Хол селәдт бәәдг улст туслмҗан күргәд

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин дөрвдгч девсң гүргүдән орв. Эмчнр Приютна, Ик Буурла, Октябрьск, Лаганя, Городовиковск райодт одад ирв. Эн сарин чилгч күртл наадк райодт одад, селәнә әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлхмн. Селән болһнд әмтн эн керг-үүлдвр бүрдәсн таңһчин һардврт ханлтан өргҗ, эднд килмҗән тусхаһад, дөңгән күргҗәдг эмчнрт бас бүлән үгән келнә. Эмчнрин хәләврт орсн улс дунд нурһлҗ медәтнр, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин эк-эцкнр бәәнә. Ах үйин улс ут нас наслҗ гем-шалтг уга удан цагт эрүл-менд бәәхин төлә урдаснь ямр нег гем илдкҗ эмнлһ кех кергтә гисн һол күсл тәвгдҗәнә.
Шидр бидн эмчнрлә хамдан Городовиковск района Веселое болн Лазаревское селәдт одсн биләвидн. Виноградное болн Веселое селәдин эмнлһнә эмч Зольвана Людмилан келсәр, хол селәдт бәәдг улсин төлә иим керг-үүлдврмүд ик чинртә болҗахнь маһд уга. Бийнь Людмила Александровна селәнә эмнлһнд 1982 җиләс авн көдлҗәнә, таңһчин эрүл-менд харлһна делгрлтд ик тәвцән орулсн эмч мөн.
- Хальмг Таңһчин Толһачин седвәрәр давулгдҗадг керг-үүлдврин йовудт эмчнр мана тал ирснь ончта йовдл болв. Урднь эмчнрин баг 2016 җилд ирсн билә, тегәд арвн җил давад иим керг дәкн бүрдәгдснд селәнәхн байрлв. Эн керг-үүлдвр маднд, селәнә эрүл-менд харлһна көдләчнрт чигн, бәәрн улст чигн туста болн кергтә. Таңһчин болн района эмчнр ямр нег гем илдклһнә, эмнлһнә туст маднла сүв-селвгәрн хувалцҗ, дөңгән күргв. Медәтнр болхла эрүл-мендин шинҗллт кеһәд, нүүрлгч мергҗлтнрлә күүндәд, эдниг соньмсулҗадг төрмүдәр тодрха цәәлһвр авв. Эндр олн мергҗлтнр ирв, маммографь, флюорографь, УЗИ, гүлгн болн нань чигн гем илдкхин төлә гүн шинҗллтс бас кегдв. Келхд, нидн диспансеризацин йовудт 4 күн гүлгн гемтә болснь илдкгдәд, цаглань месллһ кеснә ашт әмтн эдгҗәнә. Веселое селәнә эмнлһнд олн җилин эргцд фельдшер Галина Мельник көдлҗәнә, энүг бәәрн улс күндлнә. Галина Николаевна нанд сән нөкд болна, эн селәнә әмтиг сәәнәр меднә, кенд ямаран эмнлһ авхинь, ямаран тәрлһ кехинь цугинь диглнә. Эн керг-үүлдвр давулхас урд аһу ик көдлмш кеһәд, әмтнә эрүл-мендин бәәдлин шинҗллт кев. Селәнә эмнлһн хуучн герт бәәршлнә, болв эн җил шаңһа көтлврин йовудт шин ФАП экләд тосхгдхмн. Хол селәдт бәәдг улс чинртә сән медицинск дөң авхин төлә сән таал тогталһна төр бас хаһлгдҗахнь урмд өгнә, - гиҗ Людмила Александровна келнә.
Веселое болн Лазаревское селәдт эмчнрин хәләврт цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнр болн эднә өрк-бүлмүдин гешүд бас ирҗ орв. Тиигәд, Лазаревское селәнд болсн керг-үүлдврт Владимир болн Светлана Луханихн ирв. Эднә көвүнь бооца батлад, һурвн җилдән цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗ йовна. Дөрвн дәкҗ шав авсн бийнь эн эмнлһнә хөөн эдгәд, хәрү үүрмүд талан адһна. Эн Курск мүҗин һазрт дәәлдҗ йовна. Кременной балһсна өөр-шидр болсн бәрлдәнд хамдан дәәлдҗ йовсн 200 цергчәс зуг 40 күн әмд үлдв. Бахмутд болсн бәрлдәнд эн бас орлцсмн. Эк-эцкнь көвүнь әмд-менд хәрҗ ирхинь теңкән уга күләҗәнә.
- Мана көвүн һурвн җилдән цергә даалһвран күцәҗ йовна. Хальмг һазрт өсәд-боссн төләдән эн «Хальмг» гидг дуудвртаһар эгл салдс болҗ цергә хаалһан экләд, эндр ротын һардач болҗ дәәлдҗәнә, энүнә һардврт хойр зун күн бәәнә. Көвүм олн ачлврта, дөрвн дәкҗ шав авв. Нег дәкҗ эн «Печенег» гидг дуудврта хальмг цергчлә харһад, дөрвн өдртән хамдан бәәҗ. Хальмг цергчлә харһсндан эн байрлад, ода бат залһлда бәрҗ, нег-негән дөңннә. Би хойр сар болад, цергә шишлң керг-үүлдвр болҗадг һазрт одад, мана дәәчнрт хот-хол, дулан хувц, кергтә нань тоот күргнәв, - гиҗ залу күн келв.
Цергә даалһвр күцәҗ йовдг көвүдин эк-эцкнрт района һардвр ик оньг тусхана. Эднә селәнд эмчнр ирх гиһәд, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин эк-эцкиг дуудв. Владимир Сергеевич болн Светлана Николаевна олн җилдән селәнә дунд сурһульд көдлҗ йовсмн. Залу күүнә келсәр, цогц-махмудан батрулад спортд оньган тусхадг күн мөн. Эн ачта амрлһнд һарсн бийнь ода селәнә стадионд көдлҗәнә. Владимир Сергеевич багшар көдлҗәдг Анастасия күүкнь таңһчин багшнрин марһанд диилвр бәрҗ Әрәсән марһаст орлцна гиҗ бахтв. «Хол селәдин әмтнә тускар ухалад иим керг-үүлдвр бүрдәснд Хальмг Таңһчин Толһачд, эрүл-менд харлһна министерствд ик ханлтан өргҗәнәв, гиҗ медәт келв.
ДООҖАН Наталья



















Республиканская газета, издающаяся на калмыцком и русском языках. Газета освещает общественно-политические события, происходящие в Калмыкии, а также публикует материалы по культуре и языку калмыков.