Ах-дү улсиг хамцулҗадг билг-эрдм

Сегодня, 13:14 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг
Ах-дү улсиг хамцулҗадг билг-эрдм" class="attachment-post-thumb wp-post-image" />

Ах-дү келн-улсин зурачнрин үүдәврмүдлә хөн сарин 5-д секгдсн һәәхүлд таньлдҗ болхмн. «Бидэнэр. Мы» гиҗ нерәдгдсн бурят зурачнрин һәәхүл Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд секгдв. Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна болн Бурятин сойлын министерствсин дөңгәр бүрдәгдсн эн керг-үүлдвр Әрәсән улсин ниицлтин җилин йовудт давулгдҗана.
Эн һәәхүл Бурятин һазрар зуульчлх арһ учрав, гиҗ келҗ болхмн Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейин һардачин дарук Ирина Новомлинова һәәхүлиг секәд, зурачнр олн-зүсн янзар зурсн үүдәврмүдин дөңгәр Бурятин сәәхн һазр үзҗ чадхин тускар келв.
Нарн һарх үзгт бәәдг республикәс ирсн гиичнриг һәәхүл секгдсн байрла музейин һардач Мучан Ирина йөрәв. «Һазрин холд бәәдг зурачнр Бурятин ке-сәәхн тоотыг, сойлыг болн авъясмудыг үзүлхәр зүтксинь һәәхүл медүлҗәнә. Һазрин холыг негдүлснь билг-эрдм болҗана. Бурят улсин билг-эрдм ямаран болдгинь эн зургуд болн кегдлмүд иткүлҗәнә», - гиҗ Ирина Ивановна ухан-тоолврарн хувалцв. Тогтсн сәәхн авъясар гиичнрт белгүд бәрүлҗ өгв.
Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч Татьяна Милованован һардҗадг театрин артистнр «Хаана күүкн» болн «Хальмг тег» гидг сәәхн хойр үүдәвр үзүлв. Хальмг күүкд улсин ке-сәәхн хувцн артистнрт зокч, көгҗм дахч тедн көндрсн цагла өңгтә өвәрц зүсинь, торһн эдин эвтә шаглар үзүлҗ, әмтнә оньг авлв. Хальмг улсин кееһә хувцн нүд авлм сәәхн болҗахнь гиичнрт болн һәәхүлд ирсн улст икәр таасгдв. Тиигәд бурят зурачнрин һәәхүл секлһнд ах-дү хойр улсин сойл харһад, билг-эрдмин олн-зүсн халхнь янзлҗ үзүлгдәд, байрин бәәдлд герлтксн болв.
«Бидэнэр. Мы» гисн нертә төсвиг бүрдәҗ белдсн Әрәсән зурачнрин ниицәнә бурятин әңгин ахлач Юрий Эрдынеев хальмг хәләһәчнриг йөрәһәд, бурят улсин билг-эрдмлә зургудын, урн һарин кегдлмүдин дөңгәр таньлдулҗахан медүлв. «Мана хойр келн- әмтн нег уңг-тохмта болдмн. Энд үзүлгдҗәдг зургудыг хәләһәд, мадниг негдүлҗәдг тоотыг тадн үзхит. Элстд би түрүн болҗ ирҗәнәв. Балһсн нанд таасгдв. Эргәд йовад хәләхд, бәәхд чигн йир таалта сәәхн балһсн мөн. Келн-улсин музейлә нөкцҗ үүлдәд, энд ирҗ билг-эрдмән үзүлҗ, сойлын залһлдаһан батлҗанавидн», - гиҗ Юрий Эрдынеев келнә.
«Эн төсвин һол күслнь Бурятин зурачнрин үүдәврмүдиг үзүлсн деерән ах-дү хойр нутгин залһлдаг медүлҗ, нег уңг-сүүртә әмтнә билг-эрдмд бәәдг иҗл тоотынь медүлх седкл билә» - гиҗ таңһчин сойлын болн зуульчллһна министрин дарук Санҗрһа Герман келв.
Хальмгин зурачнрин ниицәнә ахлач Дорҗин Викторин келсәр, 2023 җилд хальмг зурачнр нөкцлт батлад, Бурятьд одад, үүдәврмүдән үзүлсн билә. Ода Бурятин зурачнр Хальмг Таңһчд ирҗ, эврә эрдмән үзүлҗәнә. Ииигәд һәәхүлмүдәр болн сойлын нань чигн тоотар сольлцад, нөкцлтән улм батлх ицл бәәхиг хальмг зурач медүлв.
Бурятин зурачнрин келсәр, нег шаҗн, нүүдл улсин иҗл бәәдл, йиртмҗиг хәәрлҗ олзллһн, өвкнрән тевчлһн - цуг эн негдүлҗәдг тоот зурачнрин үүдәврмүдт орман олсн бәәнә.
«Эн төсвән күцәһәд Бурятин зурачнр оюни ни-негн зөөрән күндлҗәһән медүлхәр седв, - гиҗ ясн деер сиилвр һарһҗ кегдлмүд кедг нертә зурач Бато-Мунко Чимитов келв. - Элстд ирхәр даңгин сандг биләв. Дөчн җил хооран Москвад би нег хальмг көвүнлә таньлдлав. Мини дү күүкн Хальмгт мордсн бәәнә. Энд хөв-кишгән олад, нәәмн үрән өскчәнә. Тиигәд энд ирсндән байрта бәәнәв. Моңһл келтнрин хойр келн-улсин ухан-санлын, авъясмудын, иргчин тускар билг-эрдмәрн дамҗад медүлҗәнәвидн».
Тегәд хол һазрт бәәдг ах-дү келн- улсин зурачнрин үүдәврмүдлә таньлдснь йир соньн болҗана. Олн янзар зургдсн болн кевлгдсн зу һар көдлмш Хальмгин хәләһәчнрин оньгт тусхагдҗана. Зурсн үүдәврмүд, графическ зургуд, урн һарин эрдмин кегдлмүд бурят улсин сойлын байн зөөриг үзүлҗәнә. Эн зургудт Бурятин әмтн, йиртмҗин бәәдл, тууҗ болн өдгә цаг орман олв. Арсн болн ишкә кегдлмүд, төмр, модн болн ясн деер эрә һарһҗ кесн тоот, кеерүл болдг кегдлмүд сиилҗ үүдәсн олн көдлмш, олн-зүсн ааһ-сав, нань чигн тоот эн һәәхүлд әмтнә оньгт тусхагдҗана. Өвкнрин авъясар зургдсн үүдәврмүдлә зергднь өдгә цага янзар зургдсн олн көдлмш хамдан ниилҗ, эндрк Бурятин билг-эрдм ямаран кевәр делгрҗ йовхиг үзүлҗәнә.
Бурятин зурачнрин һәәхүл хөн сарин 5-ас авн мөчн сарин 5 күртл көдлхмн. «Музейин сө» гидг байрт орлцхар ирсн әмтн чигн эн һәәхүллә таньлдв.
Эн һәәхүл хойр келн-улсин хоорндк залһлдаг батллһнд туслхнь маһд уга.
Ах-дү улсиг хамцулҗадг билг-эрдм
Ах-дү улсиг хамцулҗадг билг-эрдм
Ах-дү улсиг хамцулҗадг билг-эрдм
ХӨӨЧИН Галина

Видео