Өврмҗтә билг-эрдмнь авлв

Сегодня, 12:11 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Энткгин сойлын Өдрмүд эклхәс урд элсәр ке-сәәхн кегдлмүд кедг нер һарсн дүрсләч Ом Пракаш Саху Бурхн Багшин бумб кевлв. Хальмг зурач болн дүрсләч Буджикә Лев күндтә гиичд нөкд болҗ, элсәр бумб кевлһнә туст дамшлт хоршав. Ом Пракаш Сахуе келсәр, эн мана таңһчур түрүн болҗ ирв, энд цаһан седклтә улсла таньлдв. Келхд, бумб келһнд хальмг теегин элсн олзлгдв. Дүрсләч олн зүсн элс шинҗләд, бумбд кергтә элс бийнь шүүҗ авв. Байрин керг-үүлдврт орлцхар ирсн әмтн бумбин өөр зурган цокснь үзгдв.
Москва балһснд Энткгин элчллтин медлд Джавахарлал Нерун нертә сойлын Төвин көтлврмүдин һардач зерг Соджи Бенджамин таңһчин олнд зәңгллһнә эв-арһсин седкүлчнрлә болсн күүндврт Хальмг Таңһчин залврт ханлтан өргҗ, иим керг-үүлдврмүд мана иньгллтин залһлдаг батруллһнд туслна гив. «Мана орн-нутгт кесг штат бәәнә, цугтан эврә сойлта, авг-бәрцтә болн авъяста, хот-хол бас әдл биш, тегәд эн наадмд бидн теднә өвәрцлә тадниг таньлдулх санатавидн. Иим керг-үүлдврмүд сән авъяст тохрҗ, Әрәсәд, тер тоод Хальмг Таңһчд, дару-дарунь бүрдәгдәд бәәх гиҗ ицҗәнәвидн. Һурвн өдрин туршарт әмтн цогц-махмудан батрулҗ йоган дамшлт авв. Җил болһн мөчн сарин 21-д йоган нарт-делкән Өдр болна, бидн Әрәсән кесг регионмудт терүг давулнавидн. Хальмг һазрт мадниг бүләнәр тосв, тегәд сойлын Өдрмүд өөдән кемҗәнд давхнь лавта», - гиҗ зерг Соджи Бенджамин келв.
Күндтә гиичин келсиг герчлҗ Диилврин талвңд олар цуглрсн әмтн йоган болн бииһин эрдмчнрин кичәлмүд орлцв. Элстин спортын багмудын бичкдүд, нань чигн улс хол Энткгәс ирсн йоган эрдмч Бхуп Сингх Тхакурла хамдан ки авлһна болн цогц-махмудан батруллһна даалһврмуд күцәҗ, цаган тустаһар давулв. Пенджаб, Гуджарат болн Одиша һазрас ирсн бииһин улсин ансамбльмудын артистнриг дахад нер һарсн «Бамб цецг» болн «Өөрднр» коллективсин биичнр, байрт орлцхар ирсн элстихн сәәхн би биилдгиг дасв. Энткгин өврмҗтә айс олн улст ик байр үүдәҗ, билг-эрдм әмтиг хамцулҗ иньгллтин залһлда батруллһнд туслдгиг герчлв. Сойлын Өдрмүдин йовудт талдан олн зүсн керг-үүлдвр болв. Тиигәд, әмтн шаазңгар бамб цецг кедгиг дасв, мехенди олзлҗ ке-сәәхн эрә һар деерән зурв, Энткгин хот-хол амсв, зургудын һәәхүл хәләв, ранголи билг-эрдмлә таньлдв. Москва балһснд Энткгин элчллтин медлд үүлддг сурһулин багшнр Шантини болн Йолсна Камилли мана таңһчур бас түрүн болҗ ирв. Эдн шишлң элс, давс болн зус олзлад, Бурхн Багшин дүр зурад, терүг цецгүдәр кеерүлв. Гиичнрин келсәр, эн ик кезәңк билг-эрдм болна, Энткг орн-нутгт күүкд улс бичкнәсн авн терүг кедгиг дасна.
Тер мет сойлын Өдрмүдин йовудт яарм болв, әмтн Энткгин эдл-ууш, күҗ, хувц-хунр хулдҗ авв. МГУ-д сурһуль сурсн зерг Арти мана таңһчур түрүн болҗ 1992 җилд ирсмн. Оютн бәәсн цагтан эн үүрмүдтәһән зуульчлад, мана орн-нутгин кесг һазрт одсн бәәҗ. Олн җил давад хәрү нааран ирсн күүкд күүнә үгәр, хотл Элст оңдарад, өдгә цага балһснд хүврҗ сәәхрсн болв. Эн көгҗмин соңсхврмуд, орс бичәчнрин үүдәврмүд орчулҗ, олн келн-улсин хоорнд иньгллт батруллһна, сойл, сурһуль-эрдм, ном, улсин хәрлцә, нарт-делкән залһлда делгрүллһнд туслсн төләдән «Цаһан мөңгн көглҗрһн» гидг мөрәһәр ачлгдсмн. Зерг Арти келсәр, Хальмг Таңһчд Энткгин сойлын Өдрмүд бүрдәгдснь мана иньгллтиг батрулҗ, шаҗна, сойлын халхар залһлда делгрүллһнә бат ул тогтахнь маһд уга. Яармд күүкд күн олн зүсн урһмл олзлҗ кесн эм болн ке-сәәхн хувц хулдв.
Сойлын Өдрмүдин йовудт Энткгин олн зүсн хот бас амсч болхмн билә. Москваһас «Расои точка» болн «Дорбасс» хот уудг бүрдәцсин замчнр ирв. Рави замчин келсәр, эдн Элстин базрт хөөнә болн такан мах хулдҗ авад, келн-улсин хот-хоолан белдв. Хальмг хөөнә махн шимтә гиҗ эн буульв. Һурвн өдрин туршарт таңһчин әмтн хол Энткгин сойлла болн авъясла таньлдҗ, билг-эрдмәр дамҗулад өврмҗтә орн-нутгар зуульчлв.
ДООҖАН Наталья