¥öêëä¢ð "Êàëìûêèÿ" òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä äàðàíè õàðºëò áîëâ. Õàðºëòä ÂÃÒÐÊ-í ÃÒÐÊ-í "Êàëìûêèÿ" ôèëèàëûí æóðíàëèñò Òàìàðà Íàäáèòîâà, ñîéëûí õàëõèí âåòåðàí Èâàí Áàñàíãîâ áîëí Õàëüìãèí Êåëí-óëñèí îðêåñòðèí àõ äèðèæåð Ñàâð Êàòàåâ, òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòåðñòâèí ³œãèí ºàðäà÷ Òàòüÿíà Âàñèëüåâà àõòà îðëöâ. Ýäí "Òååãèí àéñ" áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ã÷ ìàðºàíà òóñêàð êåëš ´ã³ä, òàœº÷èí îëíä 糜ãëëºí³ ýâ-àðºñèí æóðíàëèñòíðèí ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ãâ.
2012 šèëä Õàëüìã òåëå¢çë ò¢ð¢í áîëš ýí ìàðºà á¢ðä³ëºí³ ñåäâ³ð òàòñìí. Òèèã³ä "Òååãèí àéñ" ñ³í àâúÿñò òîõðàä, äîëàí šèë äàðàíäàí äàâóëãäšàíà. Îäà ýí ìàðºàí Õàëüìã òåëå¢çëèí, òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí, ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòåðñòâñèí õàìöó ò´ñâ áîëš áàòðâ. Äàâñí šèëì¢äèí ýðãöä óò òîîäàí 500 øàõó áè÷êä¢ä îðëöñí áîëäã. "Òååãèí àéñ" ìàðºàí áèëãò³ áè÷êä¢äèã èëäêõ³ð, ò´ðñêí êåë³í õàäºëõ, õàëüìã áèëã-ýðäìèã äåëãð¢ëõ ê¢ñëò³º³ð á¢ðä³ãäí³. "Òååãèí àéñ" ìàðºàíä îí÷ðñí áè÷êä¢äèí á³³äë-šèðºë³ð öààðàíäíü ÷èãí ñîíüìñíàâèäí ãèš Òàìàðà Íàäáèòîâà êåëâ. Ò¢ð¢í šèëì¢äèí ìàðºàíä îðëöñí ꢢêäèí êåñãíü øêîëàí ò´ãñ³º³ä, îäà ¢¢ä³ëòèí ç´ð¢ëëò³ð äóíä ïðîôåññèîíàëüí çàâåäåíüñò áîëí äååä ñóðºóëèí çàâåäåíüñò ñóðºóëü ñóð÷àíà. dzðìíü áèëã-ýðäì³í ´ð㚢ëš, ´äã³ öàãò ¢¢ä³ã÷ õàëõàð ¢¢ëäš, òåàòðìóäûí ò³³ç äååð áèëã³í ºàðºšàíà. Êåëõä, ò¢ð¢í áîëñí ìàðºàíä äèèëâð á³ðñí Ãàðÿ Ãàðÿåâ îäà Á.Áàñàíãîâèí íåðò³ Êåëí-óëñèí äðàìàòè÷åñê òåàòðò ê´äëš³í³. Òåð ìåò ö´´êí šèë õîîðàí "Òååãèí àéñ" ìàðºàíä 2-÷ îðì ýçëñí Ìèëà ×åðíóøêèíà Ï.×îíêóøîâèí íåðò³ èñêóññòâèí êîëëåäæä ñóðºóëü ñóðí Êåëí-óëñèí òåàòðò ê´äëš, äàìøëò àâ÷àíà.

²ð³ñ³í äóíäûí ïðîôåññèîíàëüí ñóðºóëèí çàâåäåíüñèí õàìãèí ñ³í ýë÷íð îäà ê´äëìø÷ ñ³í ýðäìò³ óëñèã áåëäëºí³ "World skills" ("Âîðëäñêèëç") ãèäã íàðò-äåëê³í šèñ³íä ´ðã³ð îðëöšàíà, ÿºàä ãèõë³ îäà ´´ä³í ìåðãšëòò³ ê´äëìø÷íð - éîñòà ýðäì÷íð àëüä áîëâ ÷èãí, ÿìàðàí áîëâ ÷èãí ïðåäïðèÿòüä éèð èê³ð êåðãò³ áîëíà. ߺàä ãèõë³ ñ¢ë öàãò ìàíàä þðèñòíð áîëí ýêîíîìèñòíð, ôèíàíñèñòíð ñóðºëºíä îíüãàí ´ã÷³ñìí, áîëâ öóãòàí áàíêä ê´äëš ÷àäøãîíü ìåäãäš³í³.

