Тәрәчнр буудя хураҗана

Сегодня, 13:27 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Шидр Хальмг Таңһчин селәнә эдл-ахун министр Гаван Тимур Яшалтан районд одад, урһц хуралһна йовудыг бүрткв. Района тәрәчнр эн өдрмүдт кеер көдләд, сән урһц хураҗ авхин төлә гүҗрҗ көдлҗәнә. Ода деерән района селәнә эдл-ахус 159 миңһн тонн буудя хураҗ авсн бәәнә, дааврта көдлмш цаарандан давҗана. Тәрә тәрлһнә, урһц хуралһна көдлмш дигтә-даратаһар давхин төлә района эдл-ахус эн җил шаңһас 30 сай арслңга дем авсн билә.
Хөрн һар җил хооран бүрдәгдсн ООО «Тракт» буудя урһалһна халхар көдлҗ, олзта-орута эдл-ахусин тоод йовна. Эндр эдл-ахуд 5500 гектар аһу тәрәнә һазр бәәнә, сүл җилмүдт тәрә тәрлһнә һазрин кемҗән өсв. Эдл-ахуд нурһлҗдан намрин цаһан болн хар буудя урһана. Тер мет талдан чигн тәрә тәрнә. Тиигәд, эн җил 3700 гектар аһу һазрт намрин цаһан буудя тәргдсн билә. Эн өдрмүдт урһц хуралһна дааврта кем төгсхдән өөрдҗ йовна. Шидр бидн эн эдл-ахуд одад, энүнә һардач Елена Лотникла күүндвидн.
- Элвг урһц хураҗ авхин төлә үнн-чик седклтәһәр болн цуг некврлә ирлцәтәһәр көдлмшән күцәхәс нань теңгрин бәәдл харшлдгинь бас тоод авх кергтә. Бидн намрин цаһан буудя тәрәд, кергтә ясвр орулад, эн җил элвг урһц хураҗ авхар зуралҗасн биләвидн. Харм төрхд, хаврар дару-дарунь хур икәр орад, харшлтан күргв. Хаврин эклцәр тәрәнә бәәдл йир сән билә. Хур-чиг орсна ашт буудя чиг авад, чинрнь муурв. Ода мана тәрәчнр нег гектарас дундлад 37 центнер буудя цокч авчана. Нидн болхла бидн нег гектар тәрәнәс 37 центнер буудя хураҗ авсн биләвидн. Хәрнь, урһц хуралһн төгстл эн кемҗән өөдләд чигн бәәх гиҗ ицҗәнәвидн. Таңһчин селәнә эдл-ахун министерств хаврин тәрә тәрлһнә көдлмш күцәлһнд мөңг өгъәлҗ авхд маднд нөкд болв, тер мөңгәр бидн тосн-түлә, ясвр болн нань чигн тоот хулдҗ авсн биләвидн, - гиҗ Елена Яковлевна келв.
Эдл-ахуд эврә шишлң техник, көлгн, буудя хадһлдг бәәрн чигн бәәнә. Эн өдрмүдт 7 комбайн кеер көдлҗәнә, ЗИЛ, КамАЗ тамһта машиһәр кеерәс буудя зөөҗәнә. Көдләчнр дунд нурһлҗдан баһ наста улс бәәнә, эдн көдлмшән ик даавртаһар күцәнә. Буудя хадһлдг бүрдәцд мана көдләчнрин көвүднь ирҗ нөкд болҗахиг Елена Яковлевна темдглв. Келхд, эдл-ахуд көдләчнрән урмдулҗ мөрә өгнә, гер-бүүрин таал ясруллһнд, эрүл-мендән батрулҗ эмнлһ авлһнд дем күргнә. Нег үлү баһ наста тәрәчнр көдлхин төлә эдниг дөңнҗ, сән җалв өгнә. Урһц хуралһна кемд тәрәчнрин җалв сард дундлад 100-150 миңһн арслң (!) болна. Дәкәд эдл-ахуд көдләчнрән халун хотар өңгәр теткнә, көдлмшч эрдм дасчадг баһчудыг дөңнәд, энд дамшлт хоршах чигн туслна. Җил болһн Б.Б. Городовиковин нертә Хальмг ик сурһулин, хам-хоша бәәдг регионмудын сурһуль-эрдмин бүрдәцсин оютнр энд дамшад, эврә эрдмин халхар медрлән гүүдүлнә. Владимир Басов болхла сурһулян төгсәснә хөөн энд күч-көлснә хаалһан эклв.
Эдл-ахун ах агрономч Евгений Дерипаска хөрн һар җилдән энд көдлҗәнә. 1998 җилд Хальмг ик сурһуль төгсәһәд, эн «Новый мир» эдл-ахуд экләд көдлсмн. Бидн ах агрономчла хамдан кеер көдлҗәдг тәрәчнр тал йовҗ, эн җилин урһц хуралһна йовудын тускар соньмсвидн. Энүнә келсәр, эдн намрар «Таня», «Колым», «Гром» тәрәнә эк тәрсн билә. Келхд, эдн эврә тәрәнә эк олзлдгинь темдглхмн. Буудя хадһлдг бүрдәцд тәрәнә эк цеврлдг шишлң кергсл бәәнә. Терүг олзлад хог-богас, хорхаһас цеврләд, тәрәнә эк белднә. Эн җил тосн-түләнә болн ясврин үн өөдлсн билә, тегәд шаңһа дем тәрә тәрлһнә болн урһц хуралһна дааврта кем давулхд туслснь маһд уга. Ода урһц хуралһна көдлмшән төгсәһәд, буудяг сән үнәр хулдад, һаруһан даңцах кергтә гиҗ ах агрономч келв.

ДООҖАН Наталья

Видео