин седвәртә көдлмшиг темдгләд, цааранднь чигн диилвр бәрҗ йовтн гиҗ йөрәлин үгдән, эднә көдлмшиг таңһчин сойлын болн зуульчллһна министрин дарук Байира Михайлова өөдән үнлв.
Таңһчд бәәдг чечен келн-улсин ниицәнә нерн деерәс Умар Эльжуркаев, Элстин чонҗин гелң, Хальмгин бичәчнрин Ниицәнә гешүн, шүлгч Юрий Котинов болн талдан улс дегтрин саңгин көдләчнриг болн умшачнриг байрта эн йовдлла үнн седкләсн йөрәв.
Бичкдүдин сойлын делгрлтд – цуг таал
Бичкн умшачнрт нерәдсн аһу йосндан соньн болҗ, нааран ирсн күүкд-көвүдт таасгдв. Энд бичкн умшачнриг дегтрин саңгин көдләч Җирһл тосч авад, энд бәәдг тавн аһун тускар келҗ өгв. Эгч Җирһллә хамдан соньн эн харһлтыг бичкн умшач Чин энд бәәдг соньн олн тоотла күүкд-көвүдт келҗ өгв.
Әрәсән Президентин медлд сойлын билг-эрдмин төрәр үүлддг Хүүвин гешүн, Әрәсән дегтрин саңгин һардач, Әрәсән сойлын Министерствин болн регионмудт модельн дегтрин саңгуд бүрдәлһнә федеральн төсвин зүүцүләч Вадим Дуда Хальмг Таңһчд бичкдүдин сойлын аһу Келн-улсин дегтрин саңд секгдҗәдг байрта йовдлла йөрәв.
Келн-улсин дегтрин саңгин бичкдүдин әңг сурһульчнрин зуни амрлһна цагла умшачнрин марафон бүрдәсн билә. Терүнд орлцад, диилвр бәрсн бичкн умшачнр ханлтын бичгүдәр болн үнтә белгүдәр ачлгдв. Эн йовдл мана таңһчд билгтә бичкдүд өсчәхиг медүлв. Дегтр умшлһнд шунҗ орлцсн көвүд-күүкд нәәрүлҗ бичдг, йөрәл келдг, умшсн тоотын тускар зургуд зурдг, кегдлмүд кедгинь ирсн улс үзв. «Тосвр», «Дегтр», «Эрдм» болн нань чигн бәәрнсәр бичкн умшачнр бийдән тааста дегтр, зургуд зурх, шүлгүд умшх болн нань чигн тоотла таньлдх арһта болв.
«Эрдм» гидг әңгд бичкн умшачнр «Леонардик» бичкн зурачнрин зургудын һәәхүллә таньлдв. Байира Буваева һардҗадг студьд орлцачнр дарани нег һәәхүлд орлцад, нүр орм эзләд ирсмн. Бичкн зурачнр Әрәсән олн келн-улсин тууль-түүксәр зургуд зурснь күүкд-көвүдин соньмслт үүдәв.
Балһсна баһ наста билгтнр - билгтә бичкдүдин таңһчин Төвин болн хотл балһсна хойрдгч тойгта бичкдүдин билг-эрдмин сурһулин күүкд-көвүд дегтрин саңгин байрт орлцҗ, дууна билгәрн эн хургиг кеерүлв.
Ашлад келхлә, шинрүлгдсн талвңгудын аһун кеерүл күүнә оньг авлна. Хальмг ишкә герин зәрм тоотыг аһун кеерүллһнд олзлснь соньн болв. Ора деерк төгрг өргн шам ишкә герин харач болҗ хәләгднә. Тер харачар нарна герл орҗах болҗ медгднә. Бадм цецг, хальмгудын зег, тод үзгәр бичгдсн тоот аһу болһна эрсмүдиг кеерүлҗәнә. Өвкнрин авъясмуд өдгә цагин некврлә ирлцүлгдҗ белдсн талвңгуд цуг тоотыг ниитә кевәр залһлдулҗана. Иим шинрүлгдсн бәәрнд ирҗ, дурта дегтрән умшх, үүрмүдтәһән харһх, бичәчнриг, номтнриг соңсх, артистнрлә харһх нань чигн олн керг-үүлдврт орлцх таал дегтрин саңгин шинрүлгдсн аһу өгчәнә.
А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саң үүлдврән делгрүләд, умшачнран уралан көтлҗ йовна.

ХӨӨЧИН Галина

Видео