Кесн гем эзән темцдг

Сегодня, 12:11 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Хальмг Таңһчар үүлддг зарһин приставмудын цергллтин көдләчнрин зәңглсәр, өр кеһәд, мек- тах һарһад, эврә оруһан нууһад, уданд бултад йовдг ичр уга улсин туст дару- дарунь цааҗин керг бүтәгддг болна. Кесн гем эзән темцдг гишң, зөв- йосна бүрдәцин көдләчнрәс кедү дәкҗ орһад гүүсн бийнь аштнь засгла харһх йовдл эрк биш учрдгнь бас лавта болдмн. Шидрхн гилтә зарһин приставмуд хаалһд учрсн зеткрлә харһад, шав авад һарутсн күүкд күүнә өринь некч авхд нөкд болв.
Тиигәд урднь ирлцңгү төрәр болсн зарһин сүүрт гем һарһсн залу күн ут тоодан 739 миңһн арслңга өрән даңцах зөвтә болҗ шиидвр авгдсн билә. Эн саамд зеткртә йовдлын ашт күүкд күүнә эмнлһнд һарсн баһ биш мөңгн, шав авад көдлҗ чадлго кесг сарин җалван гееһәд, икәр зовснь чигн бас тоод авгдсн бәәҗ.

Зарһин шиидвр батлгдсна дару зарһин пристав күцәгч керг бүтәсн болна. Эрк биш өрән даңцалһна, зарһин шиидвриг зөрц төртән авлго бәәсн кемд күчәр күцәлһнә эв- арһс олзлгдхин тускар чигн урдаснь өртә күүнд зәңглсн билә. Хамгин түрүнд зарһин пристав энүнә көлг тоод авлһна үүлдвр күцәҗ болшгон туст тогтавр батлсн бәәҗ. Энүнәс нань банкд хадһлгдҗадг өртә залун мөңгн бас бәрәнд авгдв. Тиигчкәд күүкд күүнд йовулгдсн мөңгнә кемҗән дегд бичкн болад, ахр цагин болзгт цуг өрн бүклдән даңцагдсн уга.
Күцәгч үүлдврин йовудт өртә күн эврә көлгтә бәәсинь зарһин пристав илдкв. Тегәд түдл уга өртә залу бәәсн гертнь одад, ирлцңгү цергллтин көдләч энүнә өлг- эдинь тоод орулад, бәрәнд авсн болна. Тиигсн хөөн эн иргн эврә көлгән геехәсн саглад, энүнә гемәр хаалһд зеткрлә харһсн күүкд күүнд ахр цагин болзгт ут тоодан 739 миңһн арслң өрән йовулв. Тиигәд шавтад зовлң эдлсн күүнә зөвнь тогтагдад, күцәгч ирлцңгү керг төгссн болҗ шиидвр авгдв.
Өртә күн өөдән һардго гиһәд, эдн басл акад улс болдгчн, бултад, көдлҗәдг орман нууһад, зөв- йосна бүрдәцин көдләчнриг кедү меклхәр седсн бийнь юмн болдго, аш сүүлднь эрк биш засгла харһх саам учрдг биший! Энүнә тускар эдн зөрц мартдг болхв?!
Шидр бас нег «әвртә» эцк бичкн күүкнәннь асрлһнд удан цагт мөңг өглго бәәснә ашт ик өрн учрсна туск керг зарһд хәләгдсн билә. Зуг цааҗин керг бүтәгдснә дару эн залу (нам иим күүг залу гиҗ дуудҗ болхий гисн сурвр үүднә –Ш. Л.) засгла харһулгдхасн гетләд, эцкин дааврин тускар тодлад, эврә үрндән мөңг өгүлснь нег таласнь зөвәр ичртә йовдл болҗану гиһит!
Тиигәд зарһин шиидврәр эн иргн сар болһн насни дигт күрәд уга күүкнәннь асрлһнд 10 миңһн арслң өгх зөвтә бәәсмн. Эннь Хальмг Таңһчд бәәдг бичкдүдин баһ гисн бәәцин 0,741 кемҗәтә мөңгн болҗ һарна.
Болв закаһар батлгдсн неквриг залу төртән авлго бәәв. Үрндән мөңг эс өгсн деерән өртә бөдүн залу зарһин приставмудас бултад бәәсинь ода яһҗ цәәлһҗ болх гинәт?Эцк саната күн тиигдви, йосндан ичрән геесн болхв?Тегәд «әвртә» эн эцк алиментин некврәр тогтагдсн өртә улсин шишлң тоод орулгдсн бәәҗ.
Урднь эн РФ-н КоАП-ин 5. 35. 1-ч статьяла ирлцәд, административн шоодврла харһулгдсн билә. Зарһин шиидврәр эн залу 30 часин туршт олна көдлмш күцәх зөвтә бәәсмн. Зуг эн засгллһна хөөн чигн энүнд серл орсн уга бәәдлтә, эс гихлә яһад дәкнәс эврә үрнәннь тускар мартад, асрлһна мөңг өгүлдгән уурсн болхв? Ирлцңгү закаһар административн шоодврла харһсна дару һурвн сарин эргцд дәкнәс үрнәннь туст зака эвдсн саамд РФ-н УК-н 157-ч статьян 1-ч әңглә ирлцәд цааҗин керг бүтәгддг болна.
Ода зуг олна көдлмш күцәсәр эн керг төгсшгоһинь , иргчдән чаңһ засгла харһад, түүрмд суух чигн әәмшг учрҗахинь медчкәд, самһа эцкд серл орв яһв… Һурвн сара хонгин цаг-болзг төгсхәс урд цааҗла харһулгдхасн йосндан әәһәд, агчмин зуур кергтә мөңг олҗ авад, цуг өрән даңцаҗ.
Ода өртә эцкин туст бүтәгдсн цааҗин керг төгсәд, эн санамрдад, дәкнәс үрндән асрлһна мөңг өгхән мартҗ болх гисн хар ухан чигн энүнд ордг болх гиҗ сангдна. Зуг ода болхла түүрмд орх әәмшгин тодлвр угаһар «сән» эцк сар болһн күүкндән мөңг өгчәх угаһинь зарһин приставмуд чаңһар бүрткх болв. Эн саамд ода ю келхв…нег үлү, хальмг залус, яһҗахмбт, ичр-һутран гееһәд, чирәдән ишкә нааһад, һарһсн үрән мөңгнд дольҗахмбт, гиҗ эднәс сурх дурн күрнә. Ичкевт, тиим йовдл һарсна тускар нам умшхд чигн эвго болна эсий?Хәрнь, килнц һарһҗахан чигн бичән марттн, гиҗ аштнь иим «әвртә»эцкнрт дәкн нег тодлулснь орта болхнь маһд уга.

Шагҗин Любовь