Өрк-бүләрн малд көдлҗәнә

Сегодня, 13:21 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Басң Бериковин ээҗин келсәр, ачнрнь аавиннь болн эцкиннь нер өөдән бәрҗ, отг-әәмгтән күндтә улс болҗ өсв. Төрскән харсгч Алдр дәәнә ветеран, нүүрлгч хөөч Һәрә Утнасунович Бериков Яшкулин района «Гашунский» эдл-ахуд олн җилдән көдләд, өгсн даалһвриг давулҗ күцәдг төләдән Күндллһнә темдгин болн Октябрьск хүвсхлин орденмүдәр ачлгдсмн. 1974 җилд эн Хальмг Таңһчин нертә малч болв. Энүнә кергиг көвүнь Дмитрий (Дорҗ) Бериков цааранднь делгрүләд, бас селәнә эдл-ахун халхд олн җилдән үнн-чик седклтәһәр көдлсмн. Эндр болхла Басң, Эдлә болн Һәрә ачнрнь эврә эдл-аху бүрдәһәд, аавиннь болн эцкиннь кергиг күцәмҗтәһәр делгрүлҗ, төрскн һазртан көдлҗәнә. Эдн бичкнәсн авн малын хошт өссн төләдән мал асрлһна керг сәәнәр меднә.

Өвкнриннь авъясар, эдн дөрвн зүсн малан асрад, олзта-орутаһар көдлҗәнә. Эднә эдл-ахуд хальмг тохмта бод мал, хөд, темәд болн мөрд бәәнә. Җилин дөрвн цагт малын хошт кех-күцәх көдлмш чилхш. Ода малчнр үвлзлһнә кемд белдҗ, малан бүрн-бүтәр хадһлҗ, хавртнь сән төл авхар зүткчәнә. Зуни сармудт эдн хаша-хаацан ясад, малд кергтә хот белдәд, өвс болн шүрүн хот хулдҗ авад, олн зүсн гемәс саглуллһна тәрлһ кев. Тер мет бәәдг герән чигн бас ясад, түлх мод, арһс белдв, темс хулдҗ авв.
- Дөрвн җил хооран бидн «Өрк-бүлин ферм» гидг көтлврт орлцад, таңһчин селәнә эдл-ахун министерствин халхар мөрә шүүҗ авсн биләвидн. Тер көтлврлә ирлцҗ шаңһас йилһсн дем деер эврә мөңгән немәд, 250 бүрү бордх талвң тосхвидн. Энд сег, дулан хаша, услврин кергсл бәәнә. Малан бордсна хөөн хулдад, олсн мөңгәрнь намртнь дәкнәс бүрүс хулдҗ авнавидн. Кеер малын идг сән биш, тегәд тиим кевәр мал асрснь олзта-туста болҗана. Харм төрхд, эн хаврар болн зуни эклцәр хур-чиг сәәнәр орсн бийнь хөөннь һаң халун болад, кеер өвсн шатв. Эн намрар хур орсн уга, зуг ода бәәҗ-бәәҗәһәд хур орад, һазр чиг авв, - гиҗ Басң Бериков келнә.
Таңһчин делгрлтин саңгас мөңг өгъәлҗ авад, малчнр трактор, КамАЗ тамһта маши хулдҗ авад, өвс, буудя зөөнә. Эн җил олсн мөңгәрн буудя хадһлдг бәәр тосхад, буудя эд-бод кедг кергсл углҗ тәвв. Малчин келсәр, буудяг бийснь эд-бод кедгнь олзта болна. Хөд, бод мал асрсн деерән ахнр мөрд болн темәд бәрнә. Малын хошин өөр бәәдг цувгас эдн малан услна, эврә худг бас бәәнә. Ода малчнр күсдундур миңһн гектар аһу һазр нәәмәдлҗәнә.
- Мал асрснь амн тоста гиһәд, ода эврә махн бас бәәнә. Бидн района ветеринарн цергллтлә бооца батлад, саглуллһна тәрлһ кенәвидн. Малд ямаран туст хот өгдгнь, ямаран таалд бәрдгнь, яһҗ асрдгнь цугнь ик чинр зүүнә. Сүл җилмүдт үвләр дулан болад бәәв, тегәд үвлзлһнә кем һару угаһар давх гиҗ ицҗәнәвидн, - гиҗ Басң Дмитриевич тоолврарн хувалцв.
Ахнр Басң, Эдлә болн Һәрә Бериковихн төрскн һазртан көдләд, кергән үнн-чик седклтәһәр болн ик даавртаһар күцәҗ, аавиннь болн эцкиннь нер өөдән бәрҗ йовна.
ДООҖАН Наталья