Оюни үүлдвр олн келн-улсиг хамцулв

Сегодня, 12:42 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Бурхн-шаҗна төрәр

Шар шаҗна үүлдәчнрин IV нарт-делкән ик хург төгсв. Өдгә цагт ик чинр зүүҗәдг эн хург тууҗд орв. Бурхн Багшин номин цаарандк делгрлтд сойлын залһлдана, өвкнрин авъясмуд хадһллһна, әмтн хоорндан ниитәһәр бәәлһнә тускар күүндвр болв.
Ноха сарин 17-ас авн 20 күртл болсн делкән ик чинртә хургин орлцачнрт Әрәсән Президент Владимир Путин йөрәлин бичгән илгәсмн. Әрәсән улсин ниицлтин җилд болсн шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән ик хургин чинр темдгләд, улсин хоорндк залһлданд, эвин болн нөкцлтин бәәдл тогталһнд эн керг-үүлдврин чинриг Владимир Владимирович өөдән үнлв.
Әрәсән һазадын орна кергүдин министр Сергей Лавров нарт-делкән эн хург күүндврин йовудт хамцу шиидвр авлһна талвң болсиг темдгләд, күмн әмтни девшлтд нилчән күргҗәдг Әрәсәд олн келн-әмтн ни-негн бәәхинь заав.
Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән ик хургт хальмг делегац орлцсиг онц темдглв. «Мана һазра улсин күцәмҗтә үүлдвр бахмҗта мөн. Бурхн Багшин Алдр ном цуг мадниг хамцулҗана. Бурхн-шаҗна номин кезәңк үүдәврмүд тод үзгәр бичгдҗ, өдгә цаг күртл хадһлгдсмн. Ахнр-дүүнр болҗадг келн-улсиг шаҗна оюни зөөр, өвкнрин герәслсн цецн ухани үлгүр болгч авъясмуд цуг мадниг негдүлҗәнә. Мадн хамдан тер цецн зөөриг хадһлҗ, хөөтк үйнрт күргх улс болҗанавидн», – гиҗ Хальмгин Толһач иткүлв.
Бурять Республикин Толһач Алексей Цыденов эн ик хургин үүлдврин һурвн халхинь онцлҗ темдглв. Шар шаҗна баһчудын Әрәсән ниицә, зуульчнрин төрмүд хаһлх Цугәрәсән талвң бүрдәлһн болн улсин авъяс болҗ тохрсн эмнүлиг делгрүллһн мөн. Эн туст ишкдл кегдсиг Бурятин Толһач онц йилһв.
МГУ-н Азин болн Африкин нутгудын күрәлңгин һардач, шар шаҗна сурһалин гүн номин шинҗллтиг дөңндг Саңгин президент Алексей Масловин темдглсәр, нарт-делкән IV хург ик чинртә төрмүдиг шинҗлҗ хәләв. Дарани нарт-делкән ик хург нег үлү ик кемҗәтә болҗ, делкән цуг әмтнә төрмүд хаһллһнд эрк биш туслх болв.
Ноха сарин 20-д гиичнриг Тыван әрүн орм үзүлв. Энткгин, Китдин, Моңһлын, Шри-Ланкан, Малайзийян, нань чигн орн-нутгудас ирсн гиичнриг Дзун-Хемчикски болн Чаа-Хольск райодт күргв.
«Мана ик хург өөдән кемҗәнд давснь региона залврин, бәәрн бүрдәцсин, Тыван Камбы-Ламин заллтын хамцу үүлдврин аш болҗана, – гиҗ Тыван Толһач Владислав Ховалыг ик хургин көдлмш диглхләрн келв. – Йосна эв-арһиг онц улсин седвәрлә ниицүлҗ үүлдәд Тыван һазрт шаҗна болн йосна үүлдәчнриг, номтнриг, нань чигн улсиг тосч авснь йир байрта».
Ик хургин көтлврт шаҗна, гүн номин, сойлын олн керг-үүлдврмүд орсмн. Келн-улс хоорндан нөкцҗ үүлдҗ, дамшлтарн хувалцлһн – шаҗна үүлдәчнрин ик хургин һоллгч күслнь болв. Өр-өвч седклтәһәр, хоорндан ни-эвәр бәәдгиг Бурхн Багшин ном мадниг сурһҗана.
