Òàœº÷ä ¢¢ëääã ÔÑÑÏ-í Çàëëòûí 糜ãëñ³ð, ìàé ñàðèí 4-ä áîëí 10-ä ç¢ñí-ç¢¢ë ´ëã-ýä õóëäëºíà èë ìàðºàí çàðëãäšàíà. Ýí¢ã òàœº÷ä ¢¢ëääã Ðîñèìóùåñòâèí Òåððèòîðèàëüí Çàëëò á¢ð䳚³í³. Ýí¢í³ òóñê òîäðõà 糜ãèã Ðîñèìóùåñòâèí ÒÓ-í ñàéòàñ ìåäš áîëõìí.

Àëâèã íåêëºí³ òóñê ê¢ö³ã÷ êåðã-¢¢ëèã ê¢ö³ëºí³ àøò öóãëóëãäñí ì´œãí ²ð³ñ³í õàìöó áþäæåòèí îðóã òîãòàíà. 2018 šèëèí ò¢ð¢í ºóðâí ñàðèí ýðãöä Õàëüìã Òàœº÷ä ¢¢ëääã ÔÑÑÏ Çàëëòûí çàðºèí ïðèñòàâìóä ´ðò³ ³ìòí³ñ àëâ íåêš, ýí òóñò øóíš ê´äëñìí. Òåäí³ ê¢ö³ñí øóíìºà ¢¢ëäâðèí àøàð øàœºà áþäæåòä 70 ñàé ºàð àðñëœãà îðó îðñí áîëäã. Ýííü èðãíì¢ä, îðãàíèçàöñ áîëí ïðåäïðèÿòüì¢ä öàãëàíü ýñ ´ãñí àëâíà, àäìèíèñòðàòèâí ÿëûí, øàœºà ïîøëèí³ áîëí íàíü ÷èãí íåêš àâãäñí ´ðí³ ì´œãí áîëšàíà. Ýí šèë 2017 šèë³ñ äîðõíü øàœä ´ãõ ì´œãí³ ´ðí õîéð õîëâàíä èê³ð íåêš àâãäâ.

Øèäð Ã.Ê.Æóêîâèí íåðò³ Òðîèöê ñåë³í³ øêîëä Õàëüìã ÃÓ-í ìåäëä ¢¢ëääã íåìø êåëí³ Öóòõëœãèí ä´œã³ð Öåëèíí ðàéîíà íåìø êåëí³ áàãøíðèí ìåòîäè÷åñê ñåìèíàð áîëâ.

Îäàõí À.Àìð-Ñàíàíà íåðò³ Êåëí-óëñèí áèáëèîòåêä íåðò³ ø¢ëã÷ áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷ Áàäìèí Ñåð³òðèí 80 šèëèí ´´íä íåð³äñí "Òååãèí ¢ðí áîëñí ò´ë³ä³í" ãèäã êåðã-¢¢ëäâð áîëâ. Õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷, ßøàëòàí ðàéîíà ê¢íäò³ èðãí Ãðèãîðèé Êóêàðåêà, ²ð³ñ³í áè÷³÷íðèí Íèèö³í³ õàëüìã ³œãèí óðí-¢ãèí ñåëâã÷ Âàñèëèé ×îíãîíîâ, ø¢ëã÷íð Íèêîëàé Õàòóåâ, Âèêòîð Êîêñàäàåâ, áàãøíð, ñóðºóëü÷íð, ´´ðõí ýëãí-ñàäíü áîëí íàíü ÷èãí óëñ ýí êåðã-¢¢ëäâðò îðëöâ. Êè÷ã³ Ò´ë³í íåðò³ Êåëí-óëñèí ãèìíàçèí 4 "ã" êëàññèí ñóðºóëü÷, Áàäìèí Ñåð³òðèí çå ꢢêí Ýðâåíà Êîðñàíîâà íàºö ààâèííü ø¢ëãè óìøàä, áàéðèã ñåêâ. Äàðóíü Ãðèãîðèé Êóêàðåêà ¢ã àââ. "Áàäìèí Ñåð³òð - áèëãò³ ø¢ëã÷. Ýí øàãøàâäûí áîëí îþí óõàíè àâã-á³ðö òîäðõàºàð èëäêí³. Ýâð³ííü äóðàí, àºó èê ñåäêë³í òààëìšòà ¢ã³ð áîëí ø¢ëã³ð êåëš ÷àääã áèëãò³. Ø¢ëã÷èí ¢¢ä³ëò îëí äóíä ç´âò³ òîîìñð ýçëí³", - ãèš Ãðèãîðèé Ãðèãîðüåâè÷ êåëâ. ijê³ä ýí Áàäìèí Ñåð³òðò íåð³äñí ø¢ëã³í óìøàä, ³ìòèã áàéðëóëâ.

