"Õàëüìã ¢íí" ãèäã óóºí ãàçåò êåñã óëñèí ¢¢ä³ëòäíü, šèðºëäíü ò³âö³í îðóëâ, äàìøëò ´ãâ. Ìàíà òàœº÷èí íåðò³ áè÷³÷íð, ø¢ëã÷íð ýí¢íä ýêëš ê´äë³ä, ¢¢ä³ëòèí õààëºàí îëñìí. Êåñãíü à÷òà àìðëºíäàí ºàðòëàí àðº-÷èäë³í í´´ëãî ê´äëš, îëí äóíä òîîìñð 碢ñìí. Òåäí³ íåãíü Öàºàí Ãàâèðîâíà Øàðàåâà á³³ñìí.

Ñ¢ë šèëì¢äò õàëüìã ëèòåðàòóðò øèí íåðí ºàð÷ èðâ. Òåðíü - Íèêîëàé Õàòóåâ. Àõð öàãèí äîòð êåñã äåãòð áàðëàä, óìøà÷íð äóíä òààñëò îëâ. Øèí äåãòðíü "Õàëüìãèí ìèðä" ãèñí íåð 碢š³í³. Ñ¢ë öàãò ò´ðñí ø¢ëã¢ä òåð¢íä îðâ. Šèðºëäíü ºîë îðì ýçëš³õ óëñ áîëí éîâäëìóä ø¢ëã¢äòíü òîäðõà êåâ³ð ¢ç¢ëãäñèíü ø¢ëã¢äèíü óìøõëà ìåäãäí³.

Ò¢ðãèí ºàçðò áîëñí íàðò-äåëê³í ôåñòèâàëüä "Ãåðë" áè÷êä¢äèí áèèºèí êîëëåêòèâ èê ê¢ö³ìšò³º³ð îðëöàä èðâ. Êåìåð áàëºñíä "ØîóÌèð. Äîì ñîëíöà Òóðöèÿ" ãèäã íåðò³º³ð õîéðäã÷ êåìä³í áîëñí ôåñòèâàëüä áè÷êí õàëüìã áèè÷íð ò¢ð¢í ºóðâí ì´ð³ã ø¢¢š àââ. "Õîðåîãðàôèÿ" íîìèíàöä íàñíè äèã³ð, áèèºèí îëí ç¢ñí õàëõàð áîëñí ýðäìèí ìàðºàíä Õàëüìã Òàœº÷èí à÷òà àðòèñòê Àëåêñàíäðà Ìàíäæèåâàí ºàðäšàõ êîëëåêòèâ öóãòàºàñíü îí÷ðñíü èê áàéðòà éîâäë. Áèèºèí ºóðâí õàëõàð í¢ð îðì ýçëñí àíñàìáëüä æþðè Ãðàí-ïðè ì´ð³ á³ð¢ëš ´ãâ. Äàðàíè ôåñòèâàëüä èðõ ¢ðâð õàëüìã êîëëåêòèâä ´ããäâ.

Áóðõí Áàãøèí íîì òàðõàëºíä íåð ºàðñí èê áàãøíðèí íåãíü ×àäî Òóëêó ðèíïî÷å áîëäìí. Ýíäð ýí èê öîëòà áîëí ã¢í íîìòà ëàì Ýëñò¢ð íèñš èðš³õèí òóñêàð Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìèí áàðèí öåðãëëò 糜ãëš³í³. Øàšíà íîìèã ö³³ëºëºí³ òóñò õàìãèí òîîìñðòà áîëí ìåäðëò³ ëàìíðèí òîîä îðäã ×àäî Òóëêó ðèíïî÷å ãåâø Íãàâàíã Òóêäæåí áîëí Òýëî Òóëêó ðèíïî÷åí ¢ðâð³ð èðš³í³. ²ð³ñ³ä, Ìëä, ÑÍÃ-í îðí-íóòãóäò Äàëà ëàìèí ê¢íäò³ ýë÷, Õàëüìãèí øàší ëàìèí ¢ðâð³ð Õàëüìãò ýí íîìòà ëàì õîéðäàä èðš³õíü ýí áîëšàíà. Ò¢ð¢í áîëš ×àäî ðèíïî÷å òàœº÷ä 2009 šèëä èðñí áèë³.

Ñóðºóëèí šèë ò´ãñ³ä, ø¢¢âðì¢ä àðä ¢ëä³ä, äèïëîìí ê´äëìø áè÷ãä³ä, èòêë öààñàí àâõ áàéðòà êåì èðâ. Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòèí õàëüìã êåëí³ áè÷ãèí áîëí äîðä ¢çã øèíšëëòèí èíñòèòóòûã ýí šèë éèðí ä´ðâí ê¢í ò´ãñ³â. Òåäí³ñ õ´ðí äîëàí ê¢í ñóðºóëÿí éè뺳í ñ³³í³ð ñóðàä óëàí äèïëîì àââ.

