Театрмудын нөкцлт батрҗана

Сегодня, 14:49 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

«Ик гастрольмуд» гидг орн-нутгин төсвд орлцад, Хальмгин «Җаңһр» нертә наадһасин театр түрүн болҗ Бурятьд гастрольд одад, нааддан үзүлв. Тавн җилдән үүлдҗәдг театрт эннь ик чинртә йовдл болв. Дәкәд болхла нарт-делкән хәләврмүдт чигн, тер мет Москван тәәз деер театр нааддан үзүлв. Тегәд намрин сармуд театрин үүлдврин төлә ик урмдта болҗана.

Улан-Удэ балһснд ирәд, Хальмгин «Җаңһр» театр һаха сарин 29-д гастролян эклсмн. Х. Намсараевин нертә Бурятин драмин театрин тәәз деер мана артистнр «Сар-Герл» наадан үзүлв.
Хальмг театрин гастролин тускар Бурятин барин цуг һарцс зәңглҗ бичв. Бурятьд җил болһн Әрәсән кесг һазрас театрмуд болн артистнр ирнә. Болв Хальмг театр ирсн йовдл хамгин ик соньмслт үүдәв. Хальмг театр авч ирсн нааддын тускар художественн һардач Хонхолджина Зоя Бурятин хәләһәчнрт келҗ өгв. «Сар-Герл» наадыг бидн орн-нутгин кесг хәләврт үзүлвидн. Дәкн «Карлик Нос» наадыг бичкн хәләһәчнрт авч ирвидн. «Мойдодыр» гидг наадн бичкдүдт соньн болсн деерән эк-эцкнртнь бичкндк цагинь тодлулх гиҗ санҗанавидн».
Улан-Удэ балһснд хальмг артистнр үзүлсн «Сар-Герл» наадн хәләһәчнрт таасгдв. Җирһлдән амр биш шүүвр кех күүкнә тускар нааднд келгдҗәнә. Олн-әмтнә хөвтә җирһлин төлә эврә хөвәсн цөкрх күүкнә тууҗиг Бурятин хәләһәчнр оньган өгч хәләв. Күмни җирһлд хөвин герл шатасн күүкнә тууҗ келн-улсин амн үгин зөөрт тодлгдад, хөөннь нертә шүлгчин тууль-поэм болҗ, өдгә цага умшачнрт, театрин дөңгәр хәләһәчнрт темдгтә болсмн. Төрскн һазрин әмтнә хөв-кишгин төлә эврә хөвән мартсн зөргтә күүкнә туск наадн театрин дөңгәр орн-нутгин талдан хәләһәчнрт күрч йовна.
Хальмг театр гастролян эклсн түрүн өдрин бийднь хург болҗ, театрин үүлдврлә болн нааднла олн улсиг таньлдулсмн. «Җаңһр» театрин нерн ик чинртә болн дааврта болҗана. Хальмг улсин хәәртә гисн баатр Җаңһрин нер театр зүүнә. Кезәнәс авн үйд келгдҗ хадһлгдҗ йовсн баатрлг дуулвртан хальмг келн-әмтн эн баатрин тускар Бумбин орндан нерәдсн җирһлин тускар келҗ, дуулҗ, зүркндән хадһлҗ йовсмн. «Җилв - бах хойран җидин үзүрт өлгий! Җил насн хойран һаңцхн Җаңһртан нерәдий»! – гиҗ Җаңһрин баатрмуд андһаран өгч, Төрскнәннь төлә әмән әрвллго дәәлддг бәәсмн. Тууҗин ут цагт терүгән мартлго, Хальмгин баатрмуд өвкнрин төрскнч авъясмудыг цааранднь делгрүлҗ йовна.
Һаха сарин 30-д эн театрин тәәз деер, «Җаңһр» дарани хойрдгч наадан үзүлв. Эн өдр «Карлик Нос» гидг наадыг бичкдүд хәләв. Хар саната шулмсин үлмәһәр дүрән сольсн көвүн зовлңта йовдлла харһсна тускар эн нааднд келгдҗәнә. Күнд-күчр тоотыг дааҗ һарад, көвүн әмтнә чик седкл кенд чигн туслдгиг медҗ авна. Наадыг хәләсн бичкдүд чигн цаһан седкләс нань үнтә юмн һазр деер угаг меднә.
Хулһн сарин 1-д болн 2-т «Мойдодыр» гидг наадыг үзүлҗ, хамгин бичкн хәләһәчнрт байр белглв. Эн наадан хальмг артистнр «Ульгэр» театрин тәәз деер үзүлв. Нүр-һаран уһахдан дурго көвүнә тускар Корней Чуковский бичсн тууҗиг кен чигн бичкнәсн авн меднә эсий!..
«Мана наадһасин театр Бурятьд одсн йовдл энтн «Ик гастрольмуд» гидг орн-нутгин төсвин йовудт сойлын халхар сольлцлһн болҗана, - гиҗ «Җаңһр» театрин һардач Кема Бередина келнә. – Эн ик төсвд орлцад, мана театр Бурятин «Ульгэр» театрла нааддарн сольлцв. Наадһасин хойр театр нөкцлтин үүлдврән тиигҗ эклсмн. Театрмудын иим үүлдвр сән авъяст тохрх гисн ицл бәәнә».
Бурятин «Ульгэр» гидг наадһасин театрин һардач Баирма Дашидоржиеван келсәр, эн гастрольмуд ик чинртә болҗана. Иигәд театрмуд кен-негндән одад, талдан һазрин хәләһәчнрт нааддан үзүлҗәхнь цуг маднд, сойлын көдләчнрт, үүлдврән ясрулхд туслҗана. Эн җилин мөрн сард мана «Ульгэр» театр Элстд одад, һурвн наадан үзүлсн билә. Ах-дү республикд мадниг сәәнәр тосч авв. Хальмгин хәләһәчнрт мана наадд таасгдв. Бидн Элстин ке-сәәхн тоотла таньлдвидн.
«Җаңһр» театр Бурятьд ирснь мана хойр театрин хоорндк залһлдан батрҗахиг медүлҗәнә. Үүдәгч үүлдврт меҗә уга гиснь тер.
Хальмг «Җаңһр» наадһасин театрин һардач Кема Берединан тоолврар, гастролин көтлвр йир соньн болв. Цуг тоотнь бүрдәмҗтәһәр, сән йовудтаһар давв.

