Эңкр манахс, үвләс менд һарвт?

17-02-2026, 13:57 | Таңһчин зәңгс, Зіњг

Хальмг улс кезәнәс авн Цаһан Сарин байриг темдглҗ йовсмн. Үвлин киитн баһрад, нарта өдрмүд икдәд, шовуд җиргәд бәәхлә, хавр ирҗ йовна гиҗ цуг әмтн байсдг бәәсмн. Цуг орчлң, эргндк йиртмҗ, цуг әмтә-киитә тоот, цуг әмтн үвлин хөөн әмлҗ, сергҗәдг теегән дахч, хаврин цевр аһар киилнә. Малын төл байн болтха, намрин тәрән сәәнәр урһтха, өрк-бүл болһн, өсч йовдг үйнр хөвтә-кишгтә болтха гиҗ әмтн зальврна, байсад, шинрлтин цагиг тосна.
Хаврин темдг болҗ эн өдр зурмн ичәнәсн һарна. Тиигәд Цаһан Сарин байр эклнә. Үвләс менд һарсн әмтн авдрасн ке-сәәхн хувцан һарһҗ өмсәд кеернә. Өрк-бүлән, элгн-садан, гиичнрән тооһад, шимтә хотан цугтан белднә. «Хувцна сәәһинь эврән өмсдг, хотын сәәнәс гиичнриг тоодг» гисн кезәңк үлгүрин чинрнь ода күртл геедрәд уга.
Цаһан Сарин байрин нәәриг әмтн оларн темдглдг авъяс бәәсмн. Эн байриг сәәнәр, хот-хоолан элвгәр белдҗ, олн улсиг тооһад кехлә, урһц сән болх, малын төл өсх, цуг тоотнь сән кевәр делгрх гисн ицлтәһәр нәәрән кедг бәәснь темдгтә. Өвкнрин авъясан мартлго хальмгуд эн байран тер кевәр күцәҗ темдглхәр зүткнә.
Эн җил чигн үвләс һарсн әмтн намрин тәрән ямаран болҗахинь, мал үвләс ямаран кевәр һарсинь бүрткҗ, хаврин көдлмшт кергтә тоотан белдҗәнә. Зөвәр цаста болсн үвлин кирцәһәр тәрән му биш болх бәәдлтә. Эртәснь байрт белддг бәәсн учрар эн өдр цугтад тодлгддг билә. Нег үлү бичкдүдт Цаһан Сарин нәр ик байрта болдмн. Шин хувц өмсәд, байрин ширә эргҗ сууһад, күүкд-көвүд экнрнь, ээҗнрнь белдсн боорцгин неринь тодлҗ авдмн. Ик целвгиг хуваҗ иддг, хорха боорцгиг цәәд тәвҗ идхлә тааста болдг. Кит, җола, хуцин толһа, нань чигн боорцгиг элгн-садн, үр-дүң тал одхларн чигн эдлдмн.
Цаһан Сарин байрт эртәснь белдәд, әмтн, нег үлү ах үйин улс хурлд одад, мөргүлд орлцна. Иигәд лу сарин 16-д Бурхн Багшин Алтн сүмд «Кангсо» болн «Һурвн хүв» гидг шаҗна йосрхлд олн күн орлцв. Эн өдр сарин литәр 29 өдрлә харһҗ ирәд, ончта өдр болҗахас иштә шаҗна иим йосрхл хурлд күцәгдв.
Бурхн Багшин Алтн сүмин мөргүлин ик хорад Цаһан Сарин байрт нерәдҗ кегдсн шишлң торма тәвҗ кеерүлгдв. Бурхн Багшин номд болн терүнә багшнр-ламнрт нерәдсн шаҗна эн үүдәврмүдиг гевш лхарамб Чой Гьяцо күцәсмн. Хальмгин Шаҗн Лам гевш Тензин Чойдакин үрврәр Хальмг Таңһчд ирәд, ик цолта болн гүн медрлтә гевш лхарамб Гьяцо әрүн чинртә эн кергиг һурвн долан хонгин туршарт күцәв.
Бурхн Багшин Алтн сүмд билгтә болн урн һарта ик цолта гелңгин нилчәр залрҗ ирсн олн бурхд таңһчин әмтнд туслхнь маһд уга. Цаһан Сарин байрла таңһчин әмтнд иим әрүн болн хөвтә кишг заясн оюни үүлдвр учрв.
Цаһан Саран байрин бәәдлд тосий! Улан һал Мөрн җилин хаалһар уралан темций!

ХӨӨЧИН Галина