Өөрхн улсин ниитә җирһл

Сегодня, 12:51 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Җил болһн хөн сард Хальмгин Келн - улсин музейд болдг керг-үүлдвриг мел тиигҗ нерәдҗ болхмн. «Музеймүдин сө - 2026» гидг байрин керг-үүлдвр «Өөрхн улс» гидг нерәдлһтәһәр давв. Иигәд хөн сарин 16-д таңһчд бәәдг олн келн-улсин элчнр музейд цуглрҗ ирв. Цуг Әрәсәд давулгдҗадг «Музеймүдин сө» гидг ик байран Хальмгин музей Әрәсән келн-улсин ниицлтин җилд нерәдв.
Хальмгар өөрхн улс болн элгн-садн гисн әдл учр-утхта болдг. Тегәд мана тоолврар, музейд болсн байрин үүлдвр мел тиим улсин орлцлһта давв.
Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейин һардач Мучан Иринан келсәр, «Музеймүдин сө» ик чинртә керг-үүлдвр болҗана. Улсин хоорндк залһлда батллһнд, келн-улс болһна сойлын зөөр хадһллһнд иим керг туслна. Әрәсән келн-улсин оюни болн сойлд бәәдг әдл тоотыг кен-негндән медүлҗ, иньгллтин залһлда батллһнд һол оньг өггдсн бәәнә. Келн-улс болһн эврә өвәрц сойлан, авъясмудан үзүләд, хот-хооларн үүрмүдән тооһад, кен-негән тевчнә. Тиигәд эдн нег-негндән өөрхн улс болдгнь тер.
Тер учрар эн җилин «Музеймүдин сө» «Элгн-садн» гиҗ нерәдгдснь учрта болв. Зууһас үлү келн-улс бәәдг мана таңһчд тернь нег үлү чинртә үүлдвр болна. Эннь талдан улсин авъясмудла өөрхнәр таньлдх таал тогтана. Музейд ирсн әмтн олн керг-үүлдврт орлцв. Тууҗин цага авъясмудыг сергәһәд, өдгә цага әмтнә эндрк җирһлднь батрсн сән тоотынь кен-негндән үзүлв. Келн-улс болһна ду-би хәләһәд, хувцарнь соньмсад, ирсн улс амрлһна цаган сергмҗтәһәр давулв.
Байрта эн керг-үүлдврин йовудт музейин көдләчнрин үүлдвриг үнлсн хург болв. Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министр Бембин Евгений таңһчин сойлын җирһлд зөвтә тәвцән орулҗадг музейин үүлдвриг темдгләд, нүүрлгч көдләчнрт Күндллһнә һашгүд болн Ханлтын бичгүд бәрүлҗ өгв.
Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән (зургт) музейд ирәд, олн келн-улсин сойлын зөөрлә таньлдулсн керг-үүлдврт бас орлцв.
– Эн җил Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музей 105 җилин өөнән темдглҗәнә. Музейин коллектив иргчдән күцәх зура темдглҗ үүлдҗәхнь байрта болҗана, - гиҗ Гиляна Герасимовна келв. - Мана таңһчин алдр тууҗиг хадһлҗадг музейд Хальмгин өвәрц зөөрлә болн авъясмудла таньлдҗ болна. «Музеймүдин сө» - билг-эрдмин сәәхн байр болсн деерән таңһчин әмтиг болн ирсн гиичнриг Хальмгин тууҗла, сойлла өөрхн таньлдулсн күцәмҗтә үүлдвр болв.
Өрүн арвн часас авн асхн ора 22 час күртл музейд ирсн әмтн шуугад-ниргәд бәәв, билг-эрдмин колледжин болн Хальмг ик сурһулин оютнрин концерт оньган өгч хәләв. Нааран ирсн күн болһн бийдән тааста нег керг олҗ авв. Юңгад гихлә музейин көдләчнр кесг талвң белдәд, әмтиг соньмсулхар шунсмн. Зурачнрла, көгҗмчнрлә, урн һарин эрдмчнрлә харһҗ, кесг тоот әмтн медҗ авв.
Байрин керг-үүлдврин йовудт музейд тууҗин чинртә хамг юм авч ирҗ белглдг улсиг болн олна үүлдәчнриг темдглҗ күндлнә. Музейин көрң җил ирвәс байҗад йовна. Тер үнтә зургуд, бәрмт цаасд болн тууҗлгч чинртә нань чигн тоот әмтнә оньгт тусхагдв.
Музейд олн һәәхүл белдҗ җил болһн үзүлнә. Учр-утхарн соньн болсн деерән эн һәәхүлмүд медрл тархаҗ, сурһмҗин чинрнь болхла җил ирвәс өсәд йовна. «Сойл» гидг келн-улсин төсвлә ирлцҗ күцәгдсн бат ясврин хөөн көдлмшт өдгә цага шин эв-арһ олзлх таал учрсинь музейд ирсн улс үзҗ бахтв.
Эн өдр музейд ирсн улст РСФСР-ин улсин зурач Гарри Рокчинскийин «Эк-төрскн һазр» гидг нер туурсн зург һәәхч чадв. Хальмг болн Бурятин, Москван зурачнрин үүдәврмүдлә әмтн таньлдв.
Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд болсн «Музеймүдин сө» гидг байрин ик керг-үүлдврт күсдундур миңһн күн ирҗ орлцсн болв. Төрскн һазрин тууҗар болн сойлар әмтн икәр соньмсчахиг тернь медүлҗәнә.
ХӨӨЧИН Галина