Кен чигн мартгдшго

Сегодня, 16:57 | Общество, Таңһчин зәңгс, Хальмг Тањєчин Толєачин ґдр-бўр, Зіњг

1941 җилин мөчн сарин 22-т өрүн дөрвн часла фашистнр генткн Советин Союзин меҗә һатцад, дән эклсиг олн-әмтн медв. Найн тавн җил хооран эн өдр нертә диктор Юрий Левитан Цугсоюзин радиоһар Германя орн-нутг Советин Союз тал дәврәд орсна тускар олнд зәңглсн билә. Тиигхд мана орн-нутгин тууҗд хамгин әәмшгтә, догшн дән эклсн болдг. Тер цагас авн дигтә 85 җил давв.
Өцклдүр өрүн дөрвн часла «Мөңк һал» бумблвин өөр санлын керг-үүлдвр болв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов, таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмуд, зөв-йос харлһна бүрдәцсин һардачнр, олна болн баһчудын бүрдәцсин элчнр терүнд орлцв. Төрскән харсгч Алдр дәәнә ветеран, тер догшн дәәлдәнд орлцач Петр Леонтьев керг-үүлдврт ирснь темдгтә болв.
Бумблвин талвңд хойр миңһн зурһан зун хорһн шам тәвәд «Калмыкия помнит» гисн үгмүд бичгдв. Чонкуша Петрин нертә Элстин билг-эрдмин колледжин оютн Нәдвдә Кристина Константин Симоновин «Тот самый длинный день в году» нертә шүлг чееҗәр умшв. Дарунь Хальмгин Толһач Хаска Бату үг авв.
– Найн тавн җил хооран Төрскән харсгч Алдр дән эклв. Җил ирвәс тер өдр маднас холдад йовсн бийнь мана өвкнрин делдсн Диилвр болн теднә туурмҗ улм чинртә, темдгтә болҗана. Улан әәрмин болн туршулачнрин багмудын ханьд нег һазра дөчн миңһн күн дәәлдсмн. Арвн миңһн шаху күн олн зүсн ачлврмудар темдглгдсн билә, хөрн һар дәәч болхла Советин Союзин Баатрин нер зүүсн болдг. Иим керг-үүлдврт орлцад, мана аавнрин туурмҗинь болн санлынь эндр күртл әрүнәр хадһлад йовсиг баһчудт медүлҗәнәвидн. Күндтә Петр Леонтьевич, дорас өсч йовдг үйнрин нерн деерәс танд ик ханлтан өргәд, эрүл-менд дурдҗанав, – гиҗ таңһчин Толһач Хаска Бату онц темдглв.
Күндтә ветеран Петр Леонтьевин келсәр, догшн дәәнд эдн ах-дү һурвулн орлцад, негнь Ленинградт, наадкнь Сталинградын дәәлдәнд әмнәсн хаһцв. Бийнь болхла, 1945 җилин хөн сарин Диилврин Өдриг орн-нутгин олн-әмтнлә хамдан тосв. Мана алдр Әрәсәг кен чигн диилҗ чадшго гив.
– Мана өвкнр ааһ-цусан асхад, Диилвр делдв. Эндр болхла цергә шишлң керг-үүлдвр давҗадг һазрт ачнр-җичнрнь теднә үлгүрәр даалһвран зөргтәһәр күцәҗ йовна. Дәәч күүнә нерн олна санлд үлдәд йовдмн, – гиҗ СВО-н ветеран Чумуда Николай келв.
Санлын митингин йовудт Хаска Бату, Петр Леонтьев болн Чумуда Николай «Санлын зул» нертә Цугәрәсән керг-үүлдврт орлцв. Дарунь цуһар «Мөңк һал» тал өөрдәд, гүрмр цецгүд тәвәд, өвкнрин санлынь тевчв. Тер мет өдрин туршарт таңһчин министерствсин болн ведомствсин элчнр, Элстин бүрдәцсин көдләчнр болн нег һазра эгл улс асхн күртл тиигәрән одад, Диилвр делдсн өвкнрин санлынь бас тевчәд, дән бичә үзгтхә гиҗ дотран зальврад һарв.
Тер өдр Әрәсән орн-нутгин цуг регионмудт «Минута молчания» нертә Цугәрәсән керг-үүлдвр болв. Үдлә 12 часла 15 минутлә цуһар кеҗәсн көдлмшән зогсаһад, нег минутын туршарт тагчгар бәәһәд, Төрскән харсгч Алдр дәәнд әмнәсн хаһцсн салдсмудын санлынь тевчҗ күндлв. Таңһчин райодт ирлцңгү керг-үүлдврмүд бас болв. Тенд баһчуд олар орлцсинь темдглх кергтә.
Олна Диилвр делдхин төлә мана таңһчас махн, заһсн, буудя болн талдан тоот фронтд йовулгддг билә. Хальмг Таңһчин һазрар давҗ һарсн Кизләр-Әәдрхн төмр хаалһ нег үлү ик чинр зүүсинь темдглхмн. Энүнә тосхлһнд нег һазра олн-әмтн орлцв. Алдр Диилвр делдсн Хальмгин хәәртә үрдин нерд кезә чигн мартгдшго.

КАРСАНА Евгения