Ýëñòä á³³äã Åêàòåðèíà Õóöàåâà ñîíüí ê¢í ì´í. Ýí äóóëäã áèëãò³ áîëäã äååð³í õàëüìã óëñèí àìí óðí ¢ãèí ç´´ð ñ³³í³ð ìåäí³. Ýëãí-ñàäíü, ¢¢ðì¢äíü, òàíüë óëñ ýí¢ã ÿìð íåã í³³ðò, õ¢ðìä ýðê áèø äóóäíà. Åêàòåðèíà Ëèäæèåâíà é´ð³ë ò³âš, óò äó äóóëš, ³ìòíä áàéð-áàõìš ¢¢ä³í³. ijê³ä áîëõëà ýíòí í³³ðèã, õ¢ðìèã ñ³³õí õàëüìã êåë³ð ºàðäš äàâóëäãèíü éèð êå áîëíà.

Ìàíà ´âêíðèí á³³äë-šèðºë êåç³í³ñ íààðàí ä´ðâí ç¢ñí ìàëëà çàëºëäàòà. Ìàëàð òåš³ë ê庳ä, àðäíü äàõàä, ´ñê³ä éîâäãèã öóºàð ìåäí³. Òåð äîòð õ´´í³ íîîñàð ãåð³í á¢ð³ä, èøê³ ´´ìñ, øèðäã, äåâñêð, òîõì-äåëòð ê庳ä ýäëš éîâñìí. Õàëüìã óëñèí ñîéëûã, àâúÿñ-çàœøàëìóäûã, ºàðèí ýðäìèã ñåð㳚 äåëãð¢ëõ ê¢ñëò³º³ð "Èíüãë³í" ãèäã òàœº÷èí ꢢêä óëñèí íèèö³í îëí êåðã-¢¢ëäâð á¢ð䳚 äàâóëíà. Îäàõí ýí îëíà íèèö³í³ ñåäâ³ð³ð ÐÀÍ-à íîìèí öóòõëœä èøê³ êåëºí³ ìàñòåð-êëàññ äàâóëãäâ. Ýí êåðã-¢¢ëäâð éîñòà áàéðò õ¢âðâ.

Äàâñí àìðëºíà ´äðì¢äò Ýëñòä ¢¢ä³ã÷ ò´ñâñ á³³äë-šèðºëä òîõðàëºíà "ÁëàãîÄà" ãèäã Öóòõëœãèí ñåäâ³ð³ð "Õàëüìãèí ñóâñí" ãèäã III Öóã³ð³ñ³í ìàðºàí-ôåñòèâàëü áîëâ. Ýí ìàðºà äàâóëëºíä Õàëüìã Òàœº÷èí ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí, ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòåðñòâñ ä´œ-òóñàí ê¢ðãñìí. Ï.×îíêóøîâèí íåðò³ èñêóññòâèí êîëëåäæä áîëñí ìàðºàíä òàœº÷èí áóëœ áîëºíàñ áè÷êä¢ä èðâ. Ôåñòèâàëü îëí íîìèíàöàð äàâóëãäâ: ºàðèí ýðäìèí, áèèºèí, äóóíà, êëàññè÷åñê áîëí îëí-³ìòí³ çåâñã¢ä³ð íààäëºíà, õîðåîãðàôè÷åñê áèëã-ýðäì.

Áè "Õàëüìã ¢íí" ãàçåòèí ðåäàêöä 1981 šèëèí ñåíòÿáðü ñàðä èðš ê´äëë³â. Ðåäàêöèí íè-íåãí êîëëåêòèâèã 1967 šèë³ñ àâí ßðîñëàâ Ñàéêîâè÷ Äæàìáèíîâ ºàðäš éîâñìí. ¡ãò³-ꢢðò³, èí³äò³-øîãòà ê¢í áîëñí äååð³í ßðîñëàâ Ñàéêîâè÷ íåêâð³í ÷èãí ò³âš, êîëëåêòèâèã éîñòàºàð õàìöóëšàñìí.

¥öêëä¢ð òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Ïðåçèäèóìèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Ýí¢ã ÐÊ-í ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ ºàðäš äàâóëâ. Ñ¢¢ðò àðºëà÷íðèã ä´œíëëºí³, ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñèí ñóðºóëü÷íðèã õàëóí õîòàð òåòêëºí³, "Ýëåêòðîíí ýð¢ë-ìåíä õàðëºí" ãèäã ò´ñâ ê¢ö³ëºí³ ò´ðì¢ä õ³ë³ãäâ.