Байр үүдәсн белг

Гастролин хойрдгч өдртнь Хальмг театр «Карлик Нос» гидг наадыг үзүлснә хөөн соньн нег йовдл учрв. Эрмдгтә бичкдүдин эк-эцкнрин «Найдап» гидг ниицәнә һардач Елена Шитикова эднә медлд үүлддг бүрдәцсин нерн деерәс хальмг артистнрт белг нерәдв. Ирсн гиичнрин билгиг үнләд, цаһан мөңгнәс кевлҗ кесн мөр артистнрт эн бәрүлҗ өгв.
Цуг хәләһәчнрин седкл үүмүлсн эн йовдл бас учрта бәәҗ. Цагтан бичкн Елена «Карлик Нос» гидг наадыг театрт түрүн болҗ үзсн бәәҗ. Ода болхла Елена нааран наадыг хәләтхә гиҗ олн бичкдүдиг дахулҗ ирсмн. Цаһан седклин туск наадн бичкдүдт тодлгдх, гиҗ Елена иткҗәнә.
Гастрольмудын ашар хург болв. Терүнд Хальмгин болн Бурятин наадһасин театрмудын һардачнр болн Бурятин сойлын министерствин билг-эрдмин, улсин үүдәлтин болн сурһуль-эрдмин әңгин һардач Наталья Попова орлцҗ, седкүлчнрин сурврмудт хәрү өгв. Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министр Бембин Евгений илгәсн йөрәлин Бичг Бурятин сойлын министр Соелма Дагаевад бәрүлҗ өггдв.
«Җаңһр» театрин художественн һардач, Хальмг Таңһчин билг-эрдмин ачта үүлдәч Хонхолджина Зоя эн күндтә даалһвриг күцәв.
«Җаңһр» театрин һардач Кема Бередина театрин тууҗин, үүдәгч коллектив белддг нааддын тускар келҗ өгв. Тавн җилин эргцд кесн үүдәгч хаалһ соньн болв. Ода театр хальмг болн орс келәр һучн һар наад белдсн бәәнә. Баахн театр үүлдвртән шин ишкдл кеһәд, орн-нутгин төсвст орлцад гастрольд йовҗана. «Җаңһр» театр олн марһаст орлцна. Баһ наста Хальмг театрин тускар ода орн–нутгт театрин үүлдәчнр сән меднә.
Якутьд гастрольд одад, эврәннь тәәз деер Горловск, Луганск театрмудыг тосч авсна тускар «Җаңһрин» һардач бас келв. Якутин ТЮЗ болн Бурятин «Ульгэр» наадһасин театр Хальмгт ирҗ нааддан үзүлснь театрмудын үүдәгч залһлдана чинринь темдглв.
Хальмгт хамгин баһ наста театр үүдәгч үүлдврән диглҗ авад, баһ биш дамшлт хоршаһад, билг-эрдмин кесг марһанд орлцад, талдан театрмудла залһлда бәрәд, Әрәсән сойлын җирһлд зөвтә орман эзлв. Наадһасин Хальмг театр Москвад «Рики-Тики-Тави» гидг наадан үзүләд, Цугәрәсән «Золотая маска» мөрән марһанд орлцҗана.
Хальмгин бичкн хәләһәчнрин театрин үүдәгч хаалһнь цаһан болтха!

ХӨӨЧИН Галина

Видео