Îäàõí, àïðåëü ñàðèí 19-ä, Ýëñòä, Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä ²ð³ñ³í íîìèí àêàäåìèí äîðä ¢çãèí îðí-íóòãóäûí ºàð áè÷ìðèí èíñòèòóòûí (ÐÀÍ-à ÈÂÐ) ´äðì¢ä ýêëâ. Èíñòèòóòàñ èðñí íåðò³ íîìòíð ôèëîëîã íîìèí äîêòîð, Öóòõëœ Àçèéèí ñåêòîðèí ºàðäà÷ Èðèíà Êóëüãàíåê, áàñ ýí ñåêòîðèí ê´äë³÷, ôèëîëîã íîìèí êàíäèäàò Äìèòðèé Íîñîâ, ºàð áè÷ìðèí ³œãèí íîìèí ê´äë³÷ Àëëà Ñèçîâà íîìòíðëà, àñïèðàíòíðëà áîëí îþòíðëà õàðºëò ê庳ä èíñòèòóòûí òóóšèí áîëí ýíäðê ´äðèí ¢¢ëäâðèí òóñêàð êåëš ´ãâ.

Ýíäð Óáóø Áàäìàåâè÷ áîëí Êåðìí Õóëõà÷èåâíà Ýðäíèåâèõí ´ðê-á¢ë³í ´íä³ëºñí³ šèðí šèëèí ´´í³í òåìäãëš³í³. Íàé ºàðñí ìåä³òíðèí šèðºë àõ ¢éèí óëñèí šèðºëë³ ³äë àäðóòà, áàéðëõ ÷èãí, çîâõ ÷èãí éîâäëàðí áàéí. Ýäí áè÷êíäê öàãàñí àâí òóóâðèí ê¢÷ð çîâëœ äààš ºàðñìí, áèé³í òåš³õèí ò´ë³ ê¢÷-ê´ëñí³ õààëºàí ýðò ýêëñìí, ò´ðñêí ºàçðòàí õ³ðš èðñí³ äàðó òàœº÷èííü äåëãðëòä áîëì ò³âö³í îðóëñìí. Šèðí šèëä³í õàìäàí ýäí íè-íåãí á³³š, íåã-íåãí³ííü ñåäêë ìåäš, ¢ðäò³í ÷èê ñóðºìš ´ã÷, îëí à÷íð-çååíðò³í áîëí šè÷-çååí÷ðò³í í¢äí-àìí áîëš éîâíà.

