Ñóðºóëèí øèí šèëèí ´ìí ´ðãíä Êîìñîìîëüñê ñåë³í³ ãèìíàçèí ñóðºóëü÷íð îí÷òà áåëã àââ - Ìåäðëèí ñ³í ´äðèí ´ìí ´ðãíä ýíä ýêëö êëàññìóäûí øèí êîðïóñ ýäëâðò îðóëãäâ. Ýíä Õàð ºàçðà ðàéîíà "Ñàð" ïðåäïðèÿòèí òîñõà÷íð ñ³í éîâóäòàºàð ê´äë³ä, øèí îáîðóäîâàíü, äóëàíà ñåòü ò³âëºí³, øèðäëºí³-øàëäëºíà í³ðí ê´äëìøèã äèãò³-äàðàòàºàð ê¢ö³º³ä, øèí êîðïóñèã áîëçãàñíü óðä òîñõâ. Ïðåäïðèÿòèã Þðèé Áàäìàåâ êåñã šèëä³í ÷àäìãàð ºàðäšàíà ãèš àìðëºíä á³³õ ãèìíàçèí äèðåêòîðèí îðìä ê´äëš³õ îðñ êåëí³ áîëí ëèòåðàòóðèí áàãø Ëþäìèëà Ìàíãóòîâíà Ýðäíè-Ãàðÿåâà êåëâ.

Óäë óãà ñóðºóëèí øèí šèë ýêëõ. Òåð êåì ê¢ðòë øêîëìóäûí èê çóíü óðäàñíü áåëä³ä, îäà ïàðòìóä áîëí ñàíäëìóä îðóëš àâ÷àíà. Ýí šèëèí ÷èëã÷ ê¢ðòë Õàð ºàçðà ðàéîíà Êóìñêîé áîëí 2-÷ òîéãòà Àðòåçèàíñê äóíäûí øêîëìóäûí ýêëö êëàññìóäûí áëîê ýäëâðò îðõìí ãèš çóðàëãäšàíà. Òåð ìåò ñåë³í³ 8 øêîëä ñïîðòçàëìóä ÿñãäõ, 2013-2020 šèëì¢äò òîõðàãäõ "Ñóðºóëü-ýðäìèã äåëãð¢ëëºí" ãèäã ôåäåðàëüí ò´ñâñèí êåìš³íä òåð ê´äëìø ê¢ö³ãäõ. Ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñèã áåëäõèí ò´ë³ ìóíèöèïàëüí áþäæåòìüä³ñ 66,492 ì蜺í àðñëœ ºàðºãäõ. Ýëñòèí øêîëìóä áåëäâð³í áàñ ò´ãñ³š³í³. Õîòë áàëºñíà õàìãèí èê øêîëìóäûí íåãíü - 17-÷ òîéãòà øêîëä ÿñâðèí ê´äëìø ÿìàðàí éîâóäòàºàð ê¢ö³ãäš³õèí òóñêàð òåð¢í³ äèðåêòîð Ðàèñà Øóðê÷èåâíà Ýðäíååâàëà ꢢíäâèäí.

"Êàëìûêèÿ" ãèäã ÐÈÀ-í òàëâœä áîëñí äàðàíè áðèôèíãä òàœº÷èí Öóòõëœ õóðëûí àäìèíèñòðàòîð, ãåëœ Ñàíàí îðëöàä, àâãóñò ñàðä (19-20, 26-27 àâãóñòà) ñóðºóëü÷íðèí, îþòíðèí ò´ë³ íîì óìøãäõèí òóñêàð æóðíàëèñòíðò êåëš ´ãâ. Ê¢¢êä-ê´â¢ä ñààëòã óãàºàð ñóðºóëü ñóðõäíü, øèí ìàòåðèàëìóäûã ñ³³í³ð òîäëš àâõäíü, ýäí³ ¢¢ä³ã÷ áèëãèíü ´ð㚢ëõä, ýâð³ áàãøíðëà, ¢¢ðì¢äë³ ñ³³í³ð òààðõä íîì òóñëõíü ìåäãäâ.

Ýí šèë òàœº÷ä ò¢ð¢í áîëš çóíè êèíîøêîë ê´äëš³í³. "Áè÷êí Ýéíøòåéí" ãèäã êëóáèí óë äååð ýí ¢¢ëäâð³í äåëãð¢ëâ. Çóíè ò¢ð¢í øêîëûí òóñêàð "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-ä áîëñí ïðåññ-êîíôåðåíö äååð òåð¢ã á¢ðä³ñí óëñ êåëš ´ãâ.

Ìàíà ìë àõíð-䢢íð ñ³í-ñ³³õí á³³š, ä´ðâí ç¢ñí ìàëàí, îëí ç¢ñí ç´´ð³í ´ñêš éîâñí äååð³í ìàíà ´âêíðèí ãåð³ñëñí óóðõàí ñàœãèã, ýëíöã-õóëöãòàí ¢ëä³ñí àâúÿñ-çàœøàëûã öààðàíäíü õàäºëëºíà, äåëãð¢ëëºí³ òóñêàð óõàëàä, íàðò-äåëê³í "Šàœºð" ãèäã íåð òóóðñí ýêñïåäèöèã á¢ðä³ñìí. Ýäíä Êèòäèí êåëí-óëñèí Àð-äååä ¢çãèí óíèâåðñèòåò, Ìëûí ÌÈÄ, Êèòäèí ¥âð Ìëûí óíèâåðñèòåò, Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåò, ÐÀÍ-à Õàëüìã íîìèí öóòõëœ áîëí êåñã íàíü ÷èãí îðãàíèçàöñ ä´œ áîëñìí. Òèèãš õîë òîîëâðòà óëñ èðã÷èí òóñêàð óõàëš, ´´ðä-õàëüìã áîëí ìîœºë ¢íäñò³ íàíü ÷èãí îëí óëñèí "Æàœºð" àëäð äóóëâðèã øèíšëëºí³, ìë÷óäûã õàìöóëëºíà, êåëí-ñîéëûíü ´´äë¢ëš ´ð㚢ëëºí³ àºó èê ÷èíðò³ êåðã¢äò öåðãëš³õ ýêñïåäèö ýêëñìí, òåðíü éèð ñ³í êåðã áîëšàõèíü êåí ÷èãí ìåäš³í³.

