Таңһчин Толһачин төрскн сурһульд

Сегодня, 14:19 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Селәнә эдл-аху

Хол 1971 җилд Лагань балһснд 3-ч тойгта дунд сурһуль секгдсн болдг. Тер цагас нааран дигтә тәвн тавн җил давв, тегәд шидр лаганяхн эн сурһулин ончта өөниг байрта-бахмҗтаһар темдглснь орта болв гиҗ сангдна. Эн ут цагин эргцд эн сурһуль юуһарн темдгтә болв гихлә, 1996 җилд энд төрскн һазр-усна музей экләд үүлдв, 2001 җилд келн-улсин түрүн класс секгдв, 2017 җиләс авн болхла дунд сурһуль Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцач, нертә олна үүлдәч, эн сурһулин түрүн һардач Очра Лиҗ-Һәрән нер зүүдг болв. Келхд, тәвн дөрвн җилин эргцд эн сурһульд нәәмн һардач сольгдв, 2023 җиләс авн болхла дунд сурһулиг Арнюдан Лидия чадмгар һардҗадг болна.
2024 җилд дунд сурһулин һардврин седвәрәр, Лаганя РМО-н нилчәр энд санлын бумблв босхгдв. Эврә цагтан эн дунд сурһулиг төгсәһәд, Афганистанд, Чечняд болн цергә шишлң керг-үүлдврт орлцад, залу-зөрмгән үзүләд, Төрскнәннь төлә әмән өгсн Лаганя хәәртә үрдт нерәдгдсн санлын самбр энүнд бәәршлҗәнә. Эдн цугтан Залу-зөрмгин орденәр ачлгдсн зөргтә улс болҗана, зуг эдн дунд Әрәсән Баатр Лиҗин Мингияна нерн онц орман эзлҗәхнь лавта, гиҗ сангдна.
Эн сурһулиг төгсәсн нертә улсин тускар цааранднь келхлә, Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун, таңһчин Толһачин һардврин ахлачин дарук Тарбан Саварин, РСФБК-н һардач Дорҗ-Һәрән Санлын, йилһән сәәнәр сурад, цугтаһаснь түрүлҗ алтн медаляр ачлгдсн техническ номин доктор, профессор, Б. Б. Городовиковин нертә Хальмг ик сурһульд багшлҗадг Эвин Валерийин, Төрскән харсачнр Сарңга Александрин, Владимир Проскуряковин, Вячеслав Шацковин, Олег Солгаловин, бүс бәрлдәнә халхар ончрсн нарт-делкән чемпион Карун Санҗин нерд бахмҗ үүдәҗ, дорас өсч йовдг үйнрин төлә үлгүр-үзмҗ болҗахнь маһд уга юмн.
Тегәд дунд сурһулин 55 җилин өөнд нерәдгдсн байрин нәәрт мел иим улсин нерд олнд соңсхгдҗ, хамгин түрүнд заагдснь зөвтә болв гих кергтә. Дунд сурһулин байрт орлцҗ, багшнран йөрәҗ, эврә үүрмүдтәһән харһхар чигн аль һазрас әмтн эс ирв гиһит, эдн дунд политикүд, номтнр, цергә үүлдәчнр, тосхачнр, эмчнр, селәнә эдл-ахун көдләчнр, багшнр чигн ирҗ. Олн җилдән энд багшлад, ода ачта амрлһндан бәәдг ветеранмуд Һәрән Екатеринаг, Җалан Клавдияг, Очра Авдотьяг, Татьяна Садардиноваг, Түрвән Галинаг, Валентина Букаеваг нег үлү бүләнәр тосад, күндллһән медүлснь медәтнрин седкл инь йосндан байсав яһв…Эднә тускар дунд сурһулин көдләчнр болн сурһульчнр соньн видеозурц белдәд үзүлснь ачта улсин седкл халулҗ, чееҗинь девтәсн болҗ медгдв.
Йирдгч җилмүдин дундурар Лаганя 3-ч тойгта дунд сурһуль төгсәсн таңһчин Толһачин һардврин ахлачин дарук Тарбан Савар нүр үгдән энд сурч йовсн цаган тодлад, эврә багшнран йөрәһәд, ханлтан өргсиг цугтан бүләнәр тосв. Сурһуль-эрдмин халхар олн җилдән үнн-чик седклтәһәр көдлҗәдг багшнрт Тарбан Савар болн таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министр Александр Ким өөдән ачлврмудынь бәрүлҗ өгв.
Эндр эн сурһульд көдлҗәдг Әрәсәд болн мана таңһчд өөдән цол зүүсн, байн дамшлт хоршасн, олн марһаст диилвр бәрсн ик ачта багшнр Гайни Сараева, Марфуга Хожахметова, Юрий Атешев, Дорҗин Анна, Павла Елена, Саңһҗһәрән Зоя, Таһра Валентина, Мархаба Ашралиева, Манҗин Елена, Увшан Тамара, Юлия Лушникова болн Увшан Ирина олна нүүрт йовхнь темдгтә. Эдн цугтан сурһульчнртан гүн медрл заасн деерән сурһмҗллһна халхар чигн чинртә көдлмш күцәҗәхинь үнлхмн. Өдгә цагт йилһән сәәнәр сурсн һучн негн арвт дунд сурһулин чилгчәр алтн медаляр, җирн һурвн сурһульч болхла цаһан мөңгн медаляр ачлгдснь мел эднә багшнрин болн эк-эцкнриннь чигн ач-тус болҗахнь лавта юмн гиҗ сангдна.
Лаганя района толһач Коган Юрий, района сурһуль-эрдмин болн сойлын заллтын ахлач Очра Мергн бас эврәксән йөрәһәд, төрскн нутгин нер өөдән бәрҗ йовдг багшнрин болн сурһульчнрин хайгар ханмҗта үгмүд келв. Байрин нәәрт ирсн гиичнрән дунд сурһулин һардач Арнюдан Лидия йөрәсн кемдән эврә бүрдәцин күцәмҗин тускар чигн олнд соңсхч медүлв. Тиигәд 2023 җилд «Сурһуль-эрдм» гидг келн-улсин төсвин йовудт «Сурһуль-эрдмин сурһулин кев-янзиг шинрүллһн»гидг шаңһа көтлврт орлцснь басл олзта-туста болсмн. Энүнә ашт эн дунд сурһульд бат ясвр кегдәд, өдгә цага шин кергсләр теткгдснь сурһульчнрин болн багшнрин төлә сән кец-таал тогтав. Лидия Сергеевнан үгәр, эн җил Очра Лиҗ-Һәрән нер зүүҗәдг эднә сурһульд РФ-н Мөшклһнә комитетин кадетнрин шишлң класс секгдснь бас бахмҗта йовдл болв. Тегәд эндр эн дунд сурһуль өдгә цага сурһулин шин бүрдәц мөн, энд багшнр, сурһульчнр болн эднә эк-эцкнр чигн хамцу үүлдҗ, чинртә нег керг бүтәҗәдг болна.
Байрин нәәрт ирсн гиичнртән ханлтан медүлҗ, сурһульчнр эврә багшнртаһан хамдан билг-эрдмән үзүлҗ, ду-бииһән һарһҗ, кен-негнәннь седкл авлв яһв…
Шагҗин Любовь

Видео