Сойлын залһлдан:
Хальмгин болн Тыван музеймүд
Бурхн-шаҗна үүлдәчнрин IV нарт-делкән ик хургин йовудт Тывад ирсн әмтн Әрәсән кесг музеймүдин көрңгәс авч ирсн тоотла таньлдв.
Эрмитажин болн шаңһа нань чигн музеймүдин тоотла зергднь Хальмгин, Бурятин болн Тыван музеймүдин соньн һәәхүлмүд олна оньгт тусхагдв. Хальмгин Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музей болн Тыван Алдан-Маадырин нертә Келн-улсин музей нөкцлтин бооца батлв.
Хальмгин Келн-улсин музейин һардач Мучан Ирина болн Тыва Республикин Келн-улсин музейин һардач Каадыр-Оол Бичелдей хамцу үүлдврин туск бооцанд һаран тәвҗ батлв.
Регионмудын хоорндк сойлын залһлда делгрүллһнд болн музеймүдин нөкцлт батллһнд эн бооцан ик туста болхин тускар Ирина Ивановна келв. Тыван Келн-улсин музейлә нөкцҗ үүлдлһн музей болһна үнтә тоотыг олн-әмтнд үзүлх арһ учраҗахинь эн заав. Кен-негнәннь тууҗин болн оюни залһлдана ул-сүүр болгч авъясмудыг өөрхнәр медҗ авхд бооцан туслхмн. Өвкнрин оюни болн сойлын зөөриг әрүнәр олзлҗ, өдгә цага үйнрт үзүллһн ик дааврта керг болҗана.
Музеймүдин шаҗна хураңһуһас авч үзүлгдҗәдг тоотс дунд Н.Пальмовин нертә Келн-улсин музейин бурхн-шаҗна үүлдврлә залһлдата бурхдын дүрмүд, шүтән, олн зүсн бу болн шаҗна йосрхлд орлцулдг әрүн тоот музейд ирсн гиичнрин оньг авлв.
мана волонтермудын үүлдвр үнлгдв
Кызылд болсн шар шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән ик хург мана нутгин улсин нөкцлтин оюни чинртә байр болсн деерән цуг келн-улсиг хамцулсн үүлдвр болсиг темдглхмн. Орн-нутгин кесг регионас нөкд болхар кесг волонтермуд ирсн билә.
Хургин бүрдәһәчнр хальмг волонтермудын үүлдвриг өөдәнәр үнлв. Буйнч седклин эн үүлдврт наста волонтермуд цугтад үлгүр болв.
Эдн гиичнриг килмҗтәһәр тосчав, күрх һазртан одхднь дөңгән күргҗ көдлв. Тыван ке-сәәхн тоотла таньлдулад, бәәрн әмтнә гиичлүлгч седклин тускар келҗ өгсинь ирсн улс таасв. Мана ик орн-нутгт олн келн-улс ни-негн бәәхиг, кен-негән тевчәд, авъясмудыг сән меддгиг волонтермуд үзүлв. Эднә үнн седклин килмҗин дөңгәр һазадын орнас ирсн гиич болһн гертән бәәснлә әдл цаган давулв.
Волонтермудын үүлдвриг диглҗ һардсн Эртине Куулар Хальмгин элчнрт ханлтан медүлв. «Хальмг улс эврә ончта үрдән күндлх зөвтә. Бургун Инна, Улана Галина, Орган Темир болн Цыбика Эвелина әвртә сәәнәр көдлв. Иим сән үрд өсксн Хальмг Таңһчд мана үнн седклин ханлт!» – гиҗ волонтермудын толһач бүлән үгән нерәдв.
Бурхн Багшин номд шүтдг улсиг негдүлсн ик хургин байрта өдрмүд давв. Хальмгин делегац оюни ик чинртә делкән эн керг-үүлдврт нилчән күргснь бахмҗта.
ҖИРҺЛИН Кермн

Видео