Ýí ´äðì¢äò òàœº÷àð íåðò³ õàëüìã áè÷³÷ Áàëàêàí Àëåêñåéèí 90 šèëèí ´´íä íåð³äñí êåðã-¢¢ëäâðì¢ä áîëšàíà. Îäàõí Ýëñòä, Àíòîí Àìð-Ñàíàíà íåðò³ Êåëí-óëñèí áèáëèîòåêä, "Òàœº÷äàí ñåäêë³í, äóðàí, áèëã³í ´ãñí áè÷³÷" ãèäã íåðò³ àñõí áîëâ. Õàëüìã Òàœº÷èí îëí óëñèí áè÷³÷, Î.È.Ãîðîäîâèêîâèí íåðò³ Ãîñóäàðñòâåíí ì´ð³í ëàóðåàò, ²ð³ñ³í Ôåäåðàöèí ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷ Àëåêñåé Ãó÷èíîâè÷ Áàëàêàåâèí ¢¢ä³ëò õàëüìã ëèòåðàòóðò îíö îðìàí ýçëí³. Áèëãò³ áè÷³÷, ïðîçàèê, ø¢ëã÷, äðàìàòóðã, îð÷óëà÷ áîëí ïóáëèöèñò áîëš êåñã ¢¢ä³âð³í áè÷ñìí.

Ôåâðàëü ñàðèí 21-ä, ò´ðñêí êåëí³ íàðò-äåëê³í ¥äðë³, "ѳ³õí êåëí" ãèäã õàëüìã êåë õàäºëëºíà áîëí äåëãð¢ëëºí³ ñàœãèí ºàðäà÷ Àéñà Íóêñóíîâà áîëí Ñàœãèí ãåø¢í Áóëãóí Ìàíêèðîâà "Êàëìûêèÿ" òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä èðš, òàœº÷èí æóðíàëèñòíðë³ õàðºâ. Ìåë òåð ´äð èðš, õàëüìã êåëí³ í³ðí ò´ð³ð ꢢíäâð êåñíü îðòà ãèš ñàíãäíà. Þœãàä ãèõë³ ýí ñåäâ³ðò³, óõàòà ꢢêä óëñ ýâð³ííü ¢¢ðì¢äò³º³í ò´ðñêí êåë³í õàäºëõ ñåäêë 碢š³í³. Õàðºëòûí éîâóäò ýäí îëíà íèèö³í³ ¢¢ëäâðèí òóñêàð òîäðõàºàð êåëš ´ã³ä, êåñã ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ãâ.

Ìàíà òàœº÷ä Öàºàí Ñàëêèíàã êåí ýñ ìåäí³. Ýíòí éîñòà áààòð àâã-á³ðöò³, ç´ðìã ꢢêí ì´í. Šèðºë¢ð ç´ðñí ñåäêëò³ Öàºàí ꢢêí ä´ðâí šèëèí ýðãöä ê¢íä ãåìèã äèèëõ³ð ç¢òêš, ê¢÷ð-ê¢íäèã äààš á³³í³. Òàœº÷èí îëí ³ìòí Öàºàí Ñàëêèíàä ñàíàºàí çîâš, ³ð¢í ñåäêë³ñí ä´œ áîëš, ýðê áèø ýäãòõ³ ãèš çàëüâðíà.
Íèäí èþëü ñàðä äóó÷ Ðóñòàì Áîäæàåâèí ñåäâ³ð³ð áîëí "ÅâðîÑèáÎéë" êîìïàíÿ ä´œã³ð Öàºàí Ñàëêèí³ ò´ë³ áóéí÷ ñåäêëèí êîíöåðò áîëâ. Êîíöåðòûí éîâóäò öóãëðñí ì´œãèã Öàºàí Ñàëêèí³ ýìíëºíä éîâóëñìí. Òèèãõä "ÅâðîÑèáÎéë" êîìïàíü 100 ì蜺í àðñëœãà ñåðòèôèêàò ꢢêíä íåð³äñìí.

