Сойлын эрдмчнрин байрт орлцад

Сегодня, 12:13 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сойл

Театрин нарт-делкән өдриг Хальмгт соньнар эклв. Таңһчин һурвн театрин артистнр Б.Б.Городовиковин нертә уульнцин өөрк паркд урһа модд суулһв. Әрәсән театрин үүлдәчнрин ниицәнә (СТД) 150 җилд нерәдсн керг-үүлдврмүд дунд эннь цугтаг хамцулсн ик үүлдвр болв.
Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министрин дарук Санҗрһа Герман, Хальмгин СТД-н ахлач Владимир Стаценко, Басңга Баатрин нертә Келн-улсин театрин режиссер Сергей Бурлаченко, драмин болн шог наадна Орс театрин художественн һардач Сарңга Алексей, Хальмг Таңһчин ачта артист Такан Очр болн нань чигн улс театрин аллейин ул тәвгдснә чинринь темдглв.
Хальмгин театрмудын көдләчнр орлцсн байрин хург Басңга Баатрин нертә Келн-улсин театрт болв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайловин нерн деерәс театрин үүлдәчнриг, артистнриг, цуг көдләчнриг театрин нарт-делкән Өдрлә Парламентин Ахлачин дарук Нуура Николай йөрәв. Таңһчин сойлын зөөр хадһллһнд, оюни делгрлтд тәвцән орулҗадг театрин үүлдәчнрт үүдәгч күцәмҗ эн дурдв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ханлтын бичгүдиг театрин халхар олн җилдән көдлҗ йовдг артистнрт болн театрин көдләчнрт бәрүлҗ өгв.
«Эн өдр театрин билг-эрдм олн зүсн болдгинь үзүлсн деерән театрин халхар үүлдҗәдг цуг улсиг болн бүрдәцсиг хамцулх төр өмнән тәвсн бәәнәвидн, - гиҗ Әрәсән СТД-н ахлач Владимир Машков байрин керг-үүлдврин һол күслинь медүлв. Баһчудт дөң болад, тәәзин ветеранмудыг күндләд, орн-нутгин театрин делгрлтин һол үзгинь темдглҗ авад, үзүлгдх нааддыг хәләх улсин то икдүлх төр тәвҗәнәвидн».
Хальмгин һурвн театр тер һол тоолвриг дөңнәд, «Театрин үүлдврин сө» гидг Цугәрәсән төсвд орлцад, олн хәләһәчнрән тосч авв. Театр болһн эврә соньн көтлврән әмтнд үзүлв.

ЧИНРТӘ харһлт
Театрин нарт-делкән өдрин өмн өргнд Әрәсән Федерацин Хүүвин Ахлач Валентина Матвиенко театрин билг-эрдмин үүлдәчнрлә харһв. Терүнд мана таңһчас Басңга Баатрин нертә Келн-улсин театрин һардач Шуран Галина орлцв.
Таңһчин билг-эрдмин ачта үүлдәч, Әрәсән театрин үүлдәчнрин Ниицәнә гешүн Шуран Галинан (зургт) келсәр, эн харһлтд өргн күүндвр болсмн. Хамцу ик төсвс күцәлһнә, келн-улсин театрмудын делгрлтин, сурһулин кемҗәнд үүлдҗәдг театрмудын, «Сойлын земск көдләч» гидг көтлврин болн нань чигн төрмүдт онц оньг өггдв. Сойлын делгрлтин иргч ик төрмүд хаһллһнд орн-нутгин һардвр килмҗән һарһхин тускар келгдснь цугтад урмдта болҗана. Мана олн келн-улсин өвәрц зөөриг хадһлҗ, орн-нутгт үүлдҗәдг театрмудын чинринь өргх кергтә гисн тоолвран харһлтыг һардсн Валентина Матвиенко олнд медүлв.

Эклцднь бәәсн улсин санлд
Драмин болн шог наадна Орс театр эн җил 35 җилин өөнән темдглҗәнә. Театрин цуг делкән Өдрлә театрин коллектив ах үйин үүлдәчнрин болн артистнрин нер тодлҗ, санлын самбр секч темдглв. Режиссер Юрий Шапиро болн һардач Герман Хотлина нерд тер самбрт батлгдв.
Театрин эклцинь тәвсн ах үйин үүлдәчнрин санлыг тевчҗ артистнр күндлв. Һучн тавн җилин туршарт кесг зун наадн тәвгдв, олн харһлтс, кесг наадм бүрдәгдв.

Үүдәлтин аһуд
РФ-н СТД-н үүлдврт театрмудыг хамцулдг дәкн нег керг 2025 җиләс нааран күцәгддг болв. Тернь Москван нертә театрмудын үүлдврлә регионмудын театрмудын гешүдиг таньлдуллһн мөн. Әрәсән Федерацин ачта артист, Хальмг СТД-н гешүн Александр Щеглов Москван театрмудын кесг наад хәләҗ чадв.
Александр Алексеевич В. Маяковскийин нертә академическ театрт һурвн наад, тер тоод «Евгений Онегин» наад, хәләв. А. Пушкинә нертә театрт чигн А. Щеглов одв. Мюзиклин театрт хальмг артист «Принцесса цирка» нааднла таньлдв. «Өдгә цага билг-эрдмин студьт» (СТИ) «В родном городе» гидг наадн энүнә оньг авлв. «Региона театрин артист тиигәд талдан театрмудын нааддыг хәләнә гисн ик чинртә йовдл болна, - гиҗ Александр Щеглов тоолврарн хувалцна. - Талдан тәәз деер ямаран наадд тәвгдҗәхинь үзүв, хотл балһсна артистнр яһҗ нааддгинь хәләснь урмд өгнә. Тиим соньн йовлһ бүрдәсн Хальмг СТД-н ахлач Владимир Стаценко артистнрт туста көдлмш кеҗәнә. Иим харһлтс дамшлтарн хувалцх арһ өгсн деерән бидн цугтан театрин нег аһуд көдлҗәхиг медүлнә».
Театрин студин багш Ирина Горяшкиева Хальмгин делегацин ханьд Әрәсән СТД бүрдәсн хургт бас орлцв. Ухата, тоолврта хәләһәчнрин төрәр күүндвр болсмн. Нальчикд болсн театрин хургт чигн эн төр цуг халхаснь хәләгдв. Хальмг СТД-н ахлач Владимир Стаценко терүнд орлцсмн. Чинртә төрмүдәр болсн күүндврт зун тәвнәс үлү күн орлцад, тоолврарн хувалцв. Иргчдән театрт ирҗәдг хәләһәчнриг өсклһнә төр эдниг үүмүлҗәнә. Сурһулин театрмудын туста делгрлтд юн харш болна? Сурһульчнрин театриг кен һардх зөвтәв? Регион болһнд эн төр ик чинр зүүҗәнә. Терүг хаһллһнд ни-негн хәләц кергтә болҗахинь хург медүлсмн. Эн болн нань чигн төрмүдт Хальмгин СТД зөвтә оньган өгчәнә.

Билг-эрдмин нәр
Әрәсән СТД-н 150 җилин өөнд нерәдҗ кегдсн театрин нәр соньнар давв. Драмин болн шог наадна Орс театрт эн нәр асхн арвн нәәмн часас авн экләд, театрт ирсн әмтиг сергмҗтә олн тоотар байрлулв. Сойлын тууҗд «Цаһан мөңгн зун җил» гисн нертәһәр орсн цагин «Балаганчик» гидг театр ирсн әмтиг тосч авв. Дарунь театрин тууҗла таньлдулсн лекц әмтн соңсв. Дүрмүд тогталһна шуугата үүлдврт орлцҗ әмтн артистнрин һардврт кесг соньн тоот медҗ авв. Марһан өвәрц болснь әмтнд таасгдв.
«Җаңһр» нертә наадһасин театрин көдләчнр эн өдрт эртәснь белдв. Эднә соньн көтлвр бичкдүдт чигн, баһчудт чигн, ах үйин улст чигн таасгдв. Театрт орҗ ирснәсн авн хәләһәчнр бичкн зурачнрин зургудыг оньган өгч хәләв. Зургуд зурлһна эрдмчнрин кичәлд бичкдүд байртаһар орлцв. Артистнр тәәз деер һархин өмн бичкн хәләһәчнрт тәәзин кеерүл альд кегддгинь, артистнрин хувцн яһҗ уйгддгинь үзүлв.
Театрин үүлдврин ик байр болсн нәр тиигәд театр болһнд соньнар давҗ, олн хәләһәчнрән байрлулв.
ХӨӨЧИН Галина

Видео