«Күчтә хальмг келн»

22-10-2026, 12:40 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Одахн Целинн района Аршан Булг селәнә сойлын Герт «Күчтә хальмг келн» гидг района марһан болв. Эн марһан 2022 җилд Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцач, шүлгч, хальмг келндән хару, төрскнч седклтә Бүүрчин Пөлҗән санлд нерәдҗ бүрдәгдсн болдг. Түрүләд эн марһанд зуг Аршан Булг селәнә әмтн орлцдг бәәсмн, нидн терүнд района чинр зүүлһх седвәр һарв. Целинн района толһач Увшан Басң эднә седвәриг дөңнәд, района марһа бүрдәлһнә туск заавр батлв. Эн җил терүнд района нәәмн сурһулин элчнр орлцснь темдгтә болв.
Бүүрчин Пөлҗә 1943 җилд Курск дуһуд болсн дәәлдәнд залу-зөрмгән үзүләд, «Зөргин төлә» гидг медаляр ачлгдсмн. Ик бәрлдәнә йовудт Петр Дорджиевич шав авсн 19 салдсин әм аврсмн. Хөөннь цуг хальмг салдсмудыг фронтас буулһад, Широковск ГЭС-ин тосхлтд йовулсн мөн. Цуг хальмг улсла хамдан күчр зовлң дааҗ һарсн Бүүрчин Пөлҗә дәәнә, тууврин, төрскн һазр-усна, хальмг келнә тускар шүлгүд бичдг бәәсмн. Хальмг келндән эңкр күн болад, Петр Дорджиевич төрскн келәр бичсн үүдәврмүдин хураңһу барлсмн. Терүнд нег һазра улст, төрскн селәнд, бичкдүдт нерәдгдсн шүлгүд орсмн.
Дәәнә ветерана көвүнь Бүүрчин Санл марһаг нүр үгәр секәд, района дунд сурһульмудын күүкд-көвүд орлцхар ирсиг онц темдгләд, ханлтан өргв. Сурһульчнр хальмг шүлгүд, келн-улсин амн үгин зөөрин үүдәврмүд умшад, хоорндан таньлдснь темдгтә болв. Района сойлын әңгин һардачин үүл дааҗадг Дорҗин Арслң, олн җилдән сурһуль-эрдмин халхд көдлҗ йовсн Антона Павел марһанд орлцачнриг йөрәһәд, билг-эрдмән үзүлхәр ирсиг буульв. Келхд, сурһульчнрла зерглҗ марһанд наста улс чигн бас орлцсинь темдглхмн.
Марһанд орлцачнр хальмг улсин алдр «Җаңһр» дуулврин тасрхас, шаваш, туульс, йөрәл, тоолдгуд, үлгүрмүд, шүлгүд умшад, ду дуулв, ахр наадд үзүлв. Эн марһанд орлцсн ик-бичкн уга хальмг хувцан өмсәд, билг-эрдмән үзүлснь ончта болн үзмҗтә болв. Тиигәд, Баһ Чонса дунд сурһулин эклц классмудын сурһульчнр «Теремок» тууляр наад үзүлв. Селәнә сурһульд үүлддг «Альвн харадас» театрин багиг һарддг хальмг келнә багш Көкән Мариян келсәр, күүкд-көвүд эн наад белдхд шунмһаһар орлцв. Долан настаһас авн арвн дөрвн нас күртл бичкдүд дунд эдн нүүрлгч орм эзлснь ик байр-бахмҗ үүдәв. Арвн дөрвтә настаһас авн арвн долан нас күртл арвтнр дунд Энкира Лазарева диилвр бәрв, бөдүн улс дунд болхла Ностан Айса ончрв. Бүүрчин Пөлҗән «Ветеранд» гидг шүлгиг Нина Сокова айслулҗ умшад, марһанд орлцачнрин болн жюрин гешүдин седкл авлв. Нина Борисовнан Эдуард көвүнь цергә шишлң керг-үүлдврт орлцад, зөрмгән үзүләд әмнәсн хаһцсмн. Төрскән харсгч Алдр дәәнә һалд орсн Петр Дорджиевичин шүлг күн болһн зүркнд төөнрәд, эндрк үйин хальмг дәәчнр залу-зөрмгән һарһад, аавнриннь үлгүрәр цергә даалһвран үнн кевәр дааҗ йовхнь бахмҗ үүдәв.
Эн марһан өргмҗтәһәр давхин төлә селәнә сойлын Герин көдләч Манҗин Данара, Бүүрчин Пөлҗән күүкднь болн ачнр-зеенрнь, селәнә күүкд улс белдврин көдлмш күцәсиг онц темдглх кергтә. Келхд, Манҗин Данара сойлын земск көдләч болҗана. Аршанбулһнахн хальмг авъясар ирсн гиичнрән тооһад, күн болһнд килмҗән тусхав. Петр Дорджиевичин өрк-бүлнь марһана дииләчнриг мөрәләд, Күндллһнә һашгуд бәрүлҗ өгв. «Күчтә хальмг келн» гидг марһан эн җиләс авн района улс дунд бүрдәгдҗ, Аршан Булг селәнә дәәнә ветеран Бүүрчин Пөлҗән санл мөңкрүлҗ, үйәс үйд неринь күргҗ йовтха гиҗ дурдҗанавидн.
САРҢГА Амрхан

Видео