- Èâàí Áàòûðåâè÷, äàðóê òîéãò ýðê áèø òîñõà÷èí çóðã êåðãò³, òåã³ä íåã îáúåêòä 糜ã÷ë³ õàìäàí îäàä ðåïîðòàš êåš ¢çòí! - ãèñí ñåêðåòàðèàòûí äààëºâðèã ìàíà ôîòîêîð Áóðñàêîâä ´ãõë³, äàðóíü òåð¢ã ê¢ö³º³ä,
ê´äëìø÷ ê¢¢í³ íåð-óñèíü, êåðãò³ òî-äèãèíü ÷èê³ð áè÷š àâàä èðäìí. Êîððåñïîíäåíò ðåïîðòàæàí áè÷³ä ñóóäã áîëõëà, Èâàí Áàòûðåâè÷ çóðãàí ëàáîðàòîðüòàí ê庳ä óäàí áîëëãî õîéð-ºóðâí çóðã àâ÷ èðäìí.

Ýýšì Ãàëèíà Èâàíîâíà Òðîôèìîâà (Ðîìàíîâà) 1941 šèëä ÁຠĴðâä³ óëóñèí Øåâíð ñåë³íä ò´ðš ºàðëà. 1943 šèëä õîéð íàñòàäàí ýêò³º³í, àõòàºàí áîëí ýã÷ò³º³í Àëòàéñê êðàéèí Ïàâëîâñê ðàéîíà Õàðüêîâî ñåë³íä òóññìí. Òèèãõä õàëüìã óëñèã öààšëà õàðºóëàä Ñèâð¢ð òóóëà. Òåíä ³ìòí äàëà çîâëœ ¢çñìí. ¥äã³ öàãò ÷èãí êåç³í³ áîëñí ºàøóòà éîâäëìóäûã ³ìòí ìàðòõø. Þœãàä ãèõë³ õàëüìã ´ðê-á¢ë áîëºí ãèëò³ òåíä ´´ðõí ýëãí-ñàäàí ãååñìí. Áè÷êä¢äèí ýê-ýöêíð äóíä ¢ðä³í ¢êë³ñ õàðñš àâõèí ò´ë³ ýâð³ áè÷êí õîòàí òåäíä³í ´ã³ä, ÷èäëíü ÷èë³ä, ñ³³º³í õ³³ñíü áຠáèø.

Êåëí-óëñèííü áèëã-ýðäìèã äåëãð¢ëëºíä, àìí ¢ãèí áîëí äóóíà ç´´ðèã õàäºëëºíä ýâð³ ñ³í äóðàð ¢¢ëääã êîëëåêòèâñ èê ò³âö³í îðóëš éîâíà. Òèèì êîëëåêòèâñèí íåãíü øèäð ºó÷í šèë³ ´´í³í òåìäãëñí "Çóëòðºí" àíñàìáëü. Äóóëäã, áèèëäã, é´ð³ë, øàâàø áîëí óðí ¢ãèí íàíü ÷èãí òîîòûã ñ³³í³ð ìåääã óëñ, šèðºëèí áàéí äàìøëòòà óëñ ýí êîëëåêòèâä îðš, áèëã-ýðäì³ðí ³ìòèã áàéðëóëš éîâíà. Ê´ãšì÷ Áîðèñ Óäæàåâ òîëºàëšàõ àíñàìáëèí 30 šèëèí ´´íèã èþíèí 9-ä "Ðîäèíà" ñîéëûí öóòõëœä áàéðèí á³³äëä êåñíü òåìäãò³. Àíñàìáëü ýâð³ííü ´´íä³í øèí ïðîãðàìì áåëäâ. Îëí øèí äóóã ýí ´äð õàëüìã áîëí îðñ êåë³ð ³ìòí ñîœñâ.

Îäàõí Ýëñòä ÐÈÀ-í òàëâœä "¥âêíðèí ºàçð" ãèäã íàðò-äåëê³í ýêñïåäèöèí ò´ð³ð áðèôèíã áîëâ. "Íîéí" ãèäã îëíà îðãàíèçàöèí ãåø¢í Àðò¸ì Êèðèøîâ áîëí "Çààí. Îí-ëàéí" Èíòåðíåò-êàíàë á¢ð䳺³÷ Ìàêñèì Öåäåíîâ æóðíàëèñòíðò ýâð³ ¢¢ëäâðèí òóñêàð êåëš ´ãâ.
Èþíü ñàðèí 26-ä ýäí ýâð³ äóðàð Ìë îðí-íóòãóð ºàð÷ éîâšàíà. Ãèèãí ìàø躳ð éîâšàõ óëñ ò¢ð¢ë³ä Áóðÿòüä ê¢ð³ä, òåíä äîëàí õîíãòàí á³³õ. ijê³ä õ´´ííü Ìë îðõìí. Ýí éîâëºíà ºîë ê¢ñëíü - ýíòí ìë êåëòíðèí á³³äë-šèðºë, ñîéë øèíšë³ä, êå糜ê àâã-á³ðöèã, çàœøàëìóäûã ìåäš àâëºí.