Ôåâðàëèí 28-ä Ýëñòä ²ð³ñ³í Ôåäåðàöèí ¥ìí ¢çãèí áîëí Àð ¢çãèí Êàâêàçèí ôåäåðàëüí õîéð îêðóãèí ñóáúåêòñèí ôîðóì áîëõìí. Ðåãèîíìóäûí ñóðºóëü-ýðäìèí ñèñòåìèã äåëãð¢ëëºí³ êåñã ò´ð³ð îðëöà÷íð òîîëâðàðí õóâàëöõ. Ôîðóì Ýëñòèí Çàÿ-Ïàíäèòûí íåðò³ ýòíîñîéëûí ãèìíàçèí øèí ãåðò áîëõìí. Ýí¢íä õîéð îêðóãèí ñóáúåêòñèí, óò òóðøòàí 14 ðåãèîíà ñóðºóëü-ýðäìèí ìèíèñòðì¢ä, òåð ìåò áàãøíðèí ìåðãšëò ´´äë¢ëëºí³ èíñòèòóòìóäûí ñïåöèàëèñòíð, áàãøíð îðëöõ ãèš ê¢ë³ãäš³í³. Ýí¢í³ òóñêàð "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-í ãåðò áîëñí áðèôèíãä ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòðèí äàðóê Òàòüÿíà Ïèòêèåâà òîäðõàºàð êåëš ´ãâ.

Èê Áóóðë ñåë³íä Ëåâîêóìñê ç´´ðò³ ºàçðàñ ³ìò³õí óñí èðâ. Îäà ðàéîíà öóòõëœä ñîðëºíà ñòàíö òîñõãäñí á³³í³, òåð¢í³ ê¢÷³ð ñ³í ÷èíðò³ óñí ³ìòí³ ãåðì¢äò èðõ ç´âò³. Ýí ò´ð ÿºš ê¢ö³ãäš³õèíü á¢ðòêõ³ð òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ èðâ. Ðàéîíà ìåš³ä ýí¢ã Èê-Áóóðëà ÐÌÎ-í òîëºà÷ Âèêòîð Ñàíäæèåâ òîñàä, õàìäàí ýäí ñîðëºíà ñòàíöä îäâ.

ªàçð äååð á³³äã ê¢í áîëºí ýê³ñ ò´ðñìí. Ò´ðš ºàðàä, àëòí óóðãàí ê´ê³ä, øàð íàð ¢çñí áîëäã. ¥ðê-á¢ëä ¢ðí ò´ðõë³, òåðíü èê áàéð áîëäã.Ê´â¢í ¢ðí ò´ðõë³, óëì èê áàéð áîëš òîîëãääã. ߺàä ãèõë³ ê´â¢í ¢ðí òîõìàí óòäóëäã, ýöêèííü íåð äóóäóëäã.

Àðàò êååð 㢢š éîâàä, ìîäí äååð ñóóñí êåð³ õ³ë³í³â ãèº³ä ´ìííü á³³ñí õóäãòàí óííà. Òåð õóäãò óñí ã¢í ÷èãí áèø, õ³ð ÷èãí áèø á³³š. Óñíàñ ýâð³í ºàð÷ ÷àäøãî áîëíà. Òåã³ä Àðàò õóäãèí éîðàëä èèã³ä ãåé¢ð³ä ñóóíà: "ßàõìá?! ߺš ýíä³ñ ºàðõìá?".

…Åðãåíÿ Ìóóøàí ª³ð³í öàã õîëäš éîâíà. ѳ³º³í õ³³ñí öàãíü ÷èãí õîëäâ. Áîëâ ñàíëûí áîîäºà òåð êåâ³ðí ÷àœº, þœãàä ãèõë³ îëíä ø¢ëã¢äíü ¢ëäâ. Ýí ¢¢ä³âðò³í äóðëñí òååã³í, Ò´ðñê³í, ýœêð ýýš³í áóóëüšàíà. Ø¢ëã¢äíü éèð ñ³í. Îäàõí áè "Òååãèí ñàëüêí" ãèäã ø¢ëã¢äèí õóðàœºó óìøóâ. Òåð¢ã íàíä õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷ Áóäæàëà Åãîð áåëãëë³. 40-60-÷ šèëì¢äò áè÷ñí Ìóóøàí ª³ð³í ø¢ëã¢ä ñåäêëì àâëâ. Áè òåäíèã óìøõëàðí íóëüìñ àñõðóëàä á³³â¢â.
Óìøà÷, äóóíà íîîòûíü ºàðòàí àâòí! Ìóóøàí ª³ð³í ø¢ëã¢ä àéñëòí! Òàäí ñàëüêíà ³ìñõë, øîâóíà äó ñîœñõò, òåœãð-ºàçðèí õîë íèèëâð, íàð, äóðòà ê¢¢í³ ÷èð³ ¢çõò…
"Òååãèí ñàëüêí" ãèäã ø¢ëãòíü àéñ îðóëàä, äó ºàðºóâ. Ýíäð ýí¢ã òàíà îíüãò òóñõàšàíàâ.
Óâøàí Àëü÷àí ßâàí,
ø¢ëã÷, ê´ãšì÷