Äàâñí áåìá³ ´äð Ýëñòä, "Îéðàò-Àðåíà" ñïîðòèâí êîìïëåêñò, "Òþëüïàí÷èê" áè÷êä¢äèí ãîñóäàðñòâåíí àíñàìáëü á¢ðäñí³ 25 šèëèí ´´íä íåð³äãäñí áàéðèí êîíöåðò áîëâ. Õàëüìã Òàœº÷èí èñêóññòâèí à÷òà ¢¢ëä³÷ Ëþäìèëà Òîëêà÷åâà áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷ Åâãåíèé Òîëêà÷åâ àíñàìáëèã òîãòàš, îäà ÷èãí ºàðäš éîâíà. Ýí óò öàãèí ýðãöä áè÷êä¢äèí àíñàìáëèí íåðíü ²ð³ñ³ä áèø ºàçàäûí îðí-íóòãóäò ºàðíà. Ïàðèæ, Ðèì, Ñòàìáóë áîëí íàíü ÷èãí äåëê³í áàëºñäò áèëã-ýðäì³í ¢ç¢ëš, íåð³í òóóðóëñìí. Ëþäìèëà áîëí Åâãåíèé Òîëêà÷åâ áèéñíü ýâð³ öàãòàí íåðíü òåìäãò³ ¢¢ä³ã÷ êîëëåêòèâñèí õàíüä áèèëš éîâñìí. Ýäí áèëãò³ áèè÷íð, õîðåîãðàôìóä, áàãøíð ì´í. 25 šèëèí ýðãöä îëí ꢢêäèã áèèëäã äàñõàä ñóðºñìí. "Òþëüïàí÷èê" àíñàìáëüä îðäã á³³ñí êåñã ꢢêä-ê´â¢ä áèèºèí ýðäì ø¢¢š àâ÷, šèðºë³í çàëºñí áîëäã. Ýííü "Áàìá öåöã" äó-áèèºèí àíñàìáëèí, "¥´ðäíð" áèèºèí òåàòðèí àðòèñòíð, êåñãíü áèèºèí ñòóäü ºàðäíà. Ýäí³ ñóðºóëü÷íð ´ñ³ä-áîñàä, õîðåîãðàôèí ýðäì äàñàä, "Òþëüïàí÷èê" àíñàìáëüä øèí áè ò³â³ä, áàãøíðèííü à÷èíü õ³ð¢ëí³.
"Òþëüïàí÷èê" àíñàìáëèã îí÷òà ´´íë³íü é´ð³õ³ð ýí¢ã êåç³ä ÷èãí ä´œíäã, óðìä ´ãäã ¢¢ðì¢äíü èðâ. Áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ îðëöš, áè÷êä¢äèí àíñàìáëèã áîëí ºàðäà÷íðèã Ëþäìèëà áîëí Ãåííàäèé Òîëêà÷åâèõíèã é´ð³š, ¢ã êåëâ. Òåð ìåò ýâð³ ´´í³í òåìäãëš³õ Ëþäìèëà Ãåííàäüåâíàã é´ð³â.

Ýí šèëèí ìàðò ñàðä òàœº÷ä îþòíðèí äóíä áîêñàð öóã³ð³ñ³í ÷åìïèîíàò áîëñí áèë³. Òèèãõä Ýëñò¢ð èðñí ²ð³ñ³í áîêñèí Ôåäåðàöèí ãåíåðàëüí ñåãë³òð Óìàð Êðåìëåâ Õàëüìãò áîêñ äåëãð¢ëëºí³ êåðãèã ä´œíõ³í ìåä¢ëš, áîêñèí øêîëä íåã ñàé àðñëœ éè뺚 ´ã÷³õèí òóñêàð 糜ãëñí áèë³. Òèèã³ä ýí ì´œã³ð ñïîðòèâí èíâåíòàðü õóëäš àâãäñìí. Äàâñí áåìá³ ´äð Õàëüìãèí áîêñèí Ôåäåðàöèí ïðåçèäåíò Àíàòîëèé Ñàíãàäæèåâ áàéðèí á³³äëä øèí ñïîðòèâí èíâåíòàðèã Ö.Ñ.Áàëçàíîâèí íåð 碢š³õ áîêñèí îëèìïèéñê ê´ðœãèí òàœº÷èí ñïîðòèâí øêîëä á³ð¢ëš ´ãâ. Òàœº÷èí êåñã ðàéîäò óéí íàñòà ñïîðòñìåíì¢ä áîêñàð ñîíüìñíà. Òåã³ä ñïîðòèâí õóâö-õóíð áîëí îáîðóäîâàíü öóã ðàéîäàð ò¢ã³õìí.

¥öêëä¢ð Ýëñòä Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâèí ºàðäâðò "Õàëüìã Òàœº÷èí ³ìòí³ šèðºëèí êåìš³ ¢íëëºí³ òóñêàð" ãèäã ñåëâëö³í áîëâ. Òåð¢íä ²ð³ñ³í ãîñóäàðñòâåíí ñòàòèñòèêèí ôåäåðàëüí öåðãëëòèí ºàðäà÷èí äàðóê Êîíñòàíòèí Ëàéêàì îðëöâ.

Óðš ´äð Ýëñòä "Áåëûé ëîòîñ" ãèè÷ë¢ðèí ñ¢¢ðèí çàëä ¥ìí ¢çãèí àâòîìîáèëüí ê´ëãí-ê¢÷í³ õàëõèí ýë÷íðèí Íèèö³í³ ðåãèîíìóäûí õîîðíäê ñåëâëö³í áîëâ. Ýí¢ã á¢ðä³ëºíä Õàëüìã Òàœº÷ä àðºëà÷íðèí ç´â õàðñëºíà ê¢öö äààâðòà ýë÷ Ñàíàë Óëþìäæèåâ, "Òðàíñ-Þã” ÎÎÎ-í ãåíåðàëüí äèðåêòîð Àëåêñàíäð Áîðèñåíêî íèë÷³í ê¢ðãâ. Ñåëâëö³íä îðëöõàð õàì-õîøà ðåãèîíìóäàñ ê´ëãí³-ê¢÷í³ êîìïàíüñèí, àâòîâîêçàëìóäûí ýë÷íð èðñìí.
Êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ îðëöš, ñåëâëö³íä îðëöà÷íðèã é´ð³š, éîâóäòàºàð ê´äëõèã äóðäâ. Òàœº÷ä èèì êåðã-¢¢ëäâð äàâšàõíü ýíòí èê ÷èíð 碢š³í³. Þœãàä ãèõë³ òàœº÷èã îðí-íóòãèí ðåãèîíìóäëà àââòîìîáèëüí ê´ëãí çàëºëäóëšàíà. Òàœº÷ä àâèàöèí áîëí ò´ìð õààëºèí òóñëìš òèèì êåâ³ð äåëãðš³õø. Äàâñí šèë îðí-íóòãèí Ãîñîâåòèí ïðåçèäèóìèí ñ¢¢ð äååð ²ð³ñ³í Ïðåçèäåíò îëíà ê´ëãèã áîëí àâòîâîêçàë äåëãð¢ëëºí³ ò´ðò èê îíüãàí òóñõàñí áèë³. Òåã³ä ÷èãí ýí êåðã-ò´ðèã öààðàíäíü ´ð㚢ëõ êåðãò³. ²ìòí ³³ìøã óãàºàð ê´ëã³ð éîâõèã áîëí àâòîâîêçàëûã ÷èãí òåððîðèñòè÷åñê éîâäëàñ õ´ðëºí³ òóñò èðëöœã¢ òààë òîãòàõ éîñòà. Òàœº÷ä ³³ìøã óãà á³³äë òåòêëºí³ òóñò êåðã-¢¢ëäâðì¢ä ê¢ö³ãäš³í³ ãèâ. Ñ¢¢ð³í òóñòàºàð äàâóëš, ýâð³ííü ò´ðì¢ä³í ÿºš õàºëõèí òóñêàð ñåëâëöš ÷èê øèèäâð àâ÷ ÷àäõèò. Õàëüìãò äàâšàõ òóðèçìèí äîëàí õîíãèí éîâóäò á¢ðä³ãäš³õ êåðã-¢¢ëäâðì¢äò îðëöš, õàëüìã óëñèí îí÷òà, áàéí, ñ³í-ñ³³õí ñîéëëà òàíüëäš, òååãèí éèðòìšèã º³³õòí ãèñí ¢ðâð êåâ.