Көк теңгсин эргндк бәәдлиг шинҗләд

Сегодня, 11:55 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сурєуль-эрдм

Хальмг ик сурһулин улд болсн нарт -делкән хургт Көк теңгсин көвән регионмудын тогтурта бәәдлиг цааранднь хадһлхин тускар харһлтд орлцачнр тоолврарн хувалцв.

- Ик кемҗәтә мана региона бәәдл экономикин болн көлгн-күчнә делгрүллһнә халхсла залһлдата, – гиҗ Әәдрхнә теңгсин болн һолын көлгн-күчнә Көк теңгсин академин номт Ангелина Фадина темдглв. Терүнә келсәр, эргндк бәәдлин төрмүдлә дегц «Ар үзг - Өмн үзг» гидг көлгн-күчнә нарт- делкән төсвин тускар күүндвр кехлә, туста болх. Яһад гихлә эн төсвиг Әрәсән кесг регионмуд болн Көк теңгсин көвән орн-нутгуд күцәҗәнә. Эн төр күцәхлә, экономик чигн делгрхмн. Хальмг Таңһчд, Әәдрхнә мүҗд болн нань чигн регионмудт эн төрәр баһ биш дамшлт хоршагдсн бәәнә гиҗ номт темдглв.
Сүүрин ашлгч күүндврт номтнр дамшлтын кесг эв-арһ олзллһна тускар селвлцв. Номтнр, йосна бүрдәцсин элчнр кесг төрәр тоолврарн хувалцв. Тегәд эдн ус цеврллһнә, олн зүсн мал-аһрусна то хадһллһна, Көк теңгсин усна кемҗән баһрсна, эргндк йиртмҗиг харлһна төрмүдин тускар келәд, эн туст хоршасн дамшлтарн хувалцх селвг өгв. Тер тоод РАН-а Дагестана шинҗллтин төвин нүүрлгч номин көдләч Идрис Идрисов 25 җилин эргцд Көк теңгсиг болн терүнә эргнд бәәдг һазриг шинҗлҗәхин тускар келв. Көк теңгс саяд җилин туршарт өргҗәд йовсмн, терүг шинҗллһнә йовудт ик кезәнә теңгсин кемҗән ямаран бәәсинь медҗ болхмн. Тернь кесг сай җилин туршарт тасрхан угаһар сольгдад, уснь баһрад эс гиҗ деврәд бәәсмн. Тиим йовдл өдгә цагт чигн һардгиг бидн меднәвидн, гиҗ номт темдглв. Теңгсин кезәңк бәәдлиг шинҗлхлә, бидн терүнә урдк-эндрк цагиг, иргчиг чигн йилһҗ авч чадхвидн. Хулһн сард эднә төвин номтнр Кума болн Терек һолмудын урсхлыг шинҗлсмн, Әрәсән номин академин медлд ордг 40 һар күрәлң тер ик төсвд орлцв.
Элстд болсн нарт-делкән хург ик чинртә болв, номтнрин залһлдаг батрулҗ чинртә төрмүдәр тоолврарн хувалцх таал учрв, гиҗ Идрис Идрисов заав. Эдн Хальмг ик сурһулин үүлдвриг дөңнҗәхән медүлв. Эднә төв талдан күрәлңгүдлә хамдан Хальмг ик сурһулин һардврт Көк теңгсиг шинҗлдг номтнрин цаг-зуурин бүрдәцин ханьд орв, эднә нөкцлтин бооцанд Дагестана төвин нерн деерәс Идрис Идрисов һаран тәвв.
Хальмг ик сурһульд цаг-зуурин номтнрин коллективс бүрдәгдв, терүнд Әрәсән, Казахстана, Ирана, Узбекистана болн Азербайджана элчнр орлцҗ, хамцу көдлмш күцәх болв. Ус цеврллһнә эв-арһ болн усиг эзни кевәр олзллһна төрәр номтнр муниципалитетмүдин, селәнә эдл-ахун бүрдәцсин төлә олзта-орута эв-арһ үүдәх зөвтә болв. Терүнәс нань цуг делкәд болҗадг сольврин болн усн баһрҗадг таалд Көк теңгсин көвән региона тогтурта делгрлтин төрәр нөкцлт өргнәр күцәгдх. Көк теңгсин усна кемҗән өсәд, терүнә эргндк бәәдлиг харлһна төрмүдиг номтнр шинҗләд, хамцу үүлдхмн.
Тер бооцасин кемҗәнд номтнр хамцу мөрә авхин төлә нарт-делкән чинртә дамшлтын олн зүсн шинҗллт кеҗ, оютнриг болн багшнриг дамшаҗ, номин шин үүдәврән барлҗ, терүг делкән әмтнд медүлх зөвтә.
Хальмг ик сурһуль эн хойр ик төсвин зүүцүләч болҗ үүлдх, хамцу көдлмшиг урднь чигн эн бүрдәсн билә, эндр болхла тер үүлдврән цааранднь өргҗүлҗ күцәҗәнә. Терүнә тускар ик сурһулин һардач Салан Бадм келв. Көк теңгсин көвәг шинҗллһнә хойр төсвд хальмг вуз неҗәһәд сай арслңга тәвцән йилһҗ өгчәнә гиҗ Бадм Катинович зәңглв.
Тиим кевәр Хальмг ик сурһуль кесг орн-нутгин номтнриг негдүлҗ, тедниг Көк теңсин көвән эргндк бәәдлин, экономикин болн нань чигн халхин төр хаһллһнд орлцулҗана.

ТҮРВӘН Һуна

Видео