Хальмг баатрмудын туурмҗин тускар

Сегодня, 13:47 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Одахн «Калмыкия» зәңгллһнә агентствин барин төвд Төрскән харсгч Алдр дәәнд залу-зөргәрн ончрсн хальмг баатрмудт нерәдсн фильмин тускар күүндвр болв. Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг әңгин ахлач, фильмин продюсер Кензән Киштән, режиссер, Әрәсән кинематографистнрин ниицәнә гешүн Ирина Долгина болн оператор Баттөмрин Баатр «Мөңк санлын одн» гидг фильмин тускар тодрхаһар келҗ өгв.

Эднә фильм Москван кинон нарт-делкән наадмд олна оньг авлв. Хальмг Таңһчд болн талдан һазрмудт цоксн фильм Советин Союзин Баатрин өөдән нер зүүх зөвтә бәәсн йисн хальмг баатрт нерәдв. Харм төрхд, эдн тер өөдән ачлвран олн зүсн учрар авсн уга. 1943 җилин бар сарин 28-д хальмг улсиг тууврт күчәр йовулад, тер һашута йовдл нег учр-утхнь чигн болсмн гиҗ тоолгдна. Эн туст нертә номт, тууҗин номин доктор Очра Уташ гүн шинҗллт кесмн, кесг бәрмт цаас шинҗлсмн. Тер мет филолог номин кандидат Манҗин Николай Подольск балһсна болн орн-нутгин харслтын Министерствин архивст кесг җилин туршарт хәәврин көдлмш кесмн. Эднә номин шинҗллтин улд фильм цөкч авгдсмн гиҗ терүнә түүрвәчнр келнә.
Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг әңгин гешүд фильм цокх седвәр татв. Зөргтә мана баатрмуд дунд Очра Хаалһ, Алексей Альбошкин, Сәрин Годжа, Георгий Кузьмин, Иван Базюк, Мукөвүнә Тавн, Тимофей Кутыгин, Карп Горбанев, Цаһанманҗин Саңһҗ Советин Союзин Баатрин нер зүүх бәәсн болҗана. Эдн цугтан дәәнә өмн Хальмг Таңһчд бәәсмн, дән эклхлә цугтан цергт мордла.
Дәәнд эдн залу-зөрмг йовдл һарһад өөдән ачлврар темдглгдх бәәсмн. Болв дивизин эс гиҗ фронтын һардачнр тер шиидвринь оңдарулад талдан ачлвр өгхмн гиҗ шиидсмн.
Фильм 2025 җилин мөчн сарин 22-т Элстин «Җаңһр» театрт түрүн болҗ үзүлгдсмн. Үүдәгч баг эврә мөңгәрн баатрмудын туск фильм үүдәсмн, буйнч седклтә улс чигн демән күргв. Хамгин түрүнд энүг баһчуд хәләх зөвтә. Төрскән харсгч Алдр дәәнә баатрмудын туск фильм эднд сән сурһмҗ өгхмн. Ода түүрвәчнрин баг эн фильмиг таңһчин райодар болн Элстд үзүлхәр бәәнә. Фильм һарсна хөөн Белоруссьт Гродненск районд Төрскән харсгч Алдр дәәнд әмән өгсн салдсмудын бумбд Цаһанманҗин Саңһҗин нерн орулгдв.
Фильм цокч авхин төлә түүрвәчнр Яшалтан болн Городовиковск райодт одад, баатрмудын элгн-саднла харһла. Үлгүрнь, Берлинд әмнәсн хаһцсн Алексей Альбошкинә дү күүкнлә эдн харһҗ, ахнь килмҗтә, цаһан седклтә күн бәәсинь эн келәд, дү күүкндән модн велосипед кеҗ өгсиг тодлв. Цаһанманҗин Саңһҗ нег җилин эргцд 4 орденәр ачлгдсмн, 1943 җилин бар сарин 23-д әмнәсн хаһцсмн. Сәрин Годжа хортна танк болн самолет уга кеҗ, баатрин нер зүүх зөвтә бәәсмн, болв тер зөргтә йовдлнь зөвтә кевәр үнлгдсн уга. Дәәнд ончрсн мана баатрмудын нерд мөңкрҗ, теднә зөргтә үүлдврин тускар баһчуд медх зөвтә гиҗ харһлтд орлцачнр темдглв.
ТҮРВӘН Һуна