Ìàðèÿ Óðóáæóðîâíà Ëèçèíîâà ýêëö êëàññèí áàãø áîëš ºó÷ ºàð šèëä³í ê´äëš éîâíà. Õàëüìã ïåäó÷èëèù ò´ãñí³ííü õ´´í ñóðºóëü÷íðò ìåäðë çààëºíä íàñí-šèðºë³í ýí íåð³äš³í³. Óðäíü òàëäàí øêîëìóäò ê´äëš éîâëà, àëüäíü áîëâ÷í ñåäâ³ðò³ áîëí ìåäðëò³ áàãø ñóðºóëü÷íðèã ìåäðë³ð ñîíüìñóëõàð, ýêëö áàò ìåäðë ´ã÷, öààðàíäê ñóðºóëüäíü ñ³í óë ò³âš éîâíà. Â. Õëåáíèêîâèí íåðò³ Ýëñòèí îëí õàëõèí ýðäìò³ ãèìíàçüä Ìàðèÿ Óðóáæóðîâíà àðâí çóðºàí šèëä³í áè÷êä¢äò ýêëö ìåäðë ´ã÷, ñóðºóëèí õààëºä îðóëíà.

Õàëüìã óëñèí šèðºëä õ´ðí òàâí šèë õîîðàí îí÷òà íåã éîâäë ó÷ðëà. Àìåðèêä ò´ðñí, Ò´âäò øàšíà ñóðºóëü ñóðñí ëàì 1992 šèëä òàœº÷èí áóääèñòíðèí Íèèö³í³ õîéðäã÷ êîíôåðåíöä Õàëüìãèí øàší ëàìèí ¢¢ëä ñóœºãäâ. Áຠíàñòà ëàì óðäíü èê öîëòà ëàìèí õ¢âëºí áîëšàõèíü õ´´ííü ìåäãäâ.

Îäàõí "Áàëºñíä ñ³í êåö-òààëòà á³³äë òîãòàëºí" ãèäã ýðêí ÷èíðò³ ò´ñâ ê¢ö³ëºèã òåòêëºí³ òàœº÷èí âåäîìñòâñèí õîîðíäê êîìèññèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Ñ¢¢ðèã êîìèññèí àõëà÷èí äàðóê, òàœº÷èí ÆÊÕ-í áîëí ýíåðãåòèêèí ìèíèñòð Íåëëè Òêà÷åâà ºàðäš äàâóëâ. Ýí ÷èíðò³ ò´ñâ òàœº÷èí ºóðâí ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öä: Ýëñòä, Èê Áóóðëä áîëí ßøàëòàä á³³äë-šèðºëä òîõðàãäõìí.

"Êàëìûêèÿ" òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâèí äàðàíè ïðåññ-êîíôåðåíöä Áàñœãà Áààòðèí íåðò³ Êåëí-óëñèí äðàìàòè÷åñê òåàòðèí õóäîæåñòâåíí ºàðäà÷, ²ð³ñ³í áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí èñêóññòâèí à÷òà ¢¢ëä³÷ Áîðèñ Ìàíäæèåâ ãèè÷íðèã äàõóëš èðâ. Òåðíü ÃÈÒÈÑ-èí ðåæèññåðñê ³œãèí äåêàí, "Ìåëèõîâî" ìóçåé-çàïîâåäíèêä áîëäã ÷åõîâñê ôåñòèâàëèí õóäîæåñòâåíí ºàðäà÷ Âëàäèìèð Áàé÷åð áîëí ÃÈÒÈÑ-èí ðåæèññåðñê ôàêóëüòåò ò´ãñ³š³õ áຠíàñòà ðåæèññåð Ïàâåë Ïðîíèí áîëâ.

¥ðê-á¢ë òàðíà ãèñí éèð ºóíäëòà þìí. Ýí ñààìä õàìãèí ò¢ð¢íä ꢢêäíü çîâíà. Òàøð ç³ðì çàëóñ ãåðãíä³í ºàöàä, ¢ðíä³í í´êä áîëõàð ñåäõø. Òåã³ä ꢢêä óëñ çàðºèí ïðèñòàâàð äàìšóëàä, ꢢêäò³í àñðóëûí ì´œãèíü ê´´ëäí³. Ýëñòä á³³äã Ãåðåíçåë Íóðîâà ýäíä ä´œ áîëäã óëñèí íåãíü.

Èþíèí 13-ä Õàëüìãèí øàší ëàì Òýëî Òóëêó ðèíïî÷å òàœº÷èí æóðíàëèñòíðë³ õàðºâ. ²ð³ñ³ä, Ìëä, ÑÍÃ-í îðí-íóòãóäò Äàëà ëàìèí ãåã³í³ ê¢íäò³ ýë÷, Õàëüìãèí øàší ëàì èèì ñ³í öàãëà - ¡ð Ñàðèí áàéðëà òàœº÷ä èðš áàéðèí ¢¢ëäâðò îðëöšàõäàí ñåäêëèí ñ³³õí ¢¢ì³ò³ á³³õ³í ìåä¢ëâ. Öóãëðñí æóðíàëèñòíðèã ¡ð Ñàðèí áàéðëà é´ð³â.