Øèäð ÐÀÍ-à Õàëüìã íîìèí Öóòõëœä Çàÿ-Ïàíäèòûí íåðò³ õàëüìã çàœøàëûí ñîéëûí ìóçåéèí óë äååð "Šàœºðèí" ò´ð³ð "ò´ãðã øèð³í" ñ¢¢ð á¢ðä³ãäâ. "Šàœºð-2017" ãèäã íàðò-äåëê³í íîìèí ýêñïåäèöä îðëöà÷íð, äååð çààãäñí Öóòõëœãèí íîìòíð, Á.Á. Ãîðîäîâèêîâèí íåðò³ ÊàëìÃÓ-í ýë÷íð í³ðí ò´ð³ð ñåëâëöâ. Òàœº÷èí îëíä 糜ãëëºí³ ýâ-àðºñèí ê´äë³÷íð ò´ð³ð ñîíüìñš îëàð èðâ. Ñ¢¢ðò îðëöà÷íð õàëüìã áààòðëüã äóóëâð ìë êåëòíðèí ñîéëûí èê ç´´ð áîëšàõèíü òåìäãë³ä, ýí¢ã øèíšëëºí³ õàëõàð ê¢ö³ñí áîëí êåš³õ ê´äëìøèííü òóñêàð êåëöõ³â.

Óäë óãà ñóðºóëèí øèí šèë ýêëõ. Íåãäã÷ êëàññò îðõ ê´â¢ã ýñ ãèš ê¢¢êèã øêîëä áåëäõèí ò´ë³ êåä¢ ì´œãí êåðãëãäõ? "Òåð êåðãòí îäà éèð ¢íò³, øêîëûí ôîðì àâõèí ò´ë³ áຠãèõä³í íåã ì蜺í àðñëœ êåðãò³. Òèèã÷³ä ³ìòí ñ³í ºàðà øêîëûí õóâöí õóëäš àâõàð ñåäí³, ÿºàä ãèõë³ òåð¢ã äàðóê šèëä ÷èãí ´ìñš áîëõìí", - ãèš ààâíð-ýýšíð, áè÷êä¢äèí ýê-ýöêíð êåëí³.

Øèäð ìàíà ãàçåòä "321-ÿ Ñèáèðñêàÿ" ãèäã ôèëüìèí òóñêàð, òåð ôèëüìä 110-÷ îíö ì´ðí Õàëüìã äèâèçèí òóñêàð êåëãäõ ãèñí ìàòåðèàë áàðëãäëà. Òåð¢í³ õ´´í ðåäàêöä ðàäèîæóðíàëèñò Ìàðèÿ Çóëàåâà èð³ä, ýöêèííü òóñêàð êåëš ´ãâ. 70 ºàð šèë õîîðàí èþëü-àâãóñò ñàðìóäûí ê¢÷ò³ õàëóí öàãëà Òåœãèí ê´â³ä áîëñí ä³³ëä³íä 110-÷ äèâèçèí õàíüä ýöêíü ä³³ëäš éîâñèã êåë³ä, òåð¢í³ òîäëâðàñíü õóâàëöâ.

Ýëñòä òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Ýí¢ã ÐÊ-í ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ ºàðäš äàâóëâ. Ñ¢¢ðèí éîâóäò ÷èíðò³ ò´ðì¢ä õ³ë³ãäâ. Ò¢ð¢ë³ä òàœº÷èí ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòð Áààòð Áîëàåâ ñåë³í³ ºàçðèã äåëãð¢ëëºí³, òåð òîîä ñåë³äèã èíæåíåðí èíôðàñòðóêòóðàð òåòêëºí³ òóñò ê¢ö³š³õ êåðã-¢¢ëäâðì¢äèí áîëí 2018 šèëèí çóðàñèí òóñêàð èëäêë êåâ.

Òóðèçì äåëãð¢ëëºíä èê ÷èíð 碢š³õ êåðã-¢¢ëäâð øèäð ²³äðõíä äàââ. Àëäð çàì òîðºí õààëºàð éîâõ òóðèñòíð ÿìàðàí õîò-õîë ýäëš éîâõèíü ìåäš àâõä òåðíü ñ³í àøòà áîëâ. ²³äðõí³ ãóáåðíèí 300 šèëèí ´´íë³ èðëö¢ëš êåãäñíü áàñ ñ³í éîâäë áîëâ. Êåñã îðí-íóòãàñ, ²ð³ñ³í îëí ðåãèîíàñ, òåð äîòð ¥ìí ¢çãèí áîëí Àð Êàâêàçèí ðåãèîíàñ òóðèçì äåëãð¢ëš³õ îëí óëñ ýíä öóãëðš èðâ. Òåð òîîä ýêñïåðòì¢ä, òóðèçì á¢ðä³äã îðãàíèçàöñèí ýë÷íð, ýí õàëõèí ¢¢ëäâðèí òóñò èê ìåäðëò³ áîëí äàìøëòòà ñïåöèàëèñòíð ºàçàäûí îðíàñ ÷èãí èðñìí.