Дәәнд нерән туурулсн баатрмуд

Сегодня, 12:46 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Одахн Элстин 12-ч тойгта сурһульд Төрскән харсгч Алдр дәәнә ончта йовдлд нерәдсн керг-үүлдвр болв. 83 җил хооран Кавказиг хортнас сулдхад болсн бәрлдәнд Советин Союзин Улан әәрмин зөргтә дәәчнр фашистнрин цергә әңгүдиг хамх цоксмн. 1942 җилин така сарин 25-ас авн 1943 җилин хулһн сарин 9 күртл болсн догшн дәәлдәнә йовудт хортыг Кавказин һазрас көөҗ һарһсмн.
Әрәсән туурмҗта тууҗд нерәдсн сурһульчнрин харһлт сурһулин һардачин селвгч Босхмҗин Антонинан седвәрәр болв, терүнд тууҗин багш, философин номин кандидат Марина Усалко нөкд болв. Тер дәәлдәнә тускар эдн ах классмудын сурһульчнрт келҗ өгв. Эдн өвкнрин тууҗар соньмсад, «Кавказ сулдхлһна төлә болсн бәәр бәрлдән» гидг фильм хәләв. Терүнә хөөн сурһульчнр күүндврт орлцад, дарунь «Своя игра» гидг наадна йовудт бәрлдәнә туск медрлән батрулҗ олн даалһвр күцәв.
«Иим харһлтс мана өвкнрин хооран цухрдго заң-авциг сәәнәр медүлнә. Миңһәд дәәч орн-нутгин сулдан бәәлһнә, мана герлтә иргчин төлә әмән өгсмн. Теднә зөргтә үүлдвриг дорас өсчәдг үйнр бичә марттха гиһәд, бидн җил болһн тиим керг-үүлдвр бүрдәнәвидн», - гиҗ Антонина Хечиевна келнә.
Хальмг дәәчнр чигн Кавказиг сулдлхлһнд орлцсна туск кесг бәрмт цаасн бәәнә. Тер тоод Новочеркасскин йовһн цергә училищин хальмг курсантнр Сарпулин крайиг, Кабардино-Балкариг сулдхлһна догшн дәәлдәнд орлцҗ, залу-зөргәрн ончрсн мөн.
Батайск цергә училищин хальмг баатрмуд Сталинградын дәәлдәнд нерән туурулла, Ар Кавказиг сулдхлһнд эдн бас орлцсн чигн биз. Тер бәәр бәрлдәнд ончрсн онц дәәчнрин тускар бас ирлцңгү цаасн бәәнә.
1941 җилин мөчн сарин 22-т дән эклсн кемлә миңһәд хальмг баатрмуд мет Эрднин Саңһҗ Төрскән харсхар фронтд йовсмн. 110-ч тойгта мөрн цергә онц Хальмг дивизин 273-ч полкд 1943 җил күртл дәәлдҗ йовла. Даруһас йовһн цергә 9-ч Әәрмин 4-ч тойгта әңгин ханьд кесг бәрлдәнд орлцсмн. Улан әәрмин дәврлһн эклсн цагла Эрднин Саңһҗ хальмг дәәчнрлә хамдан Пятигорск, Георгиевск балһсдыг хортнас сулдхсмн. Залу-зөргәрн ончрад, «Кавказиг харссна төлә» гидг медаляр ачлгдла. 1943 җилин моһа сарас авн болхла эн Кубаня хазгудын 4-ч мөрн цергә әңгд церглсн билә.
Терүг генерал-лейтенант А.И.Кириченко толһалҗ йовсмн. Эрднин Саңһҗ цааранднь Ар үзгин Кавказиг, Ростов-на-Дону болн Таганрог, Ворошиловград балһсдыг сулдхад, Матвеев Курган өөдмин эргнд болсн догшн дәәлдәнд орлцад, Миус һол һатллһна керг-үүлдврт йилһрв. Мана «Хальмг үнн» газетин редакторин дарук, дәәнә ветеран, бичәч болн шүлгч Җимбин Андрей бас тер бәрлдәнд орлцҗ, Элстиг сулдхла, терүнә тускар эврәннь үүдәврмүдтән бичсн болдг.
Эрднин Саңһҗ тууврин хөөн төрскн таңһчин босхмҗд орлцсмн, цергә хаалһин тускар баһчудт келҗ өгдг бәәсмн. 2013 җилд зөргтә дәәч сәәһән хәәв.
Дәәнд ончрсн хальмг дәәчнрин тускар Элстин болн райодын сурһульмудт болсн харһлтст тууҗин багшнр келҗ өгнә. Мана өвкнрин баатр йовдлынь бидн мартх зөв угавидн. Теднә зөрмг үүлдвринь олнд өргнәр медүлҗ, баһчудт сән сурһмҗ өгх зөвтәвидн. Эндрк сурһульчнр мана өвкнрәс үлгүр авч, олнд туста иргнмүд болҗ өсхнь лавта болх гиҗ сангдна.
ҖААХАН Бадм

Видео