Øèäð "Áàëºñíä ñ³í êåö-òààëòà á³³äë òîãòàëºí" ãèäã ýðêí ÷èíðò³ ò´ñâ ê¢ö³ëºèã òåòêëºí³ òàœº÷èí âåäîìñòâñèí õîîðíäê êîìèññèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëñí áèë³. Ýí ÷èíðò³ ò´ñâ òàœº÷èí ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öñò ê¢ö³ëºí³ éîâóäûí òóñêàð ꢢíäâð áîëâ. Ýí êîñìèññèí õàíüä îëíà íèèö³ñèí ýë÷íð îðíà. Òåã³ä ÷èãí ñ¢¢ðò îðëöñí ²ð³ñ³í ꢢêä óëñèí íèèö³í³ Õàëüìã ³œãèí ºàðäà÷ Ëèäèÿ Ëåáåäåâà Ýëñòèí á³³äëèí, êåö-òààëûí òóñêàð ò´ð áîñõñí áèë³. Ýí¢í³ êåëñ³ð, ´ð¢í ýðò áàëºñíà öóòõëœãàð éîâõëà, ³³õ òîîò ¢çš áîëõìí.

¥öêëä¢ð Ýëñòä îí÷òà, áàéðòà éîâäë ó÷ðâ, ´í÷³ð ´ññí áàº÷óä øèí òîñõñí ãåðò ïàòüð àââ. Áàëºñíà 1-÷ ìèêðîðàéîíä ´í÷í ꢢêäèí ÷ååð¢äò òåìäãëãäñí óëñèí ò´ë³ òîñõãäñí 60 ïàòüðòà îëí äàâõð ãåð ê¢öö ýäëâðò îðóëãäâ. Ýí¢ã õîéð äåâñœã³ð òîñõñìí. Ýêí àâãòàí ãåðèí õîéð ïîäúåçää òîñõëºíà ê´äëìøèã ò´ãñ³º³ä, ýí õàâðàð ò¢ð¢í ä´÷í ïàòüð áåë ê庳ä, ³ìòí øèí ïàòüðò îðñí áîëäã. Õîéðäã÷ äåâñœä ñ¢ë ïîäúåçää òîñõëò äóóñàä, ä³ê³ä õ´ðí ê¢í øèí ïàòüðò îðõ áîëâ.

Ñåíòÿáðü ñàðä Ýëñò áàëºñíà 18-÷ òîéãòà äóíäûí øêîëä ñîíüí îëí êåðã-¢¢ëäâð áîëâ. Õàëüìã óëñèí ãåã³ð¢ë³÷, ꢜêë íîìò Çàÿ-Ïàíäèòàí íîìèí èê ¢¢ëäâðò íåð³äñí àðâí õîíãà èê ê´äëìø á¢ðä³ìšèí ñ³í òààëä äàâóëãäâ. Ò´ðñêí÷ ñåäêë 碢ëºíä èê ÷èíðò³ àðâí õîíãà êåðã-¢¢ëäâðèí àøèíü äèãëñí õàðºëò ñóðºóëü÷íðò òîäëãäõíü ìàºä óãà. Øêîëûí ñóðºóëü÷íð õàëüìã êåë äåëãð¢ëëºí³ Öóòõëœãèí ºàðäà÷, æóðíàëèñò áîëí áè÷³÷ Àðñëàí Ñàíäæèåâëà õàðºâ.

Õàëüìã Òàœº÷èí à÷òà àðòèñòê Òàòüÿíà Êîæèåâàã ìåääãî óëñ ìàíà òàœº÷ä óãà. Òåàòðò äóðòà óëñ íåã ¢ë¢ ýí áèëãò³ àðòèñòêèí íààäí áîëºíä äóòàëãî èðš, ñ³³õí ýðäìèíü îíüãàí ´ã÷ õ³ë³í³. Áèëãèí îëí õàëõàðí îëí äóíä ê¢íäëëº îëñí àðòèñòê èòêìæò³ ä¢ð á¢ðä³äãèíü òåàòðèí øàëºà÷íð, èñêóññòâèí ¢¢ëä³÷íð ÷èãí òåìäãëí³. Òàëäàí îëí àðòèñòíðàñ éèëºðõë³ðí Òàòüÿíà øîãòà ä¢ðì¢äèã éèð ñ³³í³ð, ñåäêë àâëì ´â³ðö³ð á¢ðä³äãíü áàñ íåã ñ³í îí÷íü áîëšàíà.

Îäàõí ìàíà òàœº÷ä Õàëüìãèí øàší ëàì Òýëî Òóëêó ðèíïî÷åí ¢ðâð³ð ê¢íäò³ ãåâø Ëõàêäîð èðñí áèë³. Ýí áóääèéñê ôèëîñîôèí äîêòîð 16 šèëèí òóðøàðò Áîãä ãåã³í XIV-÷ Äàëà ëàìèí îð÷óëà÷ áîëš ¢¢ëäë³, òåð¢í³ "Ïóòü ê ñâîáîäå", "Èñêóññòâî æèòü è óìèðàòü â ìèðå", "Ïðîáóæäåíèå óìà è ïðîñâåòëåíèå ñåðäöà", "Ñòóïåíè ìåäèòàöèè" ãèäã äåãòðì¢äèã áàðàñ ºàðºõäíü òóñëëà. Ê¢íäò³ ãåâø Ëõàêäîð Áîãä ãåã³í Äàëà ëàìëà õàìäàí êåñã ä³êš ìàíà òàœº÷ä çàëðš èðë³. Ýí 2005 šèë³ñ àâí ò´âäèí ê´äëìøèí áîëí àðõèâì¢äèí Áèáëèîòåê (Ýíòêã îðí-íóòã, Äõàðàìñàëà áàëºñí) òîëºàëšàíà. Ýí Áèáëèîòåê - Ò´âäèí óëñèí øàð øàšíà ç´´ð õàäºëäã õàìãèí èê íîìèí áîëí øèíšëëºí³ öóòõëœ.