É´ð³ëèí ýí ¢ãì¢ä ´äðòèí ãåã³íä-ýð¢í ñåäêë³ñí õàëüìãóäûí ´ðê-á¢ë áîëºíä ñîœñãäš, ýí ´äðèã ýêëâ. Çóëàí ´ðã³ä, Äàëà ëàìèí ãåã³í ìîºëöã ºàçð äååð ä³ê³ä ÷èãí îëí šèëä àìóëœ-ìåíä éîâš, öóã ìàäíà šèðºëä íîìèí åâ³ë³í ê¢ðãš éîâòõà, ãèš çàëüâðöõàâ.

Šèë áîëºí èþëü ñàðèí õîéðäã÷ íàðí ´äðë³ ²ð³ñ³í ïîøòûí ¥äð òåìäãëãäí³. ²ð³ñ³í ïîøò ìèœºí šèëèí òóóšòà. Èê êåç³í³ñ àâí ïîøòûí ê´äë³÷íð îëí ³ìòíä 糜ã³ðí õóâàëöõä í´êä áîëíà. 1867 šèëèí àïðåëü ñàðä Õàëüìãèí ºàçðò ò¢ð¢í ïîøòûí çàì (ïî÷òîâûé òðàêò) ñåêãäñìí. Òåð öàãàñ àâí îëí šèë ´œãðâ. Îäà òàœº÷ä 150 øàõó ïîøòûí ³œã á³³í³. Ýí ³œã¢äò ì蜺 øàõó ê¢í ê´äëí³, òåäí äóíä 200-àñ äàâó ïî÷òàëüîí. Êåëõä, ïîøòûí ê´äë³÷íðèí 30 ïðîöåíòíü - áàº÷óä.

"Êàëìûêèÿ" òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä äàðàíè ïðåññ-êîíôåðåíö áîëâ. Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìèí àäìèíèñòðàòîð Ñàíàí ãåëœ áîëí Ñàíàë ãåëœ èðš, æóðíàëèñòíðë³ õàðºâ. Äàëà ëàìèí ºàðñí ´äðèí ´ìí èðñí ó÷ðàð ýäí øàšíä ø¢òäã óëñèí Ê¢œêë
ê´òëâð÷èí ýâèí, áóéí÷ ñåäêëèí ¢¢ëäâðèí òóñêàð, ê¢ìí-³ìòíä òåð¢í³ ê¢ðãš³õ èê íèë÷èí òóñêàð êåëš ´ãâ.

Šèë áîëºí èþëü ñàðèí 6-ä Áóðõí Áàãøèí íîìä ø¢òäã óëñ öóã äåëê³ä Äàëà ëàìèí ãåã³í³ ºàðñí ´äðèã òåìäãëí³. Ýâèí Íîáåëåâñê ì´ð³í ëàóðåàò óðäê êåâ³ðí îëí äóíä øàšíà íîì ö³³ëºš, êåñã îðí-íóòãàð éîâš, ëåêö óìøíà, õàðºëò êåí³. Ñ¢ë öàãò Àìåðèêò ëåêöñ óìøñíà õ´´í Äàëà ëàìèí ãåã³í Ýíòêãèí ºàçðò èð³ä, ýíä àð ¢çãèí øòàòä øàšíà íîìèí ö³³ëºâð ´ãâ. Šèëèí òóðøàðò êåíë³, àëüä õàðºõèí, ÿìàðàí ò´ðì¢ä³ð ꢢíäâð áîëõíü, ÿìàðàí êîíôåðåíöä îðëöõíü äèãë³ò³ á³³í³.

Ýí šèëèí èþíü ñàðä Ýëñòä "Õàìãèí ñ³í
´ðê-á¢ë" ("Ñåìüÿ ãîäà") ãèäã Öóã³ð³ñ³í ìàðºàíà ðåãèîíàëüí äåâñœ áîëâ. Öåëèíí ðàéîíà Òðîèöê ñåë³í³ñ èðñí Íèêîëàé Áåìáååâè÷ áîëí Ñîôüÿ Ñàíãàäæèåâíà Êåêíîõàåâèõí ýí òàœº÷èí ìàðºàíä "Àëòí ´ðê-á¢ë" ãèäã íîìèíàöä äèèëâð á³ðâ. Ýí ìåä³òíð îëìºà, õóðö êåë³ðí, äóóëäã, áèèëäã áèëã³ðí, êå糜ê àâúÿñ-çàœøàëìóä ìåääã³ðí ìàðºàíà æþðèí áîëí êåðã-¢¢ëäâðò õóðñí óëñèí ñåäêë àâëš, áàéð-áàõìš ¢¢ä³â. Ñåäêë òóññí èíüãò³º³í áຠíàñíäàí õàíüöàä, ò³âí çóðºàí šèëèí òóðøàðò íåã-íåãí³ííü ñåäêë ñ³³õí ìåäš, íåã-íåãíä³í ò¢øã áîëàä šèðºí³ ãèñí áàñë èê õ´â ãèš ñàíãäíà.