Малын хот белдлһнә халхар

Сегодня, 10:45 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сурєуль-эрдм

Мал үвлзлһнә кем эклҗәнә, терүнд селәнә эдл-ахус болн малчнр ик эртәснь белдҗәнә. Эдн малын хотынь белдсн бәәнә. Тер кергт Хальмг ик сурһульд бүрдәгдҗәдг сурһуль туслҗана. Ода Хальмг вузин инженерин эв-арһин дацңд мана таңһчд бәәдг урһмлас малын шимтә хот белдлһнә дамшлт хоршагдҗана. Терүг олзлхла таңһчин бәәтхә, хам-хоша регионмудыг чигн малын хотар теткҗ болхмн. Терүнә ашт таңһчин селәнә эдл-ахус чигн баһ биш ору авад бәәхнь лавта.
Тер сурһуль мергҗлт өөдлүллһнә көтлвр болҗана. Хагсу, хур-чиг уга һазрт урһсн хулснас, бәәрн урһмлас шимтә хот белдлһнә дамшлтла баһчуд таньлдна. Тиим хот белддг өдгә цагин кергслин кев-янзинь оютнр болн баһ наста номтнр тодрхаһар дасч авна. Дацңгин багшнр малын хот белдлһнә эв-арһин учр-утхинь цәәлһҗ өгнә. Дамшлтын кичәлмүд Хальмг ик сурһулин РНПЦ-н төвин мал бордлһна талвңд, көдәрҗәдг һазрт чигн урһадг урһмлын лабораторьт бүрдәгднә.
Терүнә тускар инженерин дацңгин профессор Эвин Валерий иигҗ келв: «Эндр мана таңһчин малчнр амр биш таалд көдлҗәнә. Эдл-ахус шин эв-арһс олзлҗ малын хот белдх зөвтә гиҗ санҗанав. Терүнә тускар мана көтлврт дигтә цәәлһвр өггдҗәнә. Бәәрн урһмлын көрңгиг, тер тоод хулс, зарм, йоркг урһмлыг олзлҗ шимтә хот белдҗ болҗана. Мана шин эв-арһ терүг лавтаһар иткүлҗәнә».
Хальмг ик сурһулин номтнр одахн профессорин һардврт Сарпульд одад ирв. Энд мана орн-нутгт ик темдгтә «Сколково» төвин, Ар үзгин Кавказин болн МФТИ-н ик сурһульмудын мергҗлтнр дамшлтарн хувалцҗ, теднә төсвиг яһҗ ик орутаһар күцәхин тускар селвг өгв гиҗ Валерий Андреевич цәәлһв.
Йоркг өвсн усн угаһар чигн сәәнәр урһна, терүнәс тос болн эрүл-мендин бәәдлд туста, шимтә хот белдҗ болҗана. Терүнә ашт малын чиңнүр чигн түргәр өснә, энүнд эдл-ахус һол оньган өгнә. Эднд малын хотыг түрүн саамд нам өгйәһәр хулдҗ болҗана. Дәкәд орунь өсәд бәәхлә эдн мөңгән чигн өгәд бәәх гиҗ «Сколково» төвин мергҗлтнр номтнрт селвгән өгв гиҗ профессор темдглв.
Ода инженерин эв-арһин дацңгин мергҗлтнр «Булгун трейд» бүрдәцлә малын хот һарһлһна туст бооца батлад, шимтә хот кеҗ һарһҗана. Тер төсв экләд күцәгдҗәнә. Хөд бордлһна эврә талвңд болхла номтнр шин хотын тусинь йилһҗ авчана, хөөнә чинән-чиңнүрнь яһҗ өсчәхинь бүрткнә.
Ода тер дамшлт өргнәр олзлгдҗана. Оютнр шин көлг олзлдгиг дасв. Хальмг ик сурһулин һардврин дөңгәр терүг номтнрин сурврар хулдҗ авчана.
- Бидн мергҗлт өөдлүллһнә көтлврән эрк биш дамшлтла залһлдулҗанавидн. Мана номт эс гиҗ фермер нааран ирхлә, бидн селвгән өгхвидн, тер саамд эдн кергән күцәсн деерән медрлән чигн гүүдүлх. Тегәд ода бидн мана сурһуль таднд эрк биш ик олзта-туста болх гиҗ эдл-ахусин көдләчнрт цәәлһәд, терүнд орлцх үрвр кеҗәнәвидн, - гиҗ эднә көдлмшиг һардҗадг профессор Анатолий Лебедев келв.
Көдлмшин йовуд тиим кевәр шунмһадулгдҗана. Дамшлтын кем сән аштаһар төгсхлә, номтнр малын хотын кемҗә икдүллһнә көдлмшән эклхмн. Тиигҗ селәнә эдл-ахун көдләчнрин болн номтнрин нөкцлт күҗәмҗтә болх гиҗ сангдна.
ТҮРВӘН Һуна

Видео