Ýëñò ¢¢ä³ä 152 šèë ê¢öâ. Òåã³ä äàâñí áåìá³ ´äð ýëñòèõí ò´ðñêí áàëºñíàííü ¥äðèã ´ðãìšò³º³ð, áàéðòà-áàõìšòàºàð òåìäãëâ. Ìàíà õîòë áàëºñíà áàéðò îðëöõàð îðí-íóòãèí êåñã áóëœãóäàñ ãèè÷íð èðâ. Ýí šèë Ýëñò áàëºñíà ¥äð òåìäãëëºí³ áàéðèí ïðîãðàìì éèð ´ðãí áîëí ñîíüí áîëâ ãèš òåìäãëõ êåðãò³. ¥ð¢º³ð áàëºñíà 3-÷ ìèêðîðàéîíä ñåë³í³ ýäë-àõóí ÿàðì ýêëâ. Òàœº÷èí ðàéîäàñ àðºëà÷íð áîëí ôåðìåðì¢ä ìàõ, ò³ð³-òåìñ, çåð-çåìø, ìàõíà áîëí ¢ñí³ ç¢¢ò³ õîò-õîë, íàíü ÷èãí ýäë-óóø êèìä³ð õóëäâ.

Æóðíàëèñòíðèí íàðò-äåëê³í êîíôåðåíöèí õîéðäã÷ ñåêöä êåëí-óëñèí õîîðíäê õ³ðëö³í³ òóñêàð êåëâ. Ýí¢í³ ê´äëìøèã Õàëüìã ÃÓ-í ïðîôåññîð Ðàèñà Áàòíàñóíîâà áîëí êåëí-óëñèí õîîðíäê æóðíàëèñòèêèí ãèëüäèí àõëà÷ Ìàðãàðèòà Ëÿíãå ºàðäâ. Öóã æóðíàëèñòíðèã õàëüìã ºàçðò èðñíë³, Ýëñòä êîíôåðåíöä îðëöšàñíëà Ðàèñà Áàòíàñóíîâíà é´ð³â. "¥´ðäèí 糜ã" ãàçåòèí á¢ð䳺³÷ Î÷ðà Íîìò Ñàíêò-Ïåòåðáóðãèí óíèâåðñèòåòä ñóð÷àñìí, ýíäð ìàíà òàë Ñàíêò-Ïåòåðáóðãàñ èðñí ãèè÷íð ñåêöèí ñ¢¢ðò îðëöšàíà.

"¥äã³ öàãò êåëí-óëñèí áàðèí á³³äë áîëí ÷èíð" ãèñí íåð³äëºò³ ñåêöèí ê´äëìøèã "Õàëüìã ¢íí" ãàçåòèí àõ ðåäàêòîð Ìåíêå Êîíååâ áîëí "Ñèòèì" ìåäèàáàãèí ãåíåðàëüí äèðåêòîð (Ñàõà Ðåñïóáëèê (ßêóòü) Ìàðèÿ Õðèñòîôîðîâà ºàðäš äàâóëâ. ²ð³ñ³í æóðíàëèñòíðèí íèèö³í³ àõëà÷ Âñåâîëîä Áîãäàíîâ ñ¢¢ðò îðëöà÷íðèã é´ð³š, òîîºàðí ö´í êåëí-óëñèí êåë, ñîéë, àâúÿñ-çàœøàëûíü õàäºëš,³ð¢í ÷èíðò³ êåðã ê¢ö³š³í³ò, óðìäàí ãååëãî, óðàëàí ç´ðòí ãèš äóðäâ. Ìåíêå Êîíååâ òàœº÷èí õàìãèí óóºí "Õàëüìã ¢íí" ãàçåò³ð äàìšàä, õàëüìã áàðèí òóóšèí òóñêàð èëäêë êåâ.

Ñåíòÿáðü ñàðèí 13-ä Ýëñòä, ïðàâèòåëüñòâèí Ãåðèí ñ¢¢ðèí çàëä, Îêòÿáðüñê ðåâîëþöèí 100 šèëèí ´´íä íåð³äñí Öóã³ð³ñ³í íîìèí êîíôåðåíö áîëâ. "²ð³ñ³í àëäð ðåâîëþö îðí-íóòãèí ¥ìí ¢çãèí êåëí-óëñèí šèðºëèí õààëºä" ãèš ýí íåð³äãäâ.

Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³í³ ´ìí õ´ ì´ñò³ä³í ´í÷ð³ä ¢ëäñí Ëèäà ꢢêèã ¢ðí óãà àâº-à⺠áåðãí õîéðíü àâàä ´ñêâ. Òåã³ä ýí ºàðëäñí ýê-ýöê³í ìåääãî áèë³, õ³ðíü, íåã ºàçðà ê´ãøäèí êåëñ³ð, ýäí Òåœ ºîëûí ýðãíä á³³ñí áîëíà. ¥í÷í Ëèäà Èâàíîâ Áàäìèí ꢢêí áîëàä ´ññí ì´í. Õ´´ò ýê-ýöêèí ºàðò ´ññí áèéíü ýí áèé³í õ´âò³ä òîîëäìí.