Хальмг келн-мана зөөр

Сегодня, 12:39 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Одахн Липецк балһснд «Төрскн келнә болн утх-зокъялын йилһән сән багш» гидг V Цугәрәсән марһан болсмн. Эн җил Әрәсән келн-улсин ниицлтин җил гиҗ зарлгдла, тер йовдлла ончта эн керг-үүлдвр дигтәһәр ирлцв. Мана орн-нутгин кесг кел болн сойл улм сәәнәр медҗ авхин төлә олзлдг хамгин шин дамшлтан багшнр болн садмудын сурһмҗлачнр үзүлв. Төрскн кел даслһна шин эв-арһ эдн үүдәнә, тегәд эднә медрл кесг олн улсин кел хадһллһна болн өргҗүллһнә уурхан саң болҗ олн-әмтнд тусан күргҗ орн-нутгин чинртә керг күцәлһнд дөң болҗана.
Хальмг Таңһчиг Цугәрәсән ончта марһанд Элстин 16-ч тойгта Келн-улсин «Бадм цецг» садын этносойлын багин сурһмҗлач Саглр Фазылова (зургт) элчлв. «Сурһульд орад уга бичкдүдт төрскн кел дасхлһна хамгин сән дамшлт» гидг әңгд мана таңһчин элч дөрлдв. «Таңһчин марһана тиим әңгд дииләчин күндтә нер зүүләв. Тернь нанд ик байр-бахмҗ болв. Хөөннь нанд дарунь Цугәрәсән марһанд орлцх селвг өгв. Болв түрүн саамд би невчк үүмҗәләв. Тиим ик марһанд орлцҗ чадхв, угай, чидл-медрл күрхв угай гиҗ санҗалав, нам түрүн авгтан әәсм күрәд бәәв. Болв мана садын көдләчнр, талдан чигн мергҗлтнр намаг дөңнәд, урмд өгәд, түүнә хөөн Липецк балһснд одх санам батрад бәәв», - гиҗ Саглр Дамбаевна тер цаган тодлна.
Тиим кевәр Цугәрәсән марһанд белдлһн эклв. Эн туст Элстин 24-ч тойгта садын хальмг келнә багш, бас мана таңһчин олн улст ик темдгтә күн Балакан Екатерина ик дөңгән күргҗ, дамшлтарн хувалцҗ, ик марһанд ода ямаран эв-арһ болн технологий олзлдгинь цәәлһҗ өгв. Түүнә селвг Саглр Дамбаевнан хәләциг оңдарулҗ медрлинь гүүдүлв.
«Марһана жюри неквртә билә, талдан регионмудас ирсн үүрмүдин өмн дамшлтарн хувалцхд, кичәл өгхд амр биш билә, болв би бүкл мана таңһчиг элчлҗәнәв гисн тоолвр нанд дөң болҗала. Тиим болв чигн хамгин түрүнд кесг региона багшнр хоорндан селвлцҗ эврә методиклә марһанд орлцачнрла хувалцҗ, төрскн келән яһҗ хадһлҗахан келҗ өгв.
Кесг соньн эв-арһла би таньлдв, бичкдүд орлцсн кесг керг-үүлдвриг үзв. Бидн цугтан нег керг күцәҗәнәвидн гисн тоолвр үүдв, мана бичкдүд төрскн келән улм сәәнәр медтхә гиҗ кесг һазрас ирсн сурһмҗлачнр болн багшнр шунҗ эн ик марһанд орлцв»,- гиҗ дөрлдәнә туск тоолвран Саглр Дамбаевна цааранднь келв.
Марһана хөөн дамшлтта сурһмҗлач эврә көдлмштән кесг тоотыг оңдарулҗана. Наадна эв-арһиг улм өргнәр садт олзлх кергтә гиҗ мергҗлт санҗана, тер дамшлтан сурһмҗлачнр дунд тархахар седҗәнә.
Үлгүрнь, «Илвтә түңгрцг» гидг наадыг сурһмҗлач эврә багдан өргнәр олзлна. Түңгргцгт дассн төрәр олзлсн кесг наадһас болн нань чигн тоот Саглр Дамбаевна дүрнә. Күүкд тер юмиг һарһҗ авад, тернь юн болҗахинь келнә, түүнд нер өгнә, түүнлә ю кеҗ болхинь заана. Тиигҗ эдн бичкн келвр үүдәнә, кесг шин үг олзлдгиг дасна. Эдн кесг хальмг үлгүрмүд, ахр шүлг, йөрәл, тәәлвртә тууль болн нань чигн амн үгин зөөрәс авсн тоотыг меднә.
Өдр болһн садт ирхләрн күүкд сурһмҗлачла хальмгар мендлнә, кесг сурвран өгнә, тиим таалд эдн орс болн хальмг кел дасна.
Марһана хөөн чигн Саглр Дамбаевна Элст балһсна кесг керг-үүлдврт болн марһанд, семинарт орлцна, тенд дамшлтарн хувалцна, шин медрл хоршана, эврә көдлмштән академик Эрднин Пүрвән үүдәсн УДЕ-н технологиг яһҗ олзлҗахан цәәлһҗ өгнә. Нүүрлгч мергҗлтд бидн улм өөдән күцәмҗ дурдҗанавидн, энүнә нилчәр дорас өсч йовдг үйнр хальмг келән сәәнәр дасхнь лавта.
ТҮРВӘН Һуна

Видео