Ôåâðàëü ñàðèí 23-ä Öóòõëœ òåëå¢çëèí íåãäã÷ êàíàëàð "Áîåâàÿ åäèíè÷êà" ãèäã êèíîôèëüì ¢ç¢ëâ. Ýí ôèëüìä õàëüìã àêòåð Áàèí Áîâàëüäèíîâ íààäšàíà. Ðåæèññåð Êèðèëë Áåëåâè÷ áåëäš ò³âñí ôèëüìä Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³í³ éîâäëìóä îðìàí îëâ. 1944 šèëä ä³í Äîðä ¢çãèí ºàçðò, Ïîëüøò ñîâåòñê ³³ðìèí öåðã ä³³ëäš éîâñí êåìèã êèíîçóðãò ñ³³í³ð ¢ç¢ëš³í³. Íåìøèí ºàçðóð ä³âðš éîâõ öåðã³ ³œã¢ä äàâš ºàðõ òàãòûã õàðõ äààëºâð àâñí öåðã÷íðèã ýíä ¢çí³âèäí. Òåð öåðã÷íð äóíä õàëüìã ê´â¢í Áàèí Áîâàëüäèíîâ á¢ðä³ñí ä¢ð éèð ñîíüí.

"Õàëüìã êåëí - õààš áîëøãî íàðí", ãèš íåðò³ ø¢ëã÷ Òà÷èí Àíšà êåëñí ¢ã á³³í³. Õàëüìã êåë³í ´ð㚢ëõèí, äåëãð¢ëõèí ò´ë³ Ëàãàíÿ îëí õàëõèí ãèìíàçüä îëí ç¢ñí êåðã-¢¢ëäâð äàâóëãäíà. Îäàõí ìàíà òàœº÷èí ñóðºóëü-ýðäìèí ó÷ðåæäåíüñàð ò´ðñêí êåëí³ ¥äðò íåð³äãäñí êåðã-¢¢ëäâðì¢ä áîëâ. Ìàíà ãèìíàçüä ÷èãí ò´ðñêí êåë³í äàñëºíà, õàäºëëºíà ò´ðò íåð³äãäñí ìàðºàñ, õàðºëòñ áîëâ. Òåð¢íä áàãøíð, ñóðºóëü÷íð áîëí ýäí³ ýê-ýöêíð øóíìºàºàð îðëöâ.

Îäàõí "Êàëìûêèÿ" îëíä 糜ãëëºí³ òàœº÷èí àãåíòñòâä Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷èí äàðóê Áîîâà Áàäìàåâèí áîëí Ýëñò áàëºñíà òîëºà÷ Îêîí Íîõàøêèåâèí ïðåññ-êîíôåðåíö áîëâ. Ýäí øèäð Ìîñêâàä äàâñí áàëºñäûí-ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öñèí Öóã³ð³ñ³í Êîíãðåññèí ÐÔ-í ñóáúåêòñèí öóòõëœ áàëºñäûí Õ¢¢âèí ò¢ð¢í ñ¢¢ðò îðëöñíà òóñêàð êåëš ´ãâ. Ýí¢íä îðí-íóòãèí öóã ðåãèîíìóäûí öóòõëœ áàëºñäûí òîëºà÷íð îðëöàä, îëí ç¢ñí ò´ðì¢ä³ð ꢢíäš, õîðøàñí äàìøëòàðí õóâàëöñìí.

Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä îþòíðèí òåõíè÷åñê ¢¢ä³ëòèã óëì ´ðã³ð òàðõàëºíä áàãøíð áîëí âóçèí ºàðäâð èê îíüãàí ´ã÷³í³. ߺàä ãèõë³ îðí-íóòãèí êåìš³íä ÷èãí ïðîèçâîäñòâèí ñàëâðèí ¢çìšèã êåñã õîëâàíä ´´äë¢ëëºí, èíæåíåðì¢äèí êàäðìóäûã áåëäëºèã ÿñðóëëºí áîëí ´ð㚢ëëºí ´äã³ öàãèí íåêâð áîëšàõèíü ìåäš³í³.

¥öêëä¢ð òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ÐÊ-í ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâëà ê´äëìø÷ ñåëâëö³ äàâóëâ.
Ò¢ð¢ë³ä ä³³í³ âåòåðàíìóäûã ãåð-ᢢð³ð òåòêëºí³ ÷èíðò³ ò´ð õ³ë³ãäâ. Àëäð Äèèëâðèí ´äð óãòš, Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³í³ âåòåðàíìóäûã ãåð-ᢢð³ð òåòêëºí³ ò´ðèã õàºëõ äààëºâð òàœº÷èí Òîëºà÷ ïðàâèòåëüñòâä ´ãñí áîëäã. Òåã³ä ýí êåðã-ò´ð ÿºš ê¢ö³ãäš³õèí òóñêàð Èãîðü Çîòîâ 糜ãëâ.