Хальмг номтнрин күцәмҗ

Одахн Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһулин номин-үүлдврин Төвд шин тохмта туһл һарв. Йосн биш эк олзлдг станцд хальмг болн холмогорск тохма бод малыг ниилүлсн ашт эн йовдл учрв.
Тодлхас, эн Төвд мал өсклһнә халхар, тохма малын эк кеҗ һарһлһна лабораторь болн ирлцңгү станц күцәмҗтәһәр көдлнә. Энд үүлддг номтнр өдгә цагин эв-арһс олзлад, номин халхар чинртә шинҗллтс күцәнә.
Курчатовин нертә геномин Төвин ханьд ордг РАН-а цитологин болн генетикин күрәлңгин болн Хальмг ик сурһулин хоорнд батлсн бооцана ашт деер келгдсн чинртә керг-үүлдвр бүтв гиҗ келҗ болхмн.
Темдглхд, ирлцңгү төсв 2024 җилин чилгчәр экләд күцәгдв. Тиигхд Хальмг ик сурһулин Төвд холмогорск тохма бухин эк авч ирсн билә. Тегәд эн тохма бухин болн хальмг тохма үкрин эк ниилүлҗ олзлсн билә.
Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһулин номин-үүлдврин Төвин һардачин дарук Бочкан Зандан келсәр, хойр җил хооран эднә бүрдәцлә нөкцлтҗәдг орн-нутгин талдан номин Төвмүдт тиим керг күцәхәр зуралҗахан зәңг тархасн бәәҗ. Тегәд эн төсвд орлцхар седҗәдг орн-нутгин кесг балһсдас эрлһн ирсн билә. Тиигәд Новосибирск балһсна номтнрла үгцәд, холмогорск тохма бухин эк үвләр шишлң савд Хальмгт авч иргдсн юмн. Амр биш үүлдврин ашт хар өңгтә цогцта, цаһан чирәтә шин тохмта туһл һарснь тер болв.
Эн туһлын цусн цаарандан тодрхаһар шинҗлгдхмн.
Әрәсәд түрүн болҗ тиим номин төсв күцәгдв гиҗ темдглх кергтә. Эннь селәнә эдл-ахун мал өсклһнд болн тохма керг делгрүллһнә халхар кеҗәдг шинҗллтд туслхнь лавта. Хальмг ик сурһульд кеҗ-күцәсн төсвин тускар олна оньгт тусхагдҗ, олнд зәңгллһнә эв-арһст барлгдхмн. Орн-нутгин, делкән чигн номтнр энүнә тускар медәд, ирлцңгү төсвиг бас күцәҗ чадхнь маһд уга.

ОЛЬДАН Цаһан