Ик дамшлтта мергҗлтнр болв

Сегодня, 16:25 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сурєуль-эрдм

Найдгч җилмүдт мана таңһчин экономик өсәд-өргҗәд делгрәд йовла. Минь тиигхд 1981 җилд Хальмг ик сурһулин экономикин дацңгиг төгсәсн оютнр (зургт) хату цаасан авад, райодын эдл-ахуст күч-көлснә хаалһан эклв. Тавн җилин туршарт хамдан сурһуль сурчасн цагтан эдн сән нәәҗнр болад, кен-негндән дөң-нөкд болҗ үүрлсмн. Ик сурһулян төгсәснә хөөн чигн эдн дару -дарунь харһҗ, бат залһлда бәрҗ нег-негән мартлго йовна. Оютн бәәсн цаган эдн бүләнәр тодлна. «Хальмг ик сурһулян төгсәснә хөөн селәнә эдл-ахуд арвн җилдән көдлләв. Тер тоод тавн җилдән Үстин района «Раздольный» совхозд көдләд, энд түрүн дамшлтан хоршалав. Хөөннь Лаганя района «Красинский» совхозд ах экономистин үүлд батлгдлав. Энд заһс аңндг эдл-аху, темс, зер-земш урһадг багмуд, үснә ферм, бод-мал өскдг талвң көдлҗәсмн. Хальмг ик сурһульд сурсн цагтан бидн Үстин болн Ик Буурла райодын эдл-ахуст төл авлһна кемд нөкд болҗалавидн. Таңһчин һоллгч вузин багшнр маднд бат медрл өгв, бидн цугтан дассн эрдмәрн көдләд, эдл-ахус чигн һардҗ нүүрләчнрин тоод йовлавидн»,- гиҗ ачта ветеран Чимдә Владимир баһ цаган тодлҗ келнә.
1981 җилд ик сурһулян төгсәсн Юрий Мордеевин тоолврар болхла ода сурһулин болн оютнрин төлә шин гермүд тосхгдв, баһчудт сән таал тогтагдв. Тиим кевәр мана Хальмг ик сурһуль сән йовудтаһар делгрҗәнә, гиҗ келҗ болҗана. «Селәнә эдл-ахун дацңгин һардач, мана багш Ульчинә Владимириг бүләнәр тодлнав, эн оютнриг күндлҗ нөкд болдг бәәсмн. Маднд нүдн-амн болҗ йовсн талдан чигн мана багшнрт ханлтан өргҗәнәв. Эднә өгсн медрлнь ах тооч болн ах экономист болҗ селәнә эдл-ахуст күцәмҗтәһәр көдлҗ, сән мергҗлт болхд туслв», - гиҗ Хальмг ик сурһулиг 45 җил хооран төгсәсн медәт темдглв.
Тер мет тавн җилин эргцд Кукан Людмила эднә багин староста бәәсмн. «Мана ниитә баг тавн җилин эргцд хоорндан сәәнәр таарад, ик сурһулян чиләснә хөөн чигн залһлдаһан геелго үүрлҗ йовна. Бидн кен-негнәннь хүрмд, талдан нәәрт орлцад, теднә күүкд һархла бас цуглрад, ода теднә ачнр-зеенрин һарсн өдринь темдглнәвидн. Күнд-күчр цагт нег-негән дөңнҗ, хамдан байр-зовлңган хувалцнавидн. Хальмг ик сурһуль төгсәһәчнрин харһлтд цугтан райодас, талдан һазрас чигн ирнә. Мана багшнр тиим сән сурһмҗ маднд өглә, теднә нилчәр бидн эврә җирһлин хаалһан олҗ авлавидн, зәрмнь ода чигн көдлҗәнә»,- гиҗ Кукан Людмила келнә.
Сурһулян төгсәснә хөөн хотл балһснд көдл гиҗ Лиҗин Николайд багшнрнь селвг өгсмн, энүнд патьр чигн һарһҗ өгсмн. Болв төрскн һазртан эңкр күн болад эн өсәд-боссн селәндән көдлхәр шиидв. Көтчнрә района «Сарпа» совхозд экономистәр көдлҗәһәд, хөөннь эдл-ахун һардач болв. Тенд көдлснә хөөн Октябрьск МЖС-т Хошуда эдл-ахуд көдлсмн. - Оютн бәәсн цагтан мотоцикл залдг биләв, Германьд 1972-1974 җилмүдт церглҗәсн цагт терүг дасч авлав. Арвн җил хооран мотоцикл йовулдг пенсионермүдин клуб бүрдәләв. Хамдан сурһуль сурч йовсн үүрмүдлә болсн харһлтд орлцсндан байрта бәәнәв. Экономикин дацңгин шин гер ирҗ хәләввидн, энд оютнрин төлә цуг таал бәәнә, өдгә цага кергсл чигн олзлгдҗахнь байрта»,- гиҗ эн тоолврарн хувалцв.
- Мана дацңгин багшнр Хальмг ик сурһулин керг-үүлдврт һол оньган өгнә. Иим харһлтст оютнрин цаган, багшнран тодлад, эндр дацңд сурчадг оютнрт селвгән өгәд, эврә җирһлин тускар келҗ өгвидн. Дөчн тавн җил хооран сурһулян төгсәһәд, ода экономикин дацңгин эндрк бәәдл-җирһллә таньлдад, өдгә цагин таалд оютнр яһҗ медрл авдгинь шинҗләд, улм сән күцәмҗ дурдвидн. Мана харһлтыг царанднь чигн бүрдәҗ үйнрин залһлдаг батрулад бәәхвидн, - гиҗ экономикин дацңгин һардач Павла Нүүдлә келҗ, ветеранмудт ханлтан өргв.
Экономистин эрдм дассн баһчуд сән мергҗлтнр болад таңһчин босхмҗд нилчән күргв, өрк-бүлән өндәлһәд, ода ачнр-зеенрән таалҗана, теднә җирһл эднрк баһчудт болн оютнрт сән үлгүр болтха.
ҖААХАН Бадм