Ê¢í áîëºíà á³³äë-šèðºëä á³³öèí ò´ðì¢ä ó÷ðíà. Êðàíàñ óñí çîãñëãî ºîîšõëà, ëèôò õàìõðõëà, ãåðèí ýðãíäêèã ýñ àõóëõëà, íàíü ÷èãí ò´ðì¢ä³ð ³ìòí çàëâðèí êîìïàíþð 糜ãëí³. Òåã³ä ýíòí á³³öèí ò´ðì¢ä³ð áà÷ì ä´œ ê¢ðãäã îðãàíèçàö áîëšàõíü ì´í.

¥äã³ öàãò Ýëñò áàëºñíà óóëüíöñò çîëüâí íîõàñ äàëà. Ä´ðâí-òàâí íîõàºàñ òîãòñí ñ¢ðã õîò õ³³º³ä 㢢š éîâõèíü õîòë áàëºñíà ìèêðîðàéîí áîëºíä ¢çš áîëõìí. dzðìíü íàðíà ãåðëä äóëàäàä ´´ã¢ðèíü äàâñí ³ìòí òàë êóëûºàä õ³ë³º³ä êåâòí³. Ýäí³ çààãò ªàâø íîõàñ äàëà, õîîðíäíü ñ³í òîõìòà íîõàñ áàñ á³³í³. ѳ³õí, èê öîãöòà íîõàñ ýçí³ñí àëäðàä, ãååäð³ä, ýäí³ ñ¢ðãò îðàä, áàñ çåðëã, äîãøí áîëš îäíà. Ñ¢ðãò ãè뚺ð ê¢ç¢ò³, äîºëœ, ñîõð, ãåìò³ ÷èãí íîõàñ ¢çãäí³.

Ìàíà Øàðíóò ñåë³í³ Ñàíšðãà Áàñœãèí íåð 碢š³õ äóíäûí øêîëä õàëüìã êåë äàñëºíä èê îíüã ´ããäí³. Áàãøíð ñóðºóëü÷íðèã ñîíüìñóëõàð îëí ç¢ñí ýâ-àðº îëçëš ê´äëí³. Ê¢¢êäò ò´ðñêí êåë äàñõõèí ò´ë³ä õàëüìã óòõ çîêúÿëûí ¢¢ä³âðì¢ä³ð äàìšóëàä, àìí óðí ¢ãèí ç´´ð, õàëüìã óëñèí áèëã-ýðäì îëçëàä, ÿìð íåã ò´ð³ð ꢢíäâðì¢ä òîãòàºàä, ïðåçåíòàö á¢ð䳺³ä, êåëëºèíü ÿñðóëõàð ç¢òêí³âèäí. Ìàíà áè÷³÷íðèí íàìòðëà áîëí ¢¢ä³ëòë³ òàíüëäóëíàâèäí. Õàëüìã áèëãòíðèí šèðºëíü ³ìòíä ÿìàðàí ¢ëã¢ð-¢çìš áîëšàõèíü ö³³ëºí³âèäí. Ê¢¢êä áè÷³÷íðèí íàìòðèíü òîäëš àâíà, ¢¢ä³âðì¢äèíü ñîíüìñš óìøíà.

Íàñí èðõ äóòì ºàçð-óñí ñàíãäàä, òåíä á³³õ ýëãí-ñàäíäàí çîëºàä îäõ äóðí ê¢ðäã áîëâ. ߺàä ãèõë³ òåíä, Àðøàí Áóëã ñåë³íä, ìèíè õàìãèí õ´âò³ öàã äàâëà. Òåíä áè÷êíä³í äàëà ¢¢ðì¢äò³ áèë³â. Òåð öàã ÿºñí ñ³³õí á³³ñìá?! Ôóòáîë íààäàä, ´äðèí äóóñí ºàçà á³³äã áèë³âèäí. Òàøð ôóòáîëàð óóëüíöñ äóíä ìàðºà êåäã áèë³âèäí. Ãåñí ´ëñõë³, ãåð¢ðí 㢢š èð³ä, øóëóí áîëäãàð õîòàí óó÷êàä, õ³ð¢ - ºàçàðàí ºàðäã. Òèèãõä ñåë³í äóíä èê áîîäã áèë³. Ìàé ñàðàñ àâí íàìð ýêëòë áèäí òåíä ´´ì³ä àìðäã áèë³âèäí.

Õàëüìã Òàœº÷ä ¢¢ëääã Ðîñïîòðåáíàäçîðèí Çàëëò ãèãèåí³ áîëí ýïèäåìèîëîãèéèí öóòõëœëà õàìöó ¢¢ëäš, òàœº÷ä õóëäãäšàõ õîò-õîîëûí ÷èíðèíü á¢ðòêí³. Äàâñí šèëèí ýðãöä ýí âåäîìñòâñ ç¢ñí 碢ë õîò-õîîëûí ýäë-óóø, òåð òîîä ¢ñí³ ç¢¢ò³, ìàõíà 碢ò³, ò³ð³-òåìñ, çåð-çåìø øèíšëñìí. Ðîñïîòðåáíàäçîðèí çàëëòûí ê´äë³÷ Òàòüÿíà Äàðáàêîâàí êåëñ³ð, ñàíèòàðí-õèìè÷åñê ¢ç¢ëòë³ èðëöš³õ óãàºèíü á¢ðòêõ³ð õîò-õîîëûí 677 øèíšëš õ³ë³ëºí³ ïðîá àâñìí. Òåð ìåò ïàðàçèòîëîãè÷åñê ¢ç¢ëò³ð õîòûí 957 ïðîá àâàä, ÷èíðèíü øèíšëâ. ijê³ä áîëõëà ìèêðîáèîëîãè÷åñê ¢ç¢ëò³ð 2058 ïðîá àâñí áîëäã. Ýííü íèòðàò, ïåñòèöèä, ìèòîêñèí, íàíü ÷èãí õîðòà òîîò ïðîäóêöä á³³õ óãàºèíü øèíšëñìí. 2058 ïðîáàñ 29 ïðîá ÷èíð³ðí èðëöñí óãà áîëäã. Ýííü 1,4 ïðîöåíò òîãòàšàíà. Ýí ¢çìš ²ð³ñ³í äóíä ¢çìš³ñ ´´ä³í áèø ãèš òîîëãäšàíà. Òàœº÷ä ³ìòí³ ýð¢ë-ìåíää ³³ìøã ó÷ðàøãî õîò-õîë õóëäãäšàíà ãèš êåëš áîëõìí.

Õîéð ´äð Õàëüìãèí õîòë áàëºñí Ýëñòä èê ÷èíðò³ éîâäëìóä áîëâ. ßíâàðü ñàðèí 25-ä Õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷, ²ð³ñ³í ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷, áè÷³÷ Íóóðà Âëàäèìèðèí, ÿíâàðèí 26-ä Ëèäèÿ Êóëåøîâàí íàéí šèëèí ´´íä íåð³äñí áàéðèí àñõä èê ê¢íäëã÷ ñåäêëèí á³³äëä äàââ. Ýí õîéð éîâäëûí ÷èíðèíü òàœº÷èí ñîéëûí íåðò³ ¢¢ëä³÷ Èâàí Áàñàíãîâ öåöí êåâ³ð òåìäãëš, ò´ðñêí êåëíä³í íàñí-šèðºë³í íåð³äñí ø¢ëã÷èí áîëí õàëüìã äóóã õàäºëš, ÷èíðèíü ´ñêš éîâñí äóó÷èí îëí-³ìòíä³í ê¢ðãñí à÷-òóñèíü çààš êåëñíü öóãëðñí óëñò ÷èãí, ýí ì´ðì¢ä óìøšàõ îëí óìøà÷íðò ÷èãí éèð ñ³³í³ð ìåäãäš³í³. ¥ñ÷ éîâõ ¢éíðò áîëõëà ¢éíðèí çàëºëäàã, òàœº÷ä êåë³í áîëí ñîéëàí äåëãð¢ëëºí³ õàëõàð ÿìàðàí èøêäë ´ì³ð³í êåãäñèíü ¢çõä éèð ÷èíðò³.

Îäàõí "Êàëìûêèÿ" ãèäã òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä îëíà á¢ðòêëºí³ êîìèññèí ºàðäà÷ Ã.Åìåëüÿíåíêîí áðèôèíã áîëâ. Ýí êîìèññèí ¢¢ëäâðèí áîëí ýí šèë êåõ-ê¢ö³õ ê´äëìøèí òóñêàð êåëš ´ã³ä, òàœº÷èí îëíä 糜ãëëºí³ ýâ-àðºñèí æóðíàëèñòíðèí ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ãâ. Ýí êîìèññü á³ð³íä á³³õ óëñèí ç´âèíü õàðñíà, ýäí³ òóñò çàêàí ýâääã óãàºèíü á¢ðòêí³. Ò¢¢ðìä ñóóëºëºíà òààëûíü øèíšëí³. Òåíä á³³õ ³ìòí óñàð, êàíàëèçàöàð, øàìàð òåòêãäõ éîñòà.

ßíâàðü ñàðèí 25-ä Ýëñòä, Á.Áàñàíãîâèí íåðò³ Êåëí-óëñèí äðàìàòè÷åñê òåàòðò, õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷, Õàëüìã Òàœº÷èí áîëí ²ð³ñ³í Ôåäåðàöèí ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷ Âëàäèìèð Íóðîâèí 80 šèëèí ´´íä íåð³äãäñí áàéðèí ñ¢¢ð áîëâ. Êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí Óëñèí Õóðàëûí (Ïàðëàìåíòèí) Àõëà÷ À.Êîçà÷êî, òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòð Õ.Ýëüáèêîâ, ýí¢í³ äàðóê Í.Ñàíäæèåâ, òàœº÷èí ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòð Í.Ìàíöàåâ, íåðíü òåìäãò³ íîìòíð, áè÷³÷íð, ñóðºóëü-ýðäìèí, ñîéëûí õàëõèí, îëíà íèèö³ñèí ýë÷íð, íåã ºàçðà ³ìòí îðëöâ.

Òåœãðèí îäí á´êõèííü ´ìí óäàí òàòàñ òåœãðò ¢ëä³í³.Òåð ãåðëíü óíòðñíàííü õ´´í õààëºèíü îëíä ìåä¢ëí³. Íóóðà Âëàäèìèðèí íàñí-šèðºëä³í êåëñí ¢ãíü, ¢¢ä³ñí ¢¢ä³âðì¢äíü áèëðøãî ì´œê õ³³ðò³ òàòàñí áîëš õ´´ò ¢éä³í ¢ëäñí ì´í

Ãàçåòèí ê´äë³÷íðò äàœãèí êîìàíäèðîâêä éîâõ êåðãò³ áîëíà. Ýäí ê´äëìøèí õàëõàð ðàéîäàð, ñåë³ä³ð éîâàä, ñîíüí óëñëà õàðºíà, ñîíüí ìàòåðèàë öóãëóëš àâíà. Íåã ä³êš íàíä ðåäàêöèí ¢¢ä³ã÷ áàãèí õàíüä Öåëèíí ðàéîíà Áàº-×îíñ ñåë³í³ Áîîâàí Áàäìèí íåðò³ äóíäûí øêîëä îäëàâ. Øêîëûí áàãøíð áîëí ñóðºóëü÷íð ìàäíèã ê¢íäëš õàëóíàð òîñâ. Áàº-×îíñò Õàëüìãèí íåð ºàðñí ø¢ëã÷, ãåã³ðëò, øàð øàšíà ãåëœ Áîîâàí Áàäì ò´ðñìí. Á³³ðí øêîë ëõàðàìáèí íåð 碢š³í³, áàº-÷îíñàõí ýí¢í³ ñàíëûíü òåâ÷í³. Øêîëä ýí¢íä íåð³äãäñí ê´ø³ á³³í³. Ýíä Áîîâàí Áàäìèí íàñí-šèðºëèí áîëí êåðã-¢¢ëäâðèí òóñê ìàòåðèàëìóä áîëí çóðãóä ¢çš áîëõìí.