Теңгрин одд өврмҗтә болв

Сегодня, 10:34 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Бембә өдрлә Целинн района Хар Булг селәнд «Одд гилвкҗәдг теңгр» нертә наадм болв. Теңгрин одд хәләхдән, көгҗмд болн йиртмҗд дурта улсиг эн керг-үүлдвр хамцулв. Харңһу сөөһәр болсн бийнь наадмд олн-әмтн ирв.
Бүрдәсн соньн көтлврт ик-бичкн уга орлцв. Күн болһн шишлң кергсл олзлад, теңгрин одд өөрхнәр үзҗ чадв.
Наадмиг давулх седвәр татсн Карелия Республикәс ирсн Алена Куликован келсәр, нег дәкҗ энүнә таньл, зург цокач Хальмг Таңһчин теңгрт теңгрин уйдлыг сөөһәр цокч авад, зургинь энүнд илгәсн бәәҗ. Сәәхн зург үзәд, мана таңһчин сөөһин теңгр күүкд күүг икәр соньмсулҗ. Тегәд манад ирлцңгү наадм давулх седвәрән орулад, ирлцңгү керг-үүлдвр бүтснь тер.
Урднь эн наадм орн-нутгин кесг регионмудт давулгддг билә. Хальмгин харңһу сөөһин теңгр йир сәәхн болн өвәрц болад, эн наадмиг манад даңгин давулхар зуралҗана.
– Бидн тана таңһчд ирәд, у-өргн теегт сөөһәр һарад, теңгр хәләхлә цуг одд йир өөрхн болҗ медгдв. Тер юңгад гихлә Хальмгт өвәрц йиртмҗ, эң-зах уга тег иим бәәдл тогтана, гиҗ сангдна. Терүнәс нань өдгә цагт астрозуульчллһн бас делгрҗәнә, тана һазрт энүг бас улм делгрүлҗ болхмн, – гиҗ Алена Куликова тоолврарн хувалцв.
Краснодарск крайин Ейск балһснас ирсн Андрей Звездочет цуглрсн улсин төлә соньн лекц умшв. Олн җилдән теңгрин оддар соньмсад, кесг дегтр умшад, медрлән эн гүүдүлв. Лекцин йовудт шишлң кергсл олзлад, сәәнәр үзгдсн оддын тускар цәәлһҗ келв.
– Хальмгин теңгр өвәрц болдгинь соңсад нааран ирхәр шиидләв. Олн һазрар сөөһин одд хәләҗ йовлав, зуг тана теңгр оңдан гиҗ келх кергтә. Одд гилвкҗәдг теңгр тана зөөр болҗана, – гиҗ эн темдглв.
Харңһурхла Хар Булгт ирсн әмтн һал эргәд суув. Һалын өөр Хальмг Таңһчин улсин җаңһрч Окна Цаһан Зам хоолан шахад домбрт «Җаңһриг» олнд соңсхв. Сөөһәр соңссн «Җаңһр» күүнә чикнә хуҗр хаңһасн деерән кен-негнәннь толһад олн зүсн тоолвр орулсн болҗ медгдв.
Салькн көдләд, киитрәд чигн бәәв, зуг Хар Булгин бәәрн улс ирсн гиичнрән улан зандн халун цәәһәр болн боорцгар тооһад, цугтаһинь дуладхсн болв. Тер мет нег һазра арһлачнр кеҗ һарһсн кегдлмүдән бас хулдв.
Целинн района муниципальн бүрдәцин толһач Увшан Басңгин темдглсәр, хальмг тег эрк биш мана зөөр болдг. Талдан кесг наадмла зерглҗ, ирлцңгү наадм онц орман эзлхнь лавта. Хөн сарин дулан өдрмүдт олн-әмтн өрк-бүләрн ирәд, цаган сергмҗтәһәр давулв. Селәнә һазрт иим керг-үүлдвр бүрдәснь сән йовдл болв. Эн наадмиг бүрдәсн улст, волонтермудт болн зөв-йос харлһна бүрдәцсин көдләчнрт Басң Анатольевич ханлтан өргв. Тер мет Хальмгин Толһач Хаска Батун келсәр, Хальмг Таңһч чидл урһадг һазр болҗахиг эн дәкнәс тодлулв.
Тегәд эн нәр-наадм иргчдән улм делгрәд, олн балһсдын болн орн-нутгудын иргнмүдиг хамцулхнь лавта гисн иткл үүднә.
КАРСАНА Евгения

Видео