Шаҗна үүлдәчнрин иргчин туск күүндвр

Сегодня, 12:26 | Общество, Таңһчин зәңгс, Хальмг Тањєчин Толєачин ґдр-бўр, Зіњг, Сойл

Тыван хотл балһснд шар шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән IV хург ноха сарин 17-д эклв. Бурхн Багшин номин делгрлтин өдгә цагин бачм төрмүдәр, шаҗна сойлын тускар күүндвр болҗана.
Ик чинртә эн хургин бүрдәһәчнр болҗахнь шар шаҗнд шүтдг улсин Әрәсән ниицән, Бурятин, Хальмг Таңһчин болн Тыван залвр, шар шаҗна сурһуль-эрдм бүрдәлһнд болн номин шинҗллт келһнд дөң болдг Саң мөн.

Тывад болн Дорд Сиврт хамгин өндр Монгун-Тайгу уул деер альпинистнр һарв. Эн уулын өөдмд эдн шар щаҗна үүлдәчнрин дөрвдгч нарт-делкән хургин туг өргв. Иигәд Бурхн Багшин номд шүтдг шаҗна делкән үүлдәчнрин ик хургин темдг болҗ 3976 метр өндрт шаҗна туг делсчәнә.
Шаҗна үүлдәчнрин ик хург бүрдәлһнд орн-нутгин кесг һазрас 1400 күн дөң болх седклән медүлв. Теднәс 350 волонтер шүүҗ авгдсмн. Әрәсән 43 регионас ирсн седвәртә эн улсла Тыван Толһач Владислав Ховалыг харһҗ күүндв.
Өдгә цага нәрн бәәдлд нөкцлт болн иньгллт батруллһна, күмн әмтни цаарандк делгрлтд сойлын чинрин тускар шаҗна болн олна үүлдәчнр, номтнр ик күүндвр кеҗәнә.
Тывад шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән иим ик чинртә хург болҗахнь ирсн олн гиичнриг соньмсулҗахнь Тыван уулмуд, йиртмҗин өвәрц бәәдл кен-негнднь һәәхмҗтә болҗана.
Нарт-делкән ик хургт Камеруна, Энткгин, Шри-Ланкан, Испаня, Моңһлын, Вьетнамин, ут тоодан арвн һурвн орн-нутгин делегацс ирсн бәәнә. Әрәсән регионмудын делегацс болн гиичнр бас олар ирв.
Ноха сарин 17-д баһчудын Бәәшңд ирсн гиичнр болн бәәрн әмтн Орс географическ ниицәнә һәәхүллә таньлдв. Дәкәд болхла, эдн «Зурачин делкә» гидг төсв ямр кевәр күцәгдсинь үзв.
Шар шаҗна туск кинон нарт-делкән наадмд чигн олн улс цуглрв. Бурхн Багшин гүн ном кинематографьд ямаран кевәр үзүлгдсиг әмтн соньмсч хәләв.
Ноха сарин 18-д соньн олн керг-үүлдврт орлцх саам учрв. Өрүн йисн часас авн ирсн гиичнр болн бәәрн әмтн «Субедей» спортын төвин өөр ишкә гермүдт эрдмчнрин кичәлмүдт орлцад, энд секгдсн кесг һәәхүллә таньлдв.
Эн өдр шар шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән дөрвдгч хург байрин бәәдлд секгдв. Дала Ламин Гегәнә йөрәлиг телеүзлин дөңгәр соңсхснь ончта йовдл болв.
«Нүүдл улсин делкән дүүҗң» гидг байрин ик нәр-нааднд Хальмгин «Өөрднр» бииһин театр орлцв. Йосна халхар гиичлүлгч нәр-наадна дару керг-төрин халх үүлдврнь эклв.
«Субедей» төвд болн Тыван ик сурһульд олн һазрас ирсн шаҗна үүлдәчнр, номтнр, нань чигн халхин көдләчнр ухан-тоолврарн хувалцв.
«Цаһан бадм цецгин туск домг» гиҗ нерәдгдсн наадмд балһсна төвд олн-әмтн цуглрҗ ирв. Тыван үүдәгч коллективс энд билг-эрдмән үзүлв. Энд Бурятин, Хальмгин артистнрин билг-эрдмлә эдн таньлдв, «Бамб цецг» мана ансамбль олн гиичнрт ду-бииһән нерәдв.
Балһсна Аратын талвңд әмтн «Байкалын, Ангаран болн Енисейин туск домг» гидг нааднд орлцҗ, сергмҗтәһәр амрв.
Шаҗна хургин ашлгч өдрин тускар даруһас барлгдхмн.

ХӨӨЧИН Галина