Сурһулин шин җилд белдәд

Сегодня, 09:10 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сурєуль-эрдм

Сурһулин шин җил эклтл дигтә хойр долан хонг үлдв. Эн сарин туршарт эк-эцкнр үрдтән хувц-хунр, сурһулин эд-тавр болн талдан кергтә тоот хулдҗ авхар лавкс эргҗ йовна. Күүкдән сурһульд белдхин төлә эндр кедү мөңгн кергтә болдгчн гисн сурвр эн саамд үүдгнь чигн лавта. Энүг медхәр шидр Элст балһсна лавксар йовҗ соньмсвидн.
Түрүләд Ленинә нертә уульнцд бәәдг гүртм лавкст одвидн. Нег лавкд хулд кеҗәсн Бадмин Булһнла таньлдад күүндвидн. Эн олн үртә эк болна, отхн үрнь эн җил дигтә негдгч класст орҗана. Авальтаһан күүндәд, түрүләд отхн үрән сурһульд белдхәр шиидвидн, тер юңгад гихлә мел энүнә төлә хамгин дала хулд кех кергтә, гиҗ бер келв. Ууһн үрднь болхла ах классмудт сурна, тегәд тедн эврән лавксар йовҗ, кергтә тоотан хулдҗ авдг болна.
Цаһан киилг, шалвр, башмг хулдҗ авлһнд дундлад 17-20 миңһн арслң кергтә болҗ һарв. Тер мет дорва, девтрмүд, бичүр, харнда, шир, хәәч, кимзә болн талдан эд-тавр хулдҗ авхла дәкәд 6-7 миңһн һар арслң һарна. Тегәд негдгч класст орҗадг сурһульчиг белдхлә, баһ гиснь 30 миңһн шаху арслң кергтә болҗ һарв.
Элстин төвд бәәдг лавкст орҗ хәләхлә, деер келгдсн хувц-хунрин, нань чигн эд-таврин үн икәр йилһрхш, зуг зәрм лавкст нам невчкн үнтә болҗ һардгчн.
Бадмин Булһна келсәр болхла, зәрм хувциг эн ниигмин сүлҗәнә эв-арһар бичүлҗ авсмн, тенд невчкн кимдәр авч болна. Терүнәс нань һаха сар давад, теңгрин бәәдл хүврәд, экләд киитрхлә, дулан хувцн кергтә болхмн. Энүг хулдҗ авлһнд бас баһ биш мөңгн кергтә эсий?
– Сүл җилмүдт олн үртә, баһ тетквртә болн җирһлин күнд таалд туссн өрк-бүлмүдт шаңһа дем өгәд, сәәнәр дөңннә. Тодлхд, әәмшгтә гем түгсн цагт Әрәсән Прези¬дент Владимир Путин сурһульд белдлһнд үрн болһнд арвад миңһн арслң өгхәр шиидәд, сән дөң-тусан күргсн билә. 2020 җиләс авн эндр күртл Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр олн үртә өрк-бүлмүдин сурһульч болһнд таңһчин хазнас 5 миңһн арслң бас йилһгддг болв. Эннь йир сән дөң-түшг мөн, гиҗ эн бер келнә.
Эн дем авхин төлә олн үртә өрк-бүлд негдгч болн арвдгч классмудт орҗадг көвүд-күүкд бәәхлә, дунд сурһуляс шишлң иткл цаас авад, социальн харслтын цергллтд күргҗ өгх кергтә. Талдан классмудт ордг сурһульчнр тер демиг урдк кевәрн авад бәәхмн.
Онц темдглхд, сүл арвн һар җилин эргцд «КТК-Р» бүрдәц негдгч класст орҗадг мана бичкдүдт дорвас белглдгнь ода нам сән авъяст тохрв. Эннь бас йир сән дөң-нөкд болна, гиҗ эднә эк-эцкнр ханмҗта бәәнә.
Тер мет цөөкн җил хооран олн үртә өрк-бүлин сурһульч болһнд балһсна көлгәр йовлһнд сар болһн шишлң мөңг һарһҗ өгдг болв. Эклц классмудын көвүд-күүкдин төлә сурһульднь үдлә халун хот өңгәр белднә. Олн үртә бүлмүдт асргдҗадг ах классмудын сурһульчнрт болхла, сар болһн халун хотд һарһдг мөңгн бас даңцагдна.
Мана таңһчд олн үртә өрк-бүлмүдин то өдр ирвәс гилтә өсәд йовдгнь байрта йовдл мөн. Сурһульчнриг дөңндг эв-арһс цаарандан олзлгдад бәәнә. Зуни цагт сәәнәр амрад, чидл урһаһад, мана үрд намртан кеерүлгдсн сурһульдан ирҗ, сәәнәр сурч, гүн медрл авч, эк-эцкнрән байрлулҗ йовтха, гиҗ дурдҗанавидн.
КАРСАНА Евгения