Нөкцлтин тускар күүндв

Эндрк номин делгрлт миңһәд дууна ууҗмд бәәдг Әрәсән келн-улсин вузмуд хоорнд бачм төрән күцәх, шуд залһлда бәрх арһ өгнә. Тиим кевәр одахн Хальмг ик сурһулин һардач Салан Бадм Бурятин болн Туван ик сурһульмудын һардачнр Алдар Дамдиновла болн Ольга Хомушкула һурвн вузин нөкцлтин тускар күүндвр кев. Тер тоод келн-улсин һурвн вуз Бурхн Багшин номар сурһуль-эрдм делгрүллһнә, шинҗллт келһнә халхар хамцу үүлдврин йовудын тускар вузмудын һардачнр болн мергҗлтнр бас тоолврарн хувалцв.

Тер мет эн җил Туван хотл Кызыл балһснд болх IV нарт-делкән шар шаҗна ик хургин номин талвңгудыг белдлһнә тускар вузмудын һардачнр күүндв. Тер тоод консорциумин таалд Хальмг ик сурһуль шар шаҗна төрәр немр эрдм авлһна шин көтлвр үүдәҗ белдв. Түүнә тускар хальмг вузин һардачин дарук Натра Байр тодрхаһар келҗ өгв.
- Һурвн Республикин ик сурһульмудын нөкцлтин төрмүдт нерәдсн сүүр болв гиҗ деер келгдлә. Экләд күцәгдсн хамцу көдлмшин тускар сүүрт келгдв. Тер тоод һурвн җилин эргцд һурвн вуз сурһуль-эрдмин көтлвриг ниигмин таалд күцәҗәнә, - гиҗ Байр Александровна келв.
Нөкцлт ниигмин дөрвн көтлврәс экллә, тер тоод химийин, багш-психологин, зөв-йосна болн экономикин салврар мергҗлтнр белдгдҗәнә. Тиим шишлң бооцан батлгдсмн. Эн җил тер көтлврт баһ-саһар чиклвр орулгдх, яһад гихлә ода деерән мергҗлтнриг белдлһнә диг-даран күцц кевәр йилһгдәд уга. Болв бооцанла ирлцсн цуг эн керг-үүлдвр цааранднь күцәгдх гиҗ лавтаһар келҗ болҗана.
Ода эн нөкцлт цааранднь күцәгдҗәнә, тер тоод шар шаҗна сурһуль-эрдмин халхар хамцу үүлдвр күцәгдх. Бурхн Багшин номиг даслһна, түүнә тууҗиг медҗ авлһна хамгин сән дамшлт энд өргнәр олзлгдх. Шаҗна көдләчнр эн үүлдврт бас орлцулгдхмн нег үлү Бурятьд болн Тувад шаҗна көдләчнриг белдлһнә керг сән делгрлт авчана гиҗ келҗ болҗана. Ода деерән шин көтлврлә ирлцҗ нөкцлт келһнә түрүн керг-үүлдврин тускар күүндвр болв. Кызылд эн җил болх шар шаҗна ик хургт тер нөкцлтин йовуд батлгдх гиҗ һардачин дарук цәәлһвр өгв.
Давсн җилин чилгчәр шар шаҗна сурһуль-эрдмд болн шинҗллтд дөңгән күрглһнә шаңһа саңгин сүүрт Хальмг ик сурһулин һардач Салан Бадм орлцв. Әрәсән Президентин медлд үүлддг эн саңгин ахлач, М.В. Ломоносовин нертә МГУ-н Азин болн Африкин күрәлңгин һардач Алексей Маслов харһлтыг секв. Энд давсн 2025 җилин ашин болн орсн Мөрн җилин зуран тускар күүндвр болв.
- Әрәсән орн-нутг шар шаҗна сурһуль-эрдмин ик чинртә төв болҗана гиҗ нарт-делкәд ода тоолҗана, тернь Улан- Удэд болн Элстд шар шаҗна ик хургуд давулсна ашт һазадын орна номтнрт болн олна үүлдәчнрт сәәнәр медгдв, гиҗ Алексей Александрович онц темдглв. Элстд болсн ик хург кесг орн-нутгин хамцлтд сән нилчән күргв гиҗ мана таңһчд ирсн күндтә кесг гиичнр темдглҗәлә, тернь мадниг онц кевәр байрлулҗана, – гиҗ Салан Бадм тер харһлтын тускар келҗәһәд заав.
Ик хург белдлһнд орлцсн кесг бүрдәцсин, эгл улсин болн номтнрин тәвцнь тиигҗ өөдәнәр үнлгдснь бас ик урмд өгнә, гиҗ хальмг вузин һардач темдглв. Хальмг ик сурһульд шар шаҗна төрәр магистрин шин көтлвр белдгдҗәнә. Бурхн Багшин ном күн болһнд заң-бәрцән, эрдмән даслһнд дөң болна гисн учр-утхта шин көтлвр тер болҗана. Сүүрт орлцачнр тиим төрәр икәр соньмсад, шин көтлвриг дөңнв.
Хальмг ик сурһулин номтнр дорд үзгин шинҗллтин нарт-делкән кемҗәд шинҗллт кеҗ, сурһуль-эрдмин шин төсв үүдәҗ, Бурхн Багшин номиг цааранднь делгрүлҗ келн-улсин ниицлтд туслхнь лавта.

ҖААХАН Бадм