Сарпан районд болсн өврмҗтә нәр

Сегодня, 12:47 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Давсн долан хонгин чилгчәр улсин ниицлтин җилин йовудт Садовое селәнә ца «Бидн цугтан-Әрәсә» гидг нерәдлһтә олна нәр болв.Өргн теегт района селәд-поселкуд эврә ишкә гермүдән босхв, ик тәәз углҗ тәвгдв,бичкдүд нааддг талвңгуд көдлв,сенр шимтә хот-хол чигн энд хулдгдв. Нег үгәр келхд, ик- баһ улсин төлә сергмҗтәһәр амрхин төлә сән таал бүрдәгдснь лавта болв.
Района селәд- хол фермсәс нань иигәрән хам-хоша бәәдг улс чигн олар ирснь үзгдв. Олна нәәриг сексн Сарпан района муниципальн бүрдәцин толһач Манҗин Басңгин үгәр, Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) депутат Цевгә Григорийин седвәриг района һардвр дөңнснә ашт эн керг бүтсн болна. Цуглрсн улсиг бүләнәр тосч,улсин ниицлтин, хамцу үүлдврин тускар эн келәд, күн болһна төлә төрскн һазр чидл урһадг орм болҗ, кен-негнднь урмд өгдгиг темдглв. Эднә районд чигн олн җилмүдин туршт ирг дахч олн келн-улсин элчнр хоорндан байр-зовлңган хувалцҗ, нег-негндән дөң-нөкд болҗ ниитәһәр бәәхнь бахмҗ үүдәнә. Келхд, урдк цагт нег үлү хамг юмн ховр кемд цугтан хотарн негдәд, олна төрмүдән хамдан хаһлад, эдл-ахуһан чигн босхсн йовдлмудыг Басң Аркадьевич тодлв. Тегәд,энүнә үгәр, минь ода ирлцңгү керг-үүлдвр давулгдҗахнь чигн орта болна.
Темдглхәс, эн нәр-наадн бас хамцу үүлдврин аш болҗахинь района толһач онц үнлв. Оларн, хамдан, цуг арһ-чидлән хамцулад, ямр болв чигн керг күцәҗ болхмн гиҗ келәд, Манҗин Басң бүрдәмҗин кесг төрмүд хаһллһнд шунлттаһар орлцсн Баһ-Дөрвдә, Октябрьск, Көтчнрә болн Целинн райодын толһачнрт, бәәрн арһлачнрт, селәдин муниципальн бүрдәцсин элчнрт ик ханлтан өргв. Нег үлү цергә шишлң керг-үүлдврин йовудт зөргтә кевәр Төрскән харсч йовдг нег һазра дәәчнрт дөң-нөкд болҗ, диилвр делдҗ, мана дәәчнр цугтан әмд-менд хәрҗ ирхинь дурдснь бас темдгтә болв гих кергтә.
Тиигәд нәәрин эклцәр Әрәсән Президент Владимир Путинә зәрлгәр Садовое селәнд бәәдг цергә шишлң керг- үүлдврин ветеран Иван Мищенко зөргтәһәр Төрскән харссн төләдән «Залу-зөрмгин төлә»гидг медаляр ачлгдснь чигн орта болв гиҗ сангдна.Дәәнә һалвд бәәтхә тылд чигн диилвр делддгин тускар ода кен эс меднә.Эн нәәрт ирҗ орлцсн Хальмг Таңһчин Толһачин селвгч, «Дәәч» төвин һардач Җанган Чимид «Фронтд дөңгән күргсн төлә» гидг II девсңгин медаляр Виктор Овечкиниг, Манҗин Анатолийиг, Магомед Галаковиг, Набигулла Магомедовиг, Виталий Колгановиг, Эрнцнә Каруг, Магомед Магомедовиг, Оксана Баклашкинаг, Заран Зояг болн Сергей Кущевиг ачлснь нег һазра улсиг бас икәр байрлулв.
Эн нәәрин көтлврнь чигн зөвәр соньн болв гих кергтә. Теегт ик холас цаһаҗасн хальмг ишкә гермүдт орҗ ирсн гиичнриг хальмг, орс, уулын улсин әмтәхн хотар тооһад һарһв. Бәәрн күүкд улс зүсн-зүүл,нам зәрмнь урднь амсад уга өвәрц хот белдҗ, эврә һарудын тәрә- темсән давслад, малын шимтә мах шарад, теегт урһҗадг эмнлһнә өвстә цә чанснь чигн йосндан олыг өврүләд бәәв яһв… Ишкә гермүдин шидр эрдмчнрин һәәхүл бүрдәгдҗ, урн һарта улсин кегдлмүдиг әмтн таасад хулдҗ авчав, бәәрн билгтнр гүрсн ке-сәәхн наадһас, хальмг келн-улсин темдгүд чигн тәвцс деер үзгдв.
Энүнәс нань нәр-наадна бүрдәмҗин багин седвәрәр керг-үүлдврт орлцачнрин төлә үнтә мөрәс белдснь өдгә цагт басл өвәрц йовдл болҗ медгдв. Тиигәд эн өдр кен-негнь гиигн маши,мотоцикл, киитрүләч,телеүзл болн нань чигн бәәцин кергсл шүүҗ авв гиҗ темдглхмн. Келхд, «Лада Гранта» тамһта маши шүүҗ авсн Көтчнрә района Тугтн селәнд бәәдг Мукеевихнә бүл түрүн даруһан нам итклго бәәҗ,тедү мет эн мөрә ик байр үүдәсн деерән эднә төлә зөвәр өврмҗтә чигн болҗ. Хойрдгч машинә эзнь Лаганя районд бәәдг болҗ һарв.Иим үнтә мөрәс шүүҗ авснь басл хөвтә улс бәәҗ, яһҗ эдн байрлсн болх гинәт, негнәннь келсәр, иим байрта зәңг соңсчкад,нам зүркнь амарн һарн гиһәд икәр үүмсинь чигн медҗ болхмн эсий…
Сүл җилмүдт мана таңһчд сән авъяст тохрсар, олна нәр-наадн болсн кемд мөрнә урлдан чигн эрк биш бүрдәгддгнь олыг соньмсулна эсий.Сарпахн зарлсн урлданд таңһчин цуг райодын элчнр хурдн арнзлмудан авч ирҗ марһлдснь ке болв. Түрүләд утдан 1600 метрт болсн урлданд Сарпан района Дорсен Дюдишевин мөрн цугтаһаснь хурдн болҗ һарв. Хойрдад болсн ирлцңгү урлданд Көтчнрә района Лиҗин Санлын арнзлнь ончрв. Дарунь 3200 метрт болсн урлданд Көтчнрә района Утаҗин Гиләнә мөрн цугтаһаснь түрүлҗ ирв, дәкнәс зарлсн ирлцңгү урлданд Баһ Дөрвдә района Басана Дорҗин мөрн диилвр бәрв.
Дарунь утдан 4800 метрт урлдсн марһанд Лагань балһсна Хаска Сергейин хурдн мөрн түрүлв, хамгин ут, хөрн дуунад болсн урлданд Цевгә Григорийин арнзл түрүн орм эзләд, эзнднь һол мөрә, гиигн машинә түлкүр бәрүлҗ өггдснь бахмҗта йовдл болсмн.
Байрин концертд орлцсн «Цагда», «Дворики», «Теегин Айс», «Сударушка», «Славяночка» ансамбльмуд, дуучнр-биичнр Серәтр Тихонова,Каманҗан Полина, Светлана Балабанова, Анастасия Мирошниченко, Наталья Косенко, Вера Елынко ахта эврә билг-эрдмәрн цуглрсн улст сергмҗ үүдәснь лавта болв, хәләһәчнр уданд альхан ташҗ, эврә дурар үүлддг артистнриг дөңнәд бәәв. Тер өдр һаза салькта,зөвәр серүн болсн бийнь даарсн,царцсн улс харһсн уга гиҗ сангдв,юңгад гихлә гиичлүлмхә седклтә сарпахн цугтаһинь халун хотар тооһад һарһсн деерән эднә у- өргн, сән седклнь кен-негинь йостаһар халулсн болҗ медгдв. Тегәд олна нәр асхн ора күртл төгссн уга, теегт зөвәр уданд әмтн шуугад-ниргәд бәәснь соңсгдад бәәв.
Тиигәд эн байр сойлын керг-үүлдвр болсн деерән олн келн-улсин авъясмудыг күндлҗ, хамцу көдлмш иргчин бат ул-сүүр тогтаҗахиг иткүлв. «Цугтан бидн-Әрәсә» гиснь әрүнәр хадһлад, үйәс үйд күргх җирһлин онц кев-янз болҗахиг чигн нәәрт ирсн улс нег үлү сәәнәр медв гиҗ сангдна.
Шагҗин